Gruntowanie ścian i sufitu

Dlaczego farba położona bez gruntu często wychodzi w plamy? Tynk, masa szpachlowa i karton płyty g-k chłoną wodę w różnym stopniu. W jednym miejscu farba wsiąka mocniej, w innym słabiej, a efektem są różnice w odcieniu i połysku. Grunt wyrównuje te różnice, dzięki czemu farba schnie równo i schodzi jej mniej.

Drugie zadanie to wzmocnienie. Stare tynki wapienne, typowe w kamienicach, albo ściany po zeskrobaniu farby często się kruszą i pylą. Grunt głęboko penetrujący skleja drobne cząstki, więc nowa warstwa trzyma się mocnego podłoża i nie odpada.

Gruntowanie warto zaplanować przede wszystkim:

• na nowym tynku, płytach g-k, betonie i betonie komórkowym,
• po zeskrobaniu starej farby lub przeszlifowaniu ściany,
• na miejscach naprawianych masą szpachlową lub gipsem,
• przed gładzią, tapetą, tynkiem dekoracyjnym i klejeniem płytek,
• przed wylaniem masy samopoziomującej lub przyklejeniem wykładziny.

Zasada jest ta sama, różnica tkwi w podłożu, w tym, co zostanie położone później, i w wygodzie pracy.

Ściany i sufit gruntuje się najczęściej przed malowaniem. Sufit jest trudniejszy, bo pracujesz nad głową, preparat kapie i trudno sprawdzić, czy nie zostało pominięte jakieś miejsce. Trzeba dobrze zabezpieczyć podłogę i meble, chronić oczy i mieć stabilną drabinę albo niskie rusztowanie. Na sufitach częściej pojawiają się też zacieki po zalaniu, na przykład w blokach z wielkiej płyty po awarii u sąsiada z góry, a zwykły grunt ich nie zakryje.

Ściany i podłoga gruntuje się raczej przed płytkami, masą samopoziomującą albo klejoną wykładziną, taką jak winyl czy wykładzina dywanowa. Na podłodze ważne jest dokładne odkurzenie, unikanie kałuż i praca w takim kierunku, żeby skończyć przy drzwiach i nie chodzić po świeżym gruncie. Wylewka cementowa lub anhydrytowa musi być dobrze dojrzała i sucha. Przy wylewce anhydrytowej producenci zwykle wymagają przeszlifowania powierzchni i osobnego rodzaju gruntu, dlatego sprawdź to w karcie technicznej.

Grunt głęboko penetrujący

Najpopularniejszy rodzaj, zwykle na bazie dyspersji akrylowej. Nadaje się na tynki, beton, płyty g-k i beton komórkowy. Wzmacnia chłonne i pylące podłoże, stosuje się go przed malowaniem, gładzią i tapetowaniem.

Grunt do płyt g-k

Karton płyty chłonie inaczej niż zaszpachlowane spoiny. Grunt przeznaczony do płyt wyrównuje chłonność kartonu i masy, żeby spoiny nie odznaczały się przez farbę.

Grunt sczepny

Na gładkie i niechłonne powierzchnie, na przykład stare płytki, szkliwione kafle albo bardzo gładki beton, zwykły grunt nie wystarczy, bo nie ma w co wsiąknąć. Stosuje się wtedy grunt sczepny, często z drobnym piaskiem, do którego klej lub masa lepiej przylega.

Grunt izolujący na plamy

Na plamy po wodzie, nikotynie, sadzy czy tłuszczu używa się preparatu izolującego, który nie pozwala im przebić przez nową farbę. Zwykły grunt sobie z nimi nie poradzi.

Grunt uniwersalny

Kompromis na mieszane podłoża. Niektóre nadają się też na zewnątrz albo zawierają dodatki przeciwgrzybiczne. Uwaga: grunt to nie hydroizolacja. W kabinie prysznicowej i przy wannie pod płytki należy położyć masę uszczelniającą, czyli tzw. folię w płynie. Dodatek przeciwgrzybiczny nie usunie też przyczyny pleśni, jeśli jest nią wilgoć albo mostek termiczny.

Z gruntowaniem poradzisz sobie sam, jeśli masz stabilną drabinę i trochę cierpliwości. Najważniejsze są czyste podłoże i trzymanie się zaleceń producenta.

1. Zakryć podłogę, meble, okna i gniazdka, okleić krawędzie taśmą.
2. Usunąć luźną farbę, odpadający tynk i tłuste zabrudzenia, naprawy masą szpachlową zostawić do całkowitego wyschnięcia.
3. Oczyścić powierzchnię z pyłu, podłogę dokładnie odkurzyć.
4. Sprawdzić, czy podłoże jest suche, a temperatura w pomieszczeniu mieści się w zakresie podanym przez producenta, zwykle powyżej +5 °C.
5. Wymieszać grunt i w razie potrzeby rozcieńczyć go wodą zgodnie z kartą techniczną.
6. Pędzlem pomalować narożniki, kąty i okolice ościeżnic.
7. Wałkiem nałożyć na płaszczyznę równą, cienką warstwę: na suficie pracować od okna w głąb pokoju, na podłodze od najdalszego narożnika w stronę drzwi.
8. Zostawić do wyschnięcia, zwykle na kilka godzin w zależności od temperatury i wilgotności, pomieszczenie lekko wietrzyć bez przeciągu.
9. Przy bardzo chłonnym podłożu nałożyć drugą warstwę i dopiero potem przejść do dalszych prac.
10. Narzędzia od razu umyć wodą.

Najszybciej idzie na dużej, równej powierzchni w pustym pomieszczeniu z mocnym i czystym podłożem. Pracę wydłużają małe, poszatkowane przestrzenie, takie jak łazienki, korytarze i wnęki, wiele narożników i ościeży, wysokie sufity wymagające rusztowania oraz umeblowane pokoje, które trzeba zabezpieczać. Czasu dokłada też podłoże, które najpierw trzeba zeskrobać, odkurzyć albo naprawić, oraz bardzo chłonny nowy tynk czy beton komórkowy, które często potrzebują dwóch warstw. Preparaty specjalne, na przykład grunt sczepny albo izolujący, to kolejny dodatkowy etap. Zamawiając malowanie u ekipy remontowej, warto zapytać, czy gruntowanie wchodzi w zakres usługi, czy jest liczone osobno.

• Gruntowanie wilgotnej lub zakurzonej powierzchni. Preparat nie wsiąka, tylko skleja pył na wierzchu.
• Zbyt gruba warstwa. Grunt tworzy błyszczącą, śliską powłokę, na której farba i klej słabo trzymają. Grunt się rozprowadza, a nie wylewa.
• Złe rozcieńczenie. Za gęsty grunt nie wsiąka, za rzadki nie wzmacnia. Proporcje należy brać z karty technicznej.
• Pominięte płyty g-k lub miejsca po naprawach. Zaszpachlowane spoiny prześwitują potem przez farbę.
• Zwykły grunt na niechłonnym podłożu. Na płytki i szkliwo potrzebny jest grunt sczepny.
• Zbyt wczesne lub zbyt późne dalsze prace. Malowanie na mokry grunt osłabia przyczepność, tak samo jak długie czekanie, podczas którego na powierzchni zbiera się kurz.

Gruntowanie łatwo zweryfikować: przeciągnij dłonią po ścianie i kapnij na nią odrobinę wody. Na dobrze zagruntowanej powierzchni woda chwilę się utrzymuje i nie wsiąka od razu.

• powierzchnia jest lekko matowa, bez błyszczących plam i zacieków,
• po przeciągnięciu dłonią nic się nie pyli ani nie kruszy,
• narożniki, kąty, ościeża i okolice ościeżnic są pomalowane,
• miejsca po naprawach i spoiny płyt g-k są zagruntowane razem z płaszczyzną,
• na podłodze nie ma kałuż ani lepiących się miejsc,
• otoczenie jest czyste, zabezpieczenia zdjęte, a narzędzia umyte.