Podłączenie rury do żeliwnego pionu kanalizacyjnego

Rury z tworzywa nie da się połączyć z żeliwem „na sztywno”. Żeliwo po kilkudziesięciu latach ma szorstką, często nierówną powierzchnię, a jego wymiary nie pasują dokładnie do rur PVC czy PP. Szczelność zapewnia więc zawsze elastyczny element przejściowy. Hydraulik zwykle działa w takiej kolejności:

1. Ogląda pion, sprawdza jego średnicę i stan oraz to, czy do miejsca podłączenia jest sensowny dostęp.
2. Ustala termin tak, żeby sąsiedzi z wyższych pięter w czasie pracy nie spuszczali wody do kanalizacji.
3. Zabezpiecza górną część pionu obejmami, żeby ciężkie żeliwo po przecięciu nie osiadło ani się nie przesunęło.
4. Przecina rurę lub wycina potrzebny odcinek i starannie oczyszcza krawędzie.
5. Osadza przejście lub uszczelkę gumową, ewentualnie wstawia nowy trójnik z tworzywa między dwa końce żeliwa.
6. Podłącza nową instalację z odpowiednim spadkiem, mocuje ją i sprawdza szczelność przy prawdziwym przepływie wody.

Dlaczego kolejność ma znaczenie? Bez oględzin monter nie wie, jakie przejście ze sobą zabrać. Na nierówno przyciętej rurze uszczelka nie przylgnie na całym obwodzie. A jeśli pominie się próbę, usterka wyjdzie dopiero za gotowymi płytkami.

Konkretny element dobiera się do problemu: inny materiał, inna średnica albo nowe podejście w środku istniejącego pionu.

• uszczelka przejściowa żeliwo i tworzywo dopasowuje się do nierównej powierzchni żeliwa i uszczelnia połączenie tam, gdzie średnice mniej więcej się zgadzają, to najczęstsze rozwiązanie w mieszkaniach,
• redukcja przydaje się, gdy mniejsza średnica od umywalki czy pralki trafia do większej, często łączy się ją z uszczelką przejściową,
• nowy trójnik z tworzywa wstawiony w pion sprawdza się, gdy trzeba podłączyć nowe urządzenie, a żeliwo jest w dobrym stanie, wycina się krótki odcinek i zastępuje kształtką z przejściami na obu końcach,
• trójnik siodłowy pozwala podłączyć się bez wycinania odcinka, nadaje się raczej do mniejszych średnic i zdrowej, prostej rury.

Warto pomyśleć też o dodatkach. Czyszczak (kształtka rewizyjna) i drzwiczki rewizyjne w zabudowie z płyty g-k albo w glazurze pozwolą później skontrolować lub przeczyścić pion bez kucia. Przy pralce i zmywarce dobrze sprawdza się podłączenie przez syfon albo zawór zwrotny, który odcina urządzenie od zapachów z pionu.

Ta sama nazwa usługi może w praktyce oznaczać krótką, rutynową robotę albo długie i żmudne zadanie. Zakres i trudność zależą zwykle od:

• dostępu, odkryty pion w szachcie z drzwiczkami to co innego niż rura zamurowana w ścianie albo w obudowie łazienki w bloku z wielkiej płyty,
• stanu żeliwa, po przecięciu czasem okazuje się, że rura jest od środka zarośnięta osadem albo przerdzewiała,
• liczby podłączeń, jedno urządzenie to inna praca niż cała łazienka z sedesem, wanną i umywalką,
• średnicy, podłączenie WC do głównego pionu jest trudniejsze niż mały odpływ od umywalki,
• terminu, zaplanowany montaż przebiega spokojniej niż awaryjna interwencja przy przecieku.

Przy jednym urządzeniu i dobrym dostępie zwykle wystarcza jedna wizyta i kilka godzin pracy. Dokładny zakres da się jednak rzetelnie określić dopiero po oględzinach.

W bloku czy kamienicy pion odprowadza ścieki z wielu mieszkań. Każda praca przy nim dotyka więc sąsiadów: na czas cięcia i montażu nikt powyżej nie powinien korzystać z kanalizacji, a źle zabezpieczony pion może poluzować stare połączenia piętro wyżej. Dlatego termin warto ustalić z wyprzedzeniem, a o pracy uprzedzić sąsiadów.

Ważna uwaga o materiale: w części bloków pion nie jest żeliwny, tylko azbestowo-cementowy. Taka rura jest szara, lżejsza i przy opukiwaniu brzmi inaczej niż żeliwo. Nie tnij jej ani nie wierć w niej otworów. Prace z azbestem należą wyłącznie do wyspecjalizowanej firmy, która ma odpowiednie przeszkolenie i sprzęt do jego usuwania.

Większość problemów ma jedną przyczynę: oszczędzanie czasu w niewłaściwym miejscu. W praktyce często zdarza się, że:

• połączenie uszczelnia się silikonem albo taśmą zamiast właściwego przejścia, a po jakimś czasie zaczyna przeciekać i śmierdzieć,
• krawędzie po cięciu zostają poszarpane i uszczelka nie przylega na całym obwodzie,
• poziome rury mają za mały spadek, odpływ wtedy bulgocze, wolno spływa i zbiera się w nim osad, zwykle zaleca się spadek około 2 do 3%,
• trasa ma niepotrzebnie dużo kolan albo jest za długa, co zwiększa ryzyko zatkania, szczególnie przy WC,
• nową instalację podłącza się do przerdzewiałego żeliwa, które wkrótce pęka tuż obok nowego połączenia,
• pion nad cięciem nie jest zabezpieczony i przy pracy puszczają stare połączenia na wyższym piętrze.

Jeśli żeliwo jest w złym stanie, rozsądniej jest wymienić cały odcinek, a czasem cały pion w budynku, niż wielokrotnie wracać do jednego połączenia.

Zanim rury znikną za glazurą albo zabudową, przejdź z hydraulikiem przez te punkty:

• połączenie żeliwa z tworzywem jest suche nawet po dłuższym puszczaniu wody,
• przy spłukaniu WC i spuszczeniu pełnej wanny lub umywalki nic nie kapie ani nie wycieka,
• woda spływa płynnie, bez bulgotania i bez cofania się w innych urządzeniach,
• w pobliżu połączenia nie czuć zapachu kanalizacji,
• nowe rury są przymocowane obejmami i się nie ruszają,
• poziome odcinki mają widoczny spadek w stronę pionu,
• przy połączeniu został dostęp przez czyszczak lub drzwiczki rewizyjne,
• sąsiedzi mogą znowu normalnie korzystać z kanalizacji.