Stalen deurkozijn uit gewapend beton zagen tot 15 cm

Een stalen kozijn in beton zit niet alleen vastgeschroefd. De ankers, en soms het hele profiel, zitten in het beton. Met een breekijzer krijg je het er dus niet uit. De vakman zaagt het kozijn in delen los. Meestal gaat dat zo:

1. Vloer, meubels en andere deuren afdekken met folie en een stofwand plaatsen bij de werkplek.
2. De stroomgroep van dat deel van de woning uitschakelen en met een detector zoeken naar leidingen en buizen rond de opening.
3. De zaaglijnen aftekenen op het kozijnprofiel en op het beton.
4. Het stalen profiel doorzagen, meestal in de hoeken en bij de ankers, zodat het kozijn in stukken los kan.
5. Het beton langs het kozijn inzagen met een diamantschijf, bij een dikkere wand van beide kanten.
6. Resten beton voorzichtig losbreken en de kozijndelen eruit halen.
7. Uitstekende ankers en wapening vlak met het beton afslijpen.
8. De opening schoonmaken en de randen klaarmaken voor de afwerking.

Daarna blijft er een ruwe opening in de wand over. Het bijwerken van de randen met mortel, het afwerken van de dagkanten door een stukadoor en het plaatsen van het nieuwe kozijn zijn meestal aparte klussen.

Het grote verschil is de dikte van het beton dat doorgezaagd moet worden. Die bepaalt het gereedschap, de tijd en hoe voorzichtig er gewerkt moet worden.

• Wand tot 10 cm: dit is vaak een binnenwand tussen kamers of bij de badkamer. Een grote haakse slijper met diamantschijf zaagt die meestal van twee kanten door. Het werk gaat sneller, geeft minder stof en de schijf slijt minder.
• Wand tot 15 cm: dit is in veel betonnen woningen een dragende wand. Met een gewone slijper kom je ongeveer tot de helft van de dikte. Er moet dus heel precies van twee kanten gezaagd worden, of met een zwaardere diamantzaag. Er zit vaak meer wapening in, het zagen duurt langer en vooraf moet duidelijk zijn wat de wand draagt.

Of een wand dragend is, zie je niet aan de dikte. Kijk in de bouwtekeningen van de woning. In een appartementencomplex heeft de VvE die vaak in het archief.

Het gereedschap hangt af van de wanddikte en van de vraag of de opening ook groter moet worden.

• Haakse slijper met diamantschijf voor beton en metaal: genoeg om het stalen profiel door te zagen en voor een dunne wand. Handig in een krappe ruimte, maar zonder afzuiging geeft hij veel stof.
• Handzaag met diamantblad voor beton: zaagt dieper en rechter. Geschikt voor een wand van 15 cm en als de randen strak moeten zijn, bijvoorbeeld voor een stomp kozijn.
• Wandzaag op een rail: wordt gebruikt als de opening tegelijk breder of hoger wordt. De zaagsnede is precies en de wand krijgt weinig trillingen te verduren.
• Kernboren: voor gaten in de hoeken van een nieuwe uitsparing, zodat de zaagsneden niet doorlopen, of voor gaten om versterking te verankeren.

Nat zagen, waarbij water de schijf koelt en het stof bindt, is in een bewoonde woning erg praktisch. Kan er geen water gebruikt worden, dan werkt de vakman met een bouwstofzuiger die direct op het gereedschap is aangesloten. Betonstof bevat kwarts en is slecht voor de longen, dus een goed stofmasker hoort er altijd bij.

Hoeveel werk het uitzagen is, en dus wat het kost, hangt af van een paar dingen die je vooraf al kunt nagaan.

• Dikte en wapening van de wand: dikker en zwaarder gewapend beton betekent langer zagen en meer slijtage van de schijven.
• Hoe het kozijn vastzit: een kozijn dat rondom is ingestort, komt moeilijker los dan een kozijn dat alleen met ankers vastzit.
• Bereikbaarheid: een smalle gang of een opening vlak naast een hoek of kast vertraagt het werk.
• Leidingen in de wand: kabels of buizen bij de opening vragen om voorzichtig werken of moeten eerst verlegd worden.
• Eisen aan de randen: komt er direct een nieuw kozijn in, dan moeten de randen recht zijn. Dat is meer werk dan alleen het oude kozijn eruit halen.
• Afvoer: oud ijzer en betonpuin moeten gescheiden en afgevoerd worden, bijvoorbeeld naar de milieustraat of in een container.

Bij een niet-dragende binnenwand is het verwijderen van het kozijn gewoon afbouwwerk. Bij een dragende wand ligt dat anders. Bij alleen het uitzagen van het kozijn verandert de maat van de opening meestal niet. Maar wie onvoorzichtig zaagt, raakt al snel de wapening rond de opening. Wordt de opening breder of hoger, dan grijp je in de draagconstructie in. Laat dan eerst een constructeur meekijken. Vaak is een stalen raamwerk of een nieuwe latei nodig.

Woon je in een appartementencomplex, laat de buren dan weten op welke dagen er lawaai is. Zagen in beton is goed te horen door het hele gebouw.

Zit er een gasleiding bij de opening, zaag dan niet. Ruik je gas of is een leiding beschadigd, verlaat dan de woning en bel 0800 9009, het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom. Bij direct gevaar bel je 112. Elektriciteit die verlegd moet worden, is werk voor een erkend elektricien.

In de praktijk gaan steeds dezelfde dingen mis:

• Blind zagen: zonder detector zaag je makkelijk door een kabel die langs het kozijn loopt.
• Te diep zagen in de hoeken: de zaagsnede loopt voorbij de hoek van de opening door. Zo'n inkeping kan later een scheur worden.
• Met geweld losbreken: wie het kozijn loswrikt voordat het goed is doorgezaagd, breekt stukken van de betonranden af.
• Verkeerde schijf: een schijf alleen voor metaal of alleen voor beton is snel versleten en de snede wordt scheef.
• Stof onderschatten: droog zagen zonder afzuiging zet de hele woning en het trappenhuis onder het stof.
• Dragende wand aanpassen zonder constructeur: bij het vergroten van de opening is dit de ernstigste fout.

Bekijk de opening goed voordat de stukadoor begint of het nieuwe kozijn erin gaat:

• Het kozijn is helemaal verwijderd, inclusief de ankers
• Uitstekende wapening is vlak met het beton afgeslepen
• De betonranden zijn niet flink afgebroken en in de hoeken lopen geen zaagsneden voorbij de opening
• Er zitten geen nieuwe scheuren in de wand rond de opening
• De maten van de opening kloppen met wat is afgesproken voor de nieuwe deur
• De elektra in de buurt werkt en er is geen leiding beschadigd
• Puin en oud ijzer zijn afgevoerd en de ruimte is schoon