Muren behangen

In de winkel kom je meestal drie soorten tegen. Ze verschillen in uitstraling, in hoe sterk ze zijn en vooral in de manier van plakken. In Nederlandse woningen zie je daarnaast vaak glasvezelbehang dat overgeschilderd is. Dat is een aparte categorie, die vooral bij het verwijderen extra werk geeft.

Vliesbehang

Vlies is een soort stof van cellulose en kunststofvezels. Het behang is stevig, rekt niet uit tijdens het plakken en meestal smeer je de lijm direct op de muur. Je hoeft het behang dus niet in te smeren en niet te laten inweken, en dat maakt het werk een stuk makkelijker. Vliesbehang laat waterdamp goed door en past daardoor in woonruimtes en nieuwbouw. Veel soorten kun je later droog van de muur trekken. Kijk op het etiket of dat bij jouw behang ook zo is.

Vinylbehang

Dit behang heeft een toplaag van pvc. Je kunt het afnemen en het is beter bestand tegen schuren en stoten. Daarom zie je het vaak in de gang, de kinderkamer of de keuken, op plekken waar geen water bij komt. In de badkamer kan het alleen waar geen spatwater is. Vinyl laat waterdamp slecht door en hoort dus niet op muren die vochtig worden of waar schimmel op zit. Onder het behang verberg je het probleem alleen, en het wordt erger. Veel vinylbehang heeft tegenwoordig een vliesrug en dan gaat de lijm op de muur. Heeft het een papieren rug, dan smeer je de achterkant van het behang in.

Papierbehang

De traditionele, eenvoudige keuze voor droge ruimtes. Je smeert de lijm op de achterkant, vouwt de baan dubbel en laat hem inweken zodat het papier zacht wordt. Nat papier scheurt snel en rekt een beetje, dus plakken vraagt meer handigheid. Voor vochtige ruimtes is het niet geschikt.

Ook mooi behang ziet er slecht uit op een slechte ondergrond. Elke oneffenheid tekent zich erdoorheen af, zeker bij dun en glanzend behang.

• Oud behang eraf. Maak het nat met water met een scheutje afwasmiddel of met een behangoplosmiddel en steek het los met een plamuurmes. Een stoomapparaat helpt bij hardnekkige lagen. Vinylbehang prik je eerst met een perforatieroller, zodat het water onder de toplaag komt. Op gipsplaat werk je voorzichtig en met weinig water, anders laat het karton van de plaat los.
• Beschadigingen herstellen. Scheuren, pluggaten en kapotte plekken vul je met plamuur of gips en schuur je na het drogen glad.
• Vlakheid controleren. Een lange rei of waterpas tegen de muur laat grotere golven zien. Die werk je weg met een dun laagje plamuur, of je laat een stukadoor de wand egaliseren.
• Voorstrijken. Een voorstrijkmiddel zorgt dat de muur overal even sterk zuigt en maakt een stoffig oppervlak steviger. Zonder voorstrijk trekt de lijm op sommige plekken snel in en laat het behang daar later los. Laat de voorstrijk helemaal drogen voordat je gaat plakken; de droogtijd staat op de verpakking.

Voor het plakken moet de muur glad, schoon, droog en overal even zuigend zijn. Vette plekken in de keuken was je eerst af, anders hecht de lijm daar niet.

Een accentwand met vliesbehang lukt een handige leek prima. Leg klaar: een behangborstel of aandrukroller, een lijmroller, een scherp afbreekmes met een metalen liniaal of plakspaan, een waterpas of laser, een duimstok, een potlood, een naadroller en een schone vochtige spons. Een gewone stabiele trap is genoeg. Voor werk op hoogte, zoals in een trapgat, kun je beter een vakman inschakelen.

1. De groep in de meterkast uitschakelen en de afdekplaten van stopcontacten en schakelaars losschroeven.
2. Controleren of alle rollen hetzelfde partijnummer hebben, anders kan de kleur net verschillen.
3. De lijm aanmaken volgens de gebruiksaanwijzing en de voorgeschreven tijd laten staan.
4. Met waterpas of laser een loodrechte lijn op de muur zetten voor de eerste baan.
5. Banen op maat knippen met een paar centimeter extra boven en onder en bij patroonbehang rekening houden met het rapport, de afstand waarna het patroon zich herhaalt.
6. Lijm op de muur rollen, iets breder dan één baan en niet meer, zodat hij niet opdroogt.
7. De eerste baan precies langs de lijn zetten en gladstrijken van het midden naar de randen, van boven naar beneden.
8. De volgende banen op stoot plakken, dus zonder overlap, en het patroon laten aansluiten.
9. De naden aandrukken met de naadroller en uitgeperste lijm direct wegvegen met de vochtige spons.
10. Het teveel bij plafond en vloer afsnijden langs de liniaal en het mesje vaak afbreken.
11. Openingen voor stopcontacten uitsnijden, de afdekplaten pas na het drogen terugplaatsen en daarna de groep weer inschakelen.
12. Het behang laten drogen bij een gelijkmatige kamertemperatuur, met ramen dicht en de verwarming niet hoog.

Het snelst gaat een vlakke wand in een nieuwbouwwoning die alleen voorgestreken hoeft te worden, met vliesbehang zonder opvallend patroon. Meer tijd en materiaal kost het in deze situaties:

• Er zit oud behang op de muur, vooral vinyl of meerdere lagen
• Er zit overgeschilderd glasvezelbehang of spuitwerk op dat eerst weg moet
• De muren hebben scheuren of golven en moeten geplamuurd worden
• Het behang heeft een groot rapport, waardoor je bij het aansluiten van het patroon meer afval hebt
• De ruimte heeft veel hoeken, nissen, ramen, radiatoren en stopcontacten
• Je werkt met papierbehang, dat kwetsbaar is in het gebruik
• Het plafond of een schuine wand op zolder wordt behangen
• Het gaat om een klein oppervlak, waar voorbereiden en opruimen bijna net zo lang duren als het plakken zelf

Een scheve eerste baan. Hoeken staan zelden recht. Lijn de eerste baan daarom niet uit op de hoek, maar op een loodrechte lijn. Elke afwijking wordt met iedere volgende baan groter.

Verkeerde lijm. Lijm voor papierbehang houdt zwaar vinylbehang niet vast. Gebruik altijd de lijm die de behangfabrikant aanraadt en houd je aan de mengverhouding.

Bellen en plooien. Die ontstaan als je niet goed gladstrijkt of te veel lijm gebruikt. Bij papierbehang verdwijnen kleine belletjes vaak vanzelf als het behang droogt, dus ga niet meteen prikken. Blijft een bel zitten, prik hem dan door met een speld en strijk de lucht eruit.

Open naden. Die zie je als het behang te snel droogt door tocht of een hoog gezette verwarming, of als papierbehang te kort heeft ingeweekt en pas op de muur krimpt.

Rafelige randen. Een bot mes scheurt nat behang. Breek het mesje dus vaak af, ook al na een paar sneden.

Behang op een vochtige muur. Wordt de muur vochtig of zit er schimmel op, los dan eerst de oorzaak op. Behang neemt die niet weg, het verbergt hem alleen.

Bekijk het werk bij daglicht en ook met een lamp die schuin langs de muur schijnt; dat licht laat oneffenheden zien. Let bij de oplevering op deze punten:

• De banen hangen loodrecht en het patroon sluit aan op ooghoogte en bij de vloer
• De naden sluiten goed, staan niet open en je ziet de ondergrond er niet doorheen
• Er zitten geen bellen, plooien of opgedroogde lijmvlekken op het behang
• De sneden bij plafond, vloer, ramen en deuren zijn recht en strak
• Rond stopcontacten en schakelaars is netjes uitgesneden en de afdekplaten sluiten aan
• In de hoeken zit het behang goed vast en laat het niet los
• Alle banen hebben dezelfde tint, zonder zichtbaar verschil tussen rollen
• Je houdt restjes behang van dezelfde partij over voor latere reparaties