Verticale verwarmingsbuizen schilderen

Het schilderen zelf gaat vlot. De meeste tijd zit in de voorbereiding en het drogen tussen de lagen. In grote lijnen ziet het werk er zo uit:

• Buizen laten afkoelen: verf hoort op een koud en droog oppervlak, anders gaat hij bubbelen en hecht hij slecht
• Omgeving afdekken: vloer, muur achter de buis en meubels gaan onder folie of papier, randen worden afgeplakt met tape
• Reinigen en ontvetten: stof, vet en losse oude verf moeten eraf
• Roest verwijderen en schuren: met een staalborstel of schuurpapier, zodat de nieuwe verf houvast heeft
• Grondverf: op plekken waar kaal metaal of roest zichtbaar is
• Twee dunne lagen aflakken: van boven naar beneden, met de droogtijd die de fabrikant opgeeft

Waarom twee dunne lagen en niet één dikke? Een dikke laag zakt uit op een verticale buis, droogt lang, vormt druppels bij de beugels en laat later sneller los.

Verwarmingsbuizen worden steeds warm en koelen weer af. Gewone muurverf of lak voor hout is daar niet op gemaakt. Kies verf die uitdrukkelijk bedoeld is voor radiatoren en verwarmingsleidingen. Op het blik staat meestal hoe hittebestendig de verf is. Bij gangbare radiatorverf ligt dat volgens de fabrikant meestal rond de 100 tot 120 °C, en dat is ruim genoeg voor een normale cv-installatie.

Watergedragen radiatorverf op acrylbasis

Deze verf ruikt nauwelijks, droogt snel en wit blijft langer wit. Handig in een bewoond huis, een kinderkamer of een kantoor. Op roestig metaal heb je eerst een geschikte grondverf nodig.

Terpentinegedragen (alkyd) lak

Geeft een harde, glanzende laag die goed tegen stoten kan. Tijdens het werk ruikt hij sterker en hij droogt langzamer, dus zorg voor goede ventilatie. Witte alkydlak die niet voor radiatoren bedoeld is, vergeelt op een warme buis na verloop van tijd.

Grondverf en kleur

Stalen buizen met roest krijgen een roestwerende grondverf. Koperen en verzinkte buizen vragen om een grondverf die speciaal voor die ondergrond is gemaakt, anders blijft de lak niet zitten. De kleur is een kwestie van smaak: wit of dezelfde kleur als de muur laat de buis bijna verdwijnen, antraciet of zwart maakt er juist een bewust accent van. Glanzende lak veeg je makkelijker schoon, mat verbergt oneffenheden in de oude ondergrond beter.

Hoeveel werk het is, hangt vooral af van de staat van de buizen en hoe goed je erbij kunt:

• Staat van het oppervlak: een buis met één gave verflaag hoeft alleen opgeschuurd te worden, roest en dikke bladderende lagen betekenen veel meer voorbereiding
• Afstand tot de muur: een buis vlak tegen de muur of in een hoek is aan de achterkant lastig te schilderen, daar heb je een smalle radiatorkwast voor nodig
• Aantal beugels, aftakkingen en kranen: elk detail doe je met de hand en rustig
• Meubels en inrichting: kasten, een keuken of een bad naast de buis maken het afdekwerk groter
• Donkere of opvallende kleur: bij een kleurwissel is soms een derde laag nodig

In een appartementencomplex horen de verticale buizen, de standleidingen, vaak bij een collectieve verwarming. Tijdens het stookseizoen zijn ze warm en in je eigen woning kun je ze niet koud krijgen. Plan het schilderen daarom buiten het stookseizoen. Weet je niet wanneer de verwarming uitgaat, vraag het dan na bij de VvE of de beheerder. Het schilderen zelf kun je prima doen, maar alles wat met het leidingwerk te maken heeft, zoals verplaatsen of aftappen, laat je over aan een installateur.

Buizen op muurhoogte schilderen lukt een handige leek prima. Je komt niet aan de installatie, je knapt alleen het oppervlak op. Werk alleen op een koude buis en zorg dat de ruimte goed geventileerd is.

1. De verwarming uitzetten of het einde van het stookseizoen afwachten en de buizen helemaal laten afkoelen.
2. Vloer en meubels afdekken en de muur achter de buis beschermen met een stuk karton of folie.
3. Losse verf en roest wegkrabben met een staalborstel of grof schuurpapier.
4. De hele buis licht opschuren, zodat het oppervlak mat en wat ruwer wordt.
5. Het stof verwijderen, de buis ontvetten met een geschikte reiniger en goed laten drogen.
6. Grondverf aanbrengen op kaal metaal en roestplekken en die laten drogen volgens de fabrikant.
7. De eerste dunne laag aflakken van boven naar beneden en de achterkant van de buis met een radiatorkwast schilderen.
8. De laag laten drogen volgens het etiket en zo nodig licht opschuren.
9. De tweede dunne laag aanbrengen en bij beugels en verbindingen controleren of er geen verf blijft hangen.
10. De verwarming pas weer aanzetten na de tijd die de fabrikant noemt, meestal op zijn vroegst na een tot twee dagen.

In oudere woningen kan in de oorspronkelijke verflagen lood zitten. Schuur zulke lagen liever nat, draag een stofmasker en veeg het stof niet droog op.

• Een warme buis schilderen: de verf droogt aan de buitenkant te snel, gaat bubbelen en barst later
• Voorbereiding overslaan: op vet, stof en roest hecht de nieuwe verf niet en binnen een jaar bladdert hij
• Verkeerde verf: muur- of houtverf vergeelt op een buis, blijft plakken en laat los
• Eén dikke laag: uitgezakte druppels, oneffenheden en een lange droogtijd
• Kranen en thermostaatknoppen meeschilderen: een vastgeplakte schroefdraad of een knop die niet meer draait
• De verwarming te vroeg aanzetten: de verf is nog niet uitgehard en verkleurt of raakt beschadigd

In de praktijk zie je vaak dat ook de isolatie om de buis of een kunststof beschermhuls wordt meegeschilderd. Die horen niet geverfd te worden: de verf blijft er niet op zitten en kan het materiaal aantasten.

Bekijk de buis na het drogen bij goed licht, het liefst van opzij, en let op:

• Een gelijkmatige kleur zonder dat de oude verf doorschemert
• De achterkant van de buis bij de muur, even goed geschilderd als de voorkant
• Geen druppels of uitzakkers, vooral niet bij beugels en verbindingen
• Geen roest die door de verf heen komt
• Schone kranen, thermostaatknoppen en schroefdraden die vrij draaien
• Een schone muur, vloer en omgeving zonder verfvlekken
• Na de eerste keer stoken een verflaag zonder bubbels, scheurtjes of duidelijke verkleuring