Skrobanie starej farby olejnej

Nie zawsze. Wszystko zależy od stanu powłoki. Jeśli farba jest twarda, dobrze związana ze ścianą i nigdzie nie odchodzi, często wystarczy ją porządnie przeszlifować, odtłuścić i pomalować gruntem sczepnym (kontaktowym) zgodnie z zaleceniem producenta. Jeśli jednak powłoka pęka, tworzy pęcherze, schodzi pod paznokciem albo na ścianie jest kilka warstw, nowa farba prędzej czy później odpadnie razem ze starą. Wtedy trzeba zeskrobać wszystko aż do tynku.

Jak poznać, że to farba olejna? Jest błyszcząca albo półmatowa, twarda, woda po niej spływa, a przy opukaniu przypomina cienką skorupkę. Prosty test: przetrzyj małe miejsce szmatką nasączoną spirytusem. Farba emulsyjna zwykle zaczyna się rozmazywać, olejna pozostaje bez zmian.

W bardzo starych budynkach, zwłaszcza w kamienicach, w dolnych warstwach może być farba z dodatkiem ołowiu. Jeśli nie masz pewności, zleć test powłoki i nie szlifuj jej na sucho.

Metodę dobiera się do podłoża (tynk, beton, płyta g-k), liczby warstw i wielkości powierzchni. W praktyce sposoby często się łączy.

Ręczne skrobanie

Skrobak, stalowa szpachla i szczotka druciana. Sprawdza się na małych powierzchniach i tam, gdzie farba sama odchodzi. Masz pełną kontrolę i przy ostrożnej pracy nie uszkodzisz tynku, ale to praca męcząca i na dużych ścianach bardzo czasochłonna. Dziś służy głównie do detali: przy ościeżnicach, w narożnikach i za grzejnikami.

Szlifowanie maszynowe

Szlifierka mimośrodowa lub oscylacyjna z grubym papierem, na większe powierzchnie także szlifierka typu żyrafa. To szybki sposób, który przy okazji szorstkuje powierzchnię, żeby nowa warstwa miała się czego trzymać. Dobrze sprawdza się na równym i mocnym podłożu. Powstaje dużo drobnego pyłu, dlatego do szlifierki zawsze potrzebny jest odkurzacz i maska przeciwpyłowa. Przy zbyt mocnym docisku łatwo przeszlifować miękki tynk.

Środek chemiczny do usuwania farb

Preparat w żelu lub płynie nakłada się pędzlem, zostawia na czas podany przez producenta (zwykle od kwadransa do godziny), a zmiękczoną farbę zbiera skrobakiem. Pomaga przy grubych, mocno przylegających warstwach, które inaczej skrobałoby się całymi dniami. Wymaga wietrzenia, rękawic, okularów i dokładnego zmycia resztek.

Połączenie metod

Przy kilku warstwach często najpierw zmiękcza się farbę chemią, zeskrobuje ją, a resztki doszlifowuje. W efekcie dostajesz czyste, lekko szorstkie podłoże gotowe do dalszych prac.

Pracochłonność, a więc i koszt robocizny, zależy głównie od tego, jak wyglądają:

• liczba warstw: każda kolejna to następna runda skrobania lub chemii,
• przyczepność powłoki: farba, która sama odpada, schodzi szybko, twarda i mocna stawia opór,
• kształt powierzchni: gładka ściana idzie sprawnie, mała łazienka z rurami, narożnikami i ościeżnicami zajmuje dużo więcej czasu,
• stan tynku: jeśli pod farbą się kruszy, dochodzi szpachlowanie albo wyrównanie gładzią,
• wybrana metoda: chemia oznacza więcej materiału i zabezpieczeń, szlifowanie wymaga sprzętu i odkurzacza,
• zabezpieczenie i sprzątanie: w zamieszkanym mieszkaniu z meblami przygotowanie jest trudniejsze niż w pustym pokoju.

Niewielką powierzchnię zrobisz sam, jeśli masz cierpliwość i środki ochrony. Przy podejrzeniu ołowiu albo dużej powierzchni rozsądniej zawołać malarza lub ekipę remontową.

1. Wynieść lub przykryć meble, podłogę zabezpieczyć folią, krawędzie taśmą malarską.
2. Wyłączyć bezpiecznik obwodu gniazdek i włączników na tej ścianie, zdjąć maskownice i zakleić puszki taśmą.
3. Założyć rękawice, okulary ochronne i maskę.
4. Na małym próbnym fragmencie sprawdzić, jak farba zachowuje się pod skrobakiem i po nałożeniu preparatu.
5. Luźne fragmenty zeskrobać, trzymając skrobak pod małym kątem, żeby nie uszkodzić tynku.
6. Mocne warstwy pokryć środkiem do usuwania farb, odczekać zgodnie z instrukcją i zebrać zmiękczoną farbę.
7. Resztki doszlifować szlifierką z odkurzaczem, narożniki i detale ręcznie.
8. Umyć ścianę wodą ze środkiem odtłuszczającym i zmyć pozostałości chemii.
9. Pozostawić ścianę do dokładnego wyschnięcia, zwykle co najmniej na dobę.
10. Nałożyć grunt głęboko penetrujący, po wyschnięciu zaszpachlować pęknięcia i ubytki.
11. Szpachlę przeszlifować drobnym papierem (gradacja mniej więcej 120 do 180), odkurzyć ścianę i przetrzeć wilgotną szmatką.

Potem możesz nałożyć farbę podkładową, a następnie farbę nawierzchniową, zwykle w dwóch warstwach, choć ich liczba zależy od rodzaju farby i podłoża. Do kuchni i na korytarz warto wybrać farbę zmywalną, do zwykłych pokoi wystarczy farba lateksowa lub akrylowa.

• Malowanie po nieodtłuszczonej, błyszczącej powłoce. Nowa farba wygląda dobrze przez kilka tygodni, potem zaczyna schodzić całymi pasami.
• Niezmyte resztki preparatu. Mogą zostawić plamy, zmienić odcień albo osłabić przyczepność kolejnych warstw.
• Szlifowanie bez odkurzacza. Pył rozchodzi się po całym mieszkaniu i nie jest obojętny dla zdrowia, przy starych powłokach tym bardziej.
• Pominięte gruntowanie. Odsłonięty tynk i miejsca po szpachli inaczej chłoną farbę i po malowaniu widać plamy.
• Pośpiech. Malowanie wilgotnej ściany albo skracanie czasu działania chemii wraca później w postaci poprawek.
• Pozostawione wysepki starej farby. Krawędzie między starą powłoką a gołym tynkiem odznaczą się przez nową farbę, jeśli się ich nie wyrówna.

Przed malowaniem obejrzyj ścianę w bocznym świetle, na przykład z latarką przyłożoną płasko do ściany. Sprawdź, czy:

• stara powłoka jest usunięta na całej uzgodnionej powierzchni, także w narożnikach i za grzejnikami,
• powierzchnia jest matowa i lekko szorstka, bez błyszczących miejsc,
• tynk jest mocny i nie kruszy się po przeciągnięciu dłonią,
• ściana jest umyta, bez tłustych śladów i resztek chemii,
• ściana jest sucha w dotyku i na oko, bez ciemnych, wilgotnych plam,
• każde pęknięcie i ubytek są zaszpachlowane i przeszlifowane,
• przejście między szpachlą a tynkiem w bocznym świetle jest niewidoczne,
• po pracy jest posprzątane, a zabezpieczenia zdjęte lub przygotowane do malowania.