Zeskrobanie starej farby (klejowej)

Najprostszy test trwa kilka sekund. Przeciągnij suchą dłonią po ścianie. Jeśli na ręce zostaje biały proszek, farba „brudzi” i najpewniej jest to farba kredowa lub klejowa. Drugi test robi się mokrą gąbką: farba klejowa po kilku przetarciach mięknie, rozmazuje się albo zaczyna się zmywać. Farba emulsyjna pozostaje twarda.

Dlaczego to takie ważne? Warstwa kredowa jest miękka i krucha. Nowa farba co prawda się do niej przyklei, ale trzyma się tylko tego proszku. Podczas schnięcia powłoka się kurczy i całe malowanie zaczyna odpadać płatami, często już po kilku tygodniach. Pomaga też zwykła taśma malarska: przyklej ją do ściany, mocno dociśnij i szybko zerwij. Jeśli zostało na niej dużo starej farby, podłoże trzeba oczyścić.

Farba wapienna jest zwykle twardsza i mniej brudzi. Przy jednej lub dwóch mocnych warstwach czasem wystarczy solidne gruntowanie. Grube, popękane albo łuszczące się warstwy wapna również należy usunąć.

Przy farbie klejowej prawie zawsze stosuje się metodę zwilżania. Woda rozmiękcza powłokę, więc nie trzeba szlifować ani używać chemii. W praktyce wygląda to tak:

• przygotowanie pomieszczenia: wynieść albo przykryć meble, podłogę zabezpieczyć folią, a na nią położyć papier lub karton, który wchłonie wodę i nie będzie śliski,
• zabezpieczenie instalacji: wyłączyć bezpiecznik obwodu, a gniazdka i włączniki okleić taśmą, bo spływa do nich woda,
• zwilżanie: namoczyć ścianę ciepłą wodą wałkiem, pędzlem ławkowcem albo opryskiwaczem, zawsze na mniejszych fragmentach,
• czekanie: odczekać, aż farba zmięknie, zwykle około 10 do 20 minut, przy grubszych warstwach dłużej i kilka razy,
• skrobanie: szeroką szpachelką lub skrobakiem ściągać farbę pod niewielkim kątem, bez wciskania narzędzia w tynk,
• zmywanie: resztki zmyć gąbką i czystą wodą, aż ściana przestanie brudzić,
• suszenie: zostawić ścianę do dokładnego wyschnięcia przed kolejnymi pracami.

Po zeskrobaniu zwykle przychodzi czas na uzupełnienie rys i ubytków, delikatne przeszlifowanie i gruntowanie. Grunt wzmacnia podłoże i wyrównuje jego chłonność. To osobne etapy, ale bez nich trudno o dobre malowanie.

Ta sama powierzchnia raz zajmie godzinę, a innym razem całe popołudnie. Pracochłonność, a więc i koszt, zależą przede wszystkim od tego:

• ile jest warstw: jedna cienka warstwa kredy schodzi niemal sama, a kilkanaście warstw z różnych dekad trzeba moczyć wielokrotnie,
• jaki to rodzaj farby: kredowa i klejowa miękną szybko, wapienna wolniej i czasem wymaga więcej siły,
• czy to sufit, czy ściana: sufit jest fizycznie trudniejszy, woda kapie, a pracuje się z drabiny lub rusztowania jezdnego,
• w jakim stanie jest tynk: jeśli po zwilżeniu wyjdzie głuchy albo kruszący się tynk, dochodzi naprawa,
• ile jest detali: sztukaterie, rozety, listwy, narożniki i okolice okien robi się powoli i ręcznie,
• czy pomieszczenie jest puste: w pustym wnętrzu pracuje się szybciej i z mniejszym ryzykiem uszkodzeń,
• czy jest pleśń: zaatakowane miejsca trzeba potraktować środkiem grzybobójczym i znaleźć przyczynę wilgoci.

Osobny przypadek to płyta g-k. Nie wolno jej przemoczyć, bo warstwa papieru nasiąknie i zacznie odchodzić. Zwilża się ją tylko lekko i skrobie bardzo ostrożnie.

Z usunięciem farby klejowej poradzi sobie sprawny amator. Nie potrzeba chemii ani głośnych elektronarzędzi, tylko cierpliwości. Przy suficie zadbaj o stabilną drabinę albo niewielkie rusztowanie. Pamiętaj też o okularach ochronnych, bo krople z wapnem podrażniają oczy.

1. Wykonać test dłonią i mokrą gąbką, żeby upewnić się, że to farba klejowa.
2. Wynieść meble, podłogę przykryć folią i chłonnym papierem, krawędzie okleić taśmą.
3. Wyłączyć bezpiecznik obwodu w pomieszczeniu, okleić gniazdka i włączniki.
4. Przygotować wiadro ciepłej wody, wałek lub opryskiwacz, szeroką szpachelkę i gąbkę.
5. Zwilżyć fragment o powierzchni mniej więcej jednego do dwóch metrów kwadratowych.
6. Odczekać, aż farba zmięknie, w razie potrzeby zwilżyć ponownie.
7. Zeskrobać rozmiękczoną warstwę ruchami z góry na dół, trzymając szpachelkę płasko.
8. Zmyć resztki gąbką, wodę regularnie wymieniać.
9. Przejść do kolejnego fragmentu i kontynuować do końca ściany.
10. Zostawić ścianę do wyschnięcia, zależnie od temperatury i wietrzenia zwykle co najmniej na dobę.
11. Sprawdzić ścianę dłonią i taśmą, dopiero potem szpachlować i gruntować.

W praktyce zdarza się, że ktoś zeskrobuje tylko łuszczące się miejsca, a resztę maluje. Nowa farba trzyma się wtedy starej kredy i z czasem odpada także tam, gdzie ściana wyglądała dobrze. Kolejny błąd to niedokładne zmycie. Jeśli ściana po skrobaniu nadal brudzi, grunt nie ma się czego złapać.

Częsty problem to zbyt ostre narzędzie albo za duży nacisk. Skrobak żłobi wtedy rysy w tynku i przybywa niepotrzebnego szpachlowania. Kłopoty sprawia też pośpiech: szpachlowanie czy malowanie mokrej ściany kończy się plamami i słabą przyczepnością. Nie lekceważ również wody przy gniazdkach. Wyłączenie bezpiecznika i oklejenie zajmuje minutę. Gdyby woda dostała się do instalacji i coś przestało działać, sprawdzenie i naprawę zostaw elektrykowi z uprawnieniami SEP.

Przy odbiorze prac od ekipy remontowej albo przy ocenie własnej roboty zwróć uwagę na te punkty:

• ściana nie brudzi po przeciągnięciu suchą dłonią,
• taśma po zerwaniu nie zabiera resztek farby,
• na ścianie nie zostały wysepki starej farby, zwłaszcza w narożnikach, przy listwach i wokół okien,
• tynk nie jest porysowany głębokimi śladami po skrobaku,
• głuche lub kruszące się miejsca są oznaczone i ustalone do naprawy,
• podłoga, okna i ościeżnice są czyste, bez zaschniętych resztek,
• ściana przed kolejnymi pracami jest sucha na oko i w dotyku.