Obróbka blacharska attyki na dachu płaskim

Ani mur, ani beton attyki nie są zrobione do tego, żeby padał na nie deszcz. Woda wsiąkałaby w górną krawędź, zimą zamarzała i stopniowo kruszyła materiał. Na elewacji pojawiłyby się zacieki, odpadający tynk, a w mieszkaniu na ostatniej kondygnacji wilgotne plamy pod sufitem.

Obróbka ma więc kilka zadań:

• przykryć górną krawędź attyki na całej szerokości,
• odprowadzić wodę w stronę dachu, a nie na elewację,
• osłonić hydroizolację wywiniętą na attykę przed promieniami UV i uszkodzeniem,
• zamknąć styk dachu i attyki w jedną szczelną całość.

Blacha i hydroizolacja działają tu jak jeden system. Papę lub membranę wywija się po wewnętrznej stronie attyki do góry, a blacha przykrywa ją od góry. Jeśli jedna z tych warstw jest wykonana źle, cierpi też druga. Równie ważne jest, żeby obróbka biegła bez przerw po całym obwodzie, łącznie z narożnikami i zakończeniami. Każda przerwa to miejsce, którędy woda znajdzie drogę.

Materiał wpływa na trwałość, wygląd i na to, jak blacha połączy się z pokryciem dachu.

• Blacha ocynkowana: tradycyjne i sztywne rozwiązanie. Bez dodatkowej powłoki z czasem koroduje, dlatego dziś stosuje się ją rzadziej.
• Blacha powlekana (lakierowana): blacha ocynkowana z kolorową powłoką ochronną. Lepiej znosi korozję i można ją dobrać kolorem do elewacji albo okien.
• Blacha z powłoką PVC: stosowana przy dachach krytych membraną PVC. Membranę zgrzewa się do niej gorącym powietrzem, więc połączenie blachy z izolacją jest naprawdę szczelne. Nie należy jej mylić ze zwykłą blachą powlekaną, do której membrany zgrzać się nie da.
• Aluminium: lekkie, nie rdzewieje i dobrze trzyma kształt. Pasuje do nowoczesnych budynków, gdzie liczy się mała waga i prosty wygląd.
• Blacha tytanowo-cynkowa: bardzo trwała, z czasem pokrywa się szarą patyną. Wymaga doświadczonego blacharza, bo obrabia się ją inaczej niż blachę stalową.
• Miedź: bardzo długa żywotność i charakterystyczny wygląd, raczej na budynki reprezentacyjne i zabytkowe kamienice.

Przy wyborze pomyśl też o sąsiednich elementach. Miedź i blacha ocynkowana nie powinny się spotykać tak, żeby woda spływała z miedzi na cynk, bo cynk szybko wtedy koroduje. Elementy mocujące też warto dobrać z materiału zgodnego z blachą.

Różnią się też systemy. Klasyczną obróbkę blacharz gnie na wymiar w warsztacie albo na budowie. Systemy montażowe mają gotowe profile attykowe, narożniki i zakończenia, które przyspieszają montaż i zmniejszają ryzyko błędu przy gięciu.

Kolejność prac wynika z prostej zasady: każda warstwa musi zachodzić na tę pod spodem, a woda zawsze spływa w dół po zakładkach, jak po łuskach.

1. Przygotowanie podłoża. Blacharz albo dekarz sprawdza górną powierzchnię attyki. Musi być nośna, czysta i sucha, bez luźnych kawałków. Przy docieplonej attyce często montuje się na niej impregnowaną deskę lub płytę, która daje równe podłoże pod blachę.
2. Wykonanie spadku. Górną powierzchnię attyki pochyla się do wnętrza dachu. Wystarczy niewielki spadek, zwykle kilka stopni według zaleceń producenta systemu. Woda spływa wtedy na dach i dalej do wpustów.
3. Wywinięcie hydroizolacji. Papę termozgrzewalną lub membranę wywija się po wewnętrznej stronie attyki do góry, w miarę możliwości aż przez górną krawędź.
4. Elementy mocujące. Do podłoża mocuje się klamry albo listwy montażowe. Blachę się na nich zawiesza, więc nie trzeba jej przewiercać od góry, gdzie każda śruba byłaby potencjalnym miejscem przecieku.
5. Montaż blachy. Kolejne arkusze układa się na zakład albo łączy na rąbek. W odstępach zależnych od materiału i producenta robi się połączenia dylatacyjne, żeby blacha mogła swobodnie pracować przy zmianach temperatury.
6. Narożniki i zakończenia. Narożniki wewnętrzne i zewnętrzne, styki ze ścianą i zakończenia wykonuje się osobno, gotowymi kształtkami albo starannie wygiętymi elementami.
7. Zamknięcie styku z izolacją. Przy blasze z powłoką PVC membranę zgrzewa się z blachą, w innych systemach styk przykrywa się i uszczelnia zgodnie z technologią producenta.

Obróbka attyki to praca na wysokości, przy samej krawędzi dachu. Wymaga rusztowania albo innego zabezpieczenia przed upadkiem, dlatego zostaw ją blacharzowi, który ma do tego sprzęt i doświadczenie.

Nawet dobra blacha nie pomoże, jeśli jej kształt jest źle zaprojektowany. Szerokość obróbki zależy od grubości attyki razem z ewentualnym dociepleniem i od tego, ile blacha ma wystawać po obu stronach.

Od strony zewnętrznej blacha musi tworzyć kapinos, czyli zagięty nosek odsunięty od elewacji. Woda kapie z niego w powietrze i nie spływa po tynku. Jeśli kapinosa brakuje albo jest za blisko ściany, po pewnym czasie na elewacji pojawiają się ciemne pasy i wilgoć.

Dlaczego spadek robi się do środka, a nie na zewnątrz? Woda z dachu i tak trafia do wpustów i rur spustowych. Gdyby attyka miała spadek na elewację, cały deszcz z jej górnej powierzchni spływałby po ścianie. Spadek musi być równy, bez miejsc, w których woda stoi i zimą zamarza.

Stopień trudności obróbki, a więc i jej pracochłonność, zależy od kilku rzeczy:

• długość i kształt obwodu: prosta attyka bez narożników jest łatwa, każdy narożnik, wnęka czy przejście przez attykę zajmuje czas,
• stan podłoża: kruszący się mur albo brak spadku trzeba najpierw naprawić,
• demontaż starej blachy: zdjęcie i utylizacja starej obróbki to dodatkowa praca,
• wysokość i dostęp: wysoki budynek albo ciasna działka oznaczają bardziej skomplikowane rusztowanie,
• materiał: blacha tytanowo-cynkowa i miedź są trudniejsze w obróbce niż zwykła blacha.

• Spadek na elewację albo brak spadku: woda stoi na attyce, spływa po ścianie i mur wilgotnieje.
• Brak kapinosa lub za krótki kapinos: na elewacji powstają zacieki.
• Za wąska blacha: krawędź attyki albo docieplenia zostaje odkryta.
• Śruby przez wierzch blachy bez uszczelnienia: każdy otwór to droga dla wody.
• Sztywne mocowanie bez dylatacji: blacha latem i zimą faluje, połączenia pękają.
• Byle jak wykonane narożniki: źle zakryte styki w narożnikach przeciekają w pierwszej kolejności.
• Hydroizolacja kończąca się poniżej krawędzi: między papą lub membraną a blachą zostaje szczelina.
• Niewłaściwe połączenie metali: korozja wychodzi dopiero po kilku latach.

Przy odbiorze obejrzyj obróbkę z dachu i z ziemi i sprawdź, czy:

• blacha biegnie bez przerw po całym obwodzie,
• górna powierzchnia ma widoczny spadek w stronę dachu,
• kapinos na całej długości jest odsunięty od elewacji,
• narożniki i zakończenia są szczelne i równo wykonane,
• połączenia mają zakład lub rąbek, a dylatacje są we właściwych miejscach,
• na wierzchu blachy nie ma zbędnych otworów ani nieuszczelnionych śrub,
• hydroizolacja jest wprowadzona pod blachę, a styk zamknięty,
• blacha nie jest porysowana, wgnieciona ani odkształcona,
• po deszczu na attyce nie stoi woda, a na elewacji nie ma nowych zacieków,
• dach i otoczenie są posprzątane ze ścinków i śrub.