Fileli APU profili montajı

Adı Almanca "Anputzleiste" kelimesinden gelir. Anlamı kabaca "sıvanın dayandığı profil" demektir. Profil birkaç parçadan oluşur: doğramaya yapışan kendinden yapışkanlı bant, plastik profil gövdesi, sıvanın içine gömülen cam elyaf file ve çoğu modelde naylonlu, koparılabilir bir koruma parçası. Bu parça sıva yapılırken pencereyi kirden korur.

Bu kadar uğraş neden gerekli? Pencere doğraması sıcakta ve soğukta sıvadan farklı oranda genleşir ve büzülür. Sıva doğrudan doğramaya çekilirse ilk donlarda birleşim yerinden çatlar. APU profili bu hareketi karşılar, aynı zamanda birleşimi yağmura karşı sızdırmaz hale getirir.

Profil pencerelerin, balkon ve giriş kapılarının çevresine uygulanır. Sıvanın sabit bir doğramaya ya da başka bir sabit elemana dayandığı her yerde kullanılabilir. Binanın dış köşelerine ve pencere kenarlarının (söve, yan duvar) dış ağzına ise başka bir eleman, fileli köşe profili takılır. Bu iki parça uygulamada sık karıştırılır, oysa farklı işler görürler.

Profil, yalıtım levhaları yapıştırılıp gerekiyorsa dübellendikten sonra, tüm yüzeye file sıva çekilmeden önce takılır. Uygulama mantolama sistemi üreticisinin talimatlarına göre yapılır, ana hatlarıyla şöyle ilerler:

• Doğramanın hazırlanması. Yapıştırma yerindeki koruma naylonu sökülür, doğrama tozdan ve yağdan arındırılır. Yüzey kuru olmalıdır. Kirli veya nemli doğramada yapışkan bant tutmaz.
• Yalıtım levhasının hazırlanması. Doğramanın yanındaki levha düzgün ve tam ölçüsünde kesilmiş olmalıdır. Aralıklar yapıştırma harcıyla değil, köpükle veya ince bir yalıtım şeridiyle doldurulur.
• Profilin kesilmesi. Profil, açıklığın her kenarı için tam boyunda kesilir. Köşelerde parçalar ya alın alına birleşir ya da üretici talimatına göre üst üste bindirilir. Amaç köşede boşluk bırakmamaktır.
• Yapıştırma. Bandın üstündeki koruyucu şerit çekilir, profil boydan boya, dalgalanmadan ve hava kabarcığı bırakmadan doğramaya bastırılır.
• Filenin gömülmesi. Yalıtım levhasının üzerine file sıva harcı sürülür, profilin filesi mala ile profilden dışarı doğru harcın içine bastırılır. File hiçbir yerde dışarı taşmamalı, kırışmamalıdır.
• Cephe filesiyle birleştirme. Profilin filesinin üzerine tüm yüzeyi kaplayan cephe filesi gelir, bindirme genellikle 10 cm civarındadır. Pencere köşelerine ayrıca çapraz çatlakları önlemek için eğik file parçaları yerleştirilir.
• Bitiriş. File sıva kuruduktan sonra astar ve son kat dekoratif sıva uygulanır. Naylonlu koruma parçası ancak bundan sonra koparılır.

APU profilleri esas olarak hangi sıva kalınlığı için üretildiklerine göre ayrılır. Profil, sisteminizdeki file sıva ile son kat sıvanın toplam kalınlığına uymalıdır. Profil fazla sığ olursa sıva üzerinden taşar. Fazla derin olursa doğramanın yanında gözle görülür bir basamak kalır.

Standart pencerelerde basit bir profil yeterlidir. Büyük camlı yüzeylerde, sürme kapılarda ya da güneşte daha çok ısınan koyu renkli doğramalarda birkaç yönde hareketi karşılayabilen, daha esnek bir profil tercih edilir. Profili, harç ve fileyle aynı mantolama sisteminden almak mantıklıdır. Sistem bir bütün olarak test edilir, farklı ürünleri karıştırdığınızda üreticinin garantisini kaybedebilirsiniz.

Temiz, düz doğramalı yeni pencerelerde ve doğru kesilmiş yalıtım levhalarında montaj hızlı ilerler. İşi uzatan, dolayısıyla maliyeti artıran başlıca durumlar şunlardır:

• çok sayıda küçük pencere ve açıklık, çünkü metre başına düşen köşe sayısı artar,
• temizlenmesi ve düzeltilmesi gereken eski veya çarpık doğramalar,
• bitmiş cepheye sonradan montaj, çünkü doğrama çevresindeki sıvanın kesilmesi, ardından onarılıp renginin tutturulması gerekir,
• üst katlarda iskele veya platformdan çalışma,
• iş programını aksatan uygunsuz hava koşulları.

Hataların çoğu hemen değil, ilk kıştan sonra ortaya çıkar. Uygulamada sık görülenler şunlardır:

• Kirli veya nemli doğramaya yapıştırılan profil. Bant zamanla ayrılır ve bir derz açılır.
• Yanlış profil kalınlığı. Sıva ya taşar ya da doğrama yanında basamak oluşturur.
• Filelerin yetersiz bindirilmesi. Birkaç santim yetmez, birleşim çizgisinde çatlak çıkar.
• Prizini almaya başlamış harca bastırılan file. File harçla kaynaşmaz, sonra ayrılır. Harç çekmeye başladıysa yeni bir kat sürün.
• Profilin hareketli kısmının sert harçla kapatılması. Profil artık çalışamaz ve bütün amaç kaybolur.
• Profilin çevrenin yalnızca bir kısmına takılması. Örneğin denizlik tarafındaki alt kenarın atlanması. Profil olmayan her nokta ileride bir çatlak demektir.
• Uygunsuz havada çalışma. Üreticiler genellikle yaklaşık 5 °C üzerini, kızgın duvara doğrudan güneş gelmemesini ve kuruma süresince yağmur yağmamasını öngörür.

Zemin kattaki tek bir pencerenin çevresindeki cepheyi onarıyorsanız ve yerden rahatça uzanabiliyorsanız bu işi kendiniz de yapabilirsiniz. Üst katlarda ve tüm binanın mantolamasında işi bir ustaya ya da firmaya bırakın.

1. Cephede hangi mantolama sisteminin kullanıldığını öğrenmek ve profili, harcı, fileyi aynı sistemden almak.
2. Doğramadaki naylonu sökmek, doğramayı temizlemek, yağını almak ve kurumaya bırakmak.
3. Doğrama yanındaki yalıtım levhasının düz ve boşluksuz olduğunu kontrol etmek.
4. Açıklığın her kenarını ölçmek ve profili tam boyunda kesmek.
5. Koruyucu şeridi çekmek ve profili boydan boya doğramaya sıkıca bastırmak.
6. Yalıtım levhasına file sıva harcı sürmek ve profilin filesini harca gömmek.
7. Profil filesinin üzerini yaklaşık 10 cm bindirmeli cephe filesiyle kapatmak ve düzeltmek.
8. Açıklığın köşelerine eğik file parçaları yerleştirmek.
9. Harç kuruduktan sonra astar ve son kat sıvayı uygulamak.
10. Profilin naylonlu koruma parçasını koparmak.

Profilleri son kat sıvadan önce kontrol etmeniz işinizi kolaylaştırır, çünkü o aşamada hatalar hızla düzeltilebilir.

• profil, alt kenar da dahil olmak üzere açıklığın tüm çevresinde var,
• profil doğramaya boydan boya yapışmış, hiçbir yerde ayrılmıyor,
• köşeler kapalı ve boşluksuz,
• file tamamen harcın içine gömülmüş, dışarı taşmıyor,
• cephe filesiyle bindirme yeterli,
• profilin hareketli kısmı harçla kapatılmamış,
• sıva profile basamaksız, düzgün bir şekilde bağlanıyor,
• koruma parçası koparıldıktan sonra pencere doğraması temiz ve hasarsız.