Radiatoren schilderen (per element)

Een ledenradiator bestaat uit losse leden die naast elkaar zijn gekoppeld. Elk lid heeft aan beide kanten een grillig oppervlak met ribbels, randen en smalle spleten, waar je met een kwast moeilijk bij komt. Daarom reken je dit werk niet per vierkante meter zoals bij een muur, maar per stuk: zoveel leden, zoveel eenheden. Een gewone radiator onder het raam telt er al snel een paar dozijn. Grote exemplaren in oudere huizen hebben er nog meer.

Schoonmaken, ontvetten, licht schuren en het aflakken horen meestal bij het schilderen per element. Roest verwijderen, een roestwerende grondverf aanbrengen of de radiator demonteren wordt vaak als apart onderdeel gezien. Spreek daarom vooraf met de schilder af wat er precies bij het werk hoort.

Eerst gaat de verwarming uit en laat de schilder de radiator helemaal afkoelen. Op een warm oppervlak droogt verf te snel, ontstaan er vlekken en hecht de laag slechter. Daarna dekt hij de vloer, de muur achter de radiator en alles eromheen af met folie of een stuclopervloer. Tussen de leden druipt verf namelijk makkelijk naar beneden.

Dan volgt het schoonmaken. Stof tussen de leden haal je eruit met een smalle radiatorborstel. Daarna was je het oppervlak met een sopje en ontvet je het. Losse verfschilfers en roest gaan eraf met een staalborstel, schuurpapier of een schuurkop op de boormachine. Voor het schilderen moet het oppervlak schoon, droog en vrij van loszittende verf zijn.

Roestplekken behandel je met een roestomvormer of een roestwerende grondverf. Is de radiator in de loop der jaren al vaak geschilderd, dan zorgt een grondlaag voor betere hechting van de aflak. Het schilderen zelf gebeurt in dunne lagen: met een gebogen radiatorkwast in de spleten en een klein rollertje op de vlakke delen. De tweede laag komt pas als de eerste droog is, volgens de tijd op het blik.

Gewone muurverf en houtlak horen niet op een radiator. Door de warmte vergelen ze, krijgen ze scheurtjes en laten ze los. Gebruik verf die de fabrikant uitdrukkelijk geschikt noemt voor radiatoren of verwarmingselementen. Kijk op het etiket tot welke temperatuur de verf bestand is.

• Watergedragen radiatorlak (op acrylbasis): droogt snel, ruikt weinig en is prettig in een bewoond huis. Bij een gewone cv-installatie voldoet deze prima.
• Terpentinegedragen (alkyd) radiatorlak: harder en beter bestand tegen slijtage, maar droogt langzamer en ruikt sterk. Je moet goed ventileren, dus je ziet deze lak vaker in kelders, schuren en bijkeukens.
• Verf met roestwerende werking: handig voor oudere radiatoren met wat beginnende roest. Sommige soorten kun je direct op schoon metaal zetten.

Het gaat niet alleen om de kleur, al blijft wit de klassieker. Een radiator mag tegenwoordig ook antraciet of matzwart zijn, of dezelfde kleur als de muur krijgen zodat hij wegvalt. Bij metallic- en metaalkleuren geven sommige fabrikanten aan dat de warmteafgifte iets lager kan uitvallen.

Het snelst gaat een radiator met een gave, alleen verkleurde verflaag die goed bereikbaar is en gewoon blijft hangen. Schoonmaken, licht schuren en lakken is dan genoeg.

Meer tijd kost:

• Roest of een gebarsten, dikke verflaag na vele schilderbeurten
• Grote of afwijkende leden met diepe spleten
• Een radiator vlak tegen de muur, onder een vensterbank of achter een kast
• Een grondlaag en extra aflagen
• Van donker naar licht gaan, als één laag niet dekt

Het mooiste resultaat krijg je als de radiator van de muur gaat. Dan moet de installatie wel worden afgetapt en daarna weer gevuld en ontlucht. Dat is werk voor een installateur. Meestal schildert een schilder de radiator gewoon op zijn plek.

• Een warme radiator schilderen. De verf droogt ongelijk en kan na een paar dagen gaan bladderen.
• Te dik schilderen. De verf zakt uit, vormt druppels en wolken, en in de spleten blijven klodders achter. Twee dunne lagen werken altijd beter dan één dikke.
• Schoonmaken en schuren overslaan. Op stof en vet hecht nieuwe verf niet. Juist de voorbereiding bepaalt hoe lang de laag meegaat.
• De verkeerde verf. Muur- of houtverf vergeelt en scheurt op warm metaal.
• De verwarming te vroeg aanzetten. Warmte op verf die nog niet is uitgehard geeft vlekken, blaasjes of een andere tint.
• Kranen meeschilderen. Laat de thermostaatkop, het ontluchtingsnippeltje en de koppelingen onbeschilderd. Anders lopen ze vast of krijg je ze niet meer los.

Een radiator op zijn plek schilderen kun je prima zelf, als je geduld hebt voor de spleten tussen de leden. Heel oude verflagen kunnen lood bevatten. Schuur ze daarom niet droog zonder stofmasker en neem het stof na afloop op met een vochtige doek.

1. Thermostaatkraan dichtdraaien en de radiator helemaal laten afkoelen.
2. Vloer en muur achter de radiator afdekken met folie, kranen en thermostaatkop afplakken met tape.
3. Stof tussen de leden wegborstelen met een smalle borstel en het oppervlak wassen met een sopje.
4. Losse verf en roest verwijderen met een staalborstel of schuurpapier, de rest van de oude laag licht opschuren.
5. Stof afnemen, het oppervlak ontvetten en laten drogen.
6. Roestplekken behandelen met roestomvormer of roestwerende grondverf.
7. Eerst de binnenkanten en spleten schilderen met een gebogen kwast, daarna de voorkanten van de leden.
8. Laten drogen volgens het blik en een tweede dunne laag aanbrengen.
9. Tape verwijderen, goed luchten en de verwarming pas aanzetten na de wachttijd die de fabrikant opgeeft.

• De verflaag is egaal en dekt ook in de spleten tussen de leden
• Er zitten nergens druppels, lopers of klodders
• Er schemert geen roest of oude kleur door
• Kranen, thermostaatkop en koppelingen zijn vrij van verf en werken nog
• Vloer, muur en omgeving zijn schoon en zonder spatten
• Na de eerste keer stoken vergeelt de verf niet, krijgt hij geen blaasjes en voelt hij niet plakkerig