Mineral yün ile cephe mantolaması (dübelleme dahil)

Cephede kullanılan mineral yün çoğunlukla eritilmiş bazalt ve benzeri kayaçlardan üretilir. En büyük avantajı yanmamasıdır. Mantolama levhaları genellikle A1 yangın sınıfındadır, yani alevi yaymaz ve erimez. Bu yüzden yüksek binalarda ve bitişik nizam yapılaşmada sıkça tercih edilir.

İkinci avantaj buhar geçirgenliğidir. İç mekândaki su buharı mineral yünden strafordan daha kolay geçer. Duvarında hâlâ nem olan eski binalarda bu önemlidir, çünkü duvar zamanla dışarıya doğru kuruyabilir. Üçüncü artı sestir: lifli yapı sokaktan gelen gürültüyü azaltır. Kalabalık bir caddeye bakan dairelerde bu fark hissedilir.

Dezavantajı daha ağır olması ve yüzeyinin daha yumuşak kalmasıdır. Bu yüzden mineral yünde dübelleme bir ekstra değil, sistemin zorunlu bir parçasıdır.

Zemin hazırlığı

Duvar temiz, kuru, yağsız olmalı. Üzerinde tuz çiçeklenmesi ve kabaran sıva kalmamalı. Genellikle yaklaşık 1 cm'yi aşan bozukluklar harçla düzeltilir. Çok emici ya da tozlu yüzeye astar sürülür. Uygulamada bu adımın aceleye getirildiği sık görülür, oysa yalıtımın duvarda ne kadar dayanacağı büyük ölçüde buna bağlıdır.

Başlangıç profili ve subasman

Yalıtımın alt kenarına başlangıç profili takılır. Bu profil ilk sıra levhaları taşır ve sistemin alt kenarını korur. Zemine yakın, yağmur sıçrayan bölümde genellikle suya dayanıklı ayrı bir subasman yalıtımı kullanılır, çünkü mineral yün sürekli nemli kalmamalıdır.

Levhaların yapıştırılması

Yapıştırma harcı önce levhanın yüzeyine ince bir kat hâlinde bastırılarak sürülür, böylece liflere tutunur. Ardından asıl harç katmanı uygulanır. Lamel tipi levhalar tam yüzey yapıştırılır, normal levhalar ise sistemin talimatına göre tam yüzey ya da kenar-nokta yöntemiyle, belirtilen kaplama oranında yapıştırılır. Levhalar tuğla örgüsü gibi şaşırtmalı dizilir, düşey derzler aynı hizaya gelmez. Köşelerde levhalar sırayla bindirilir. Pencere çevresinde derzler boşluğun köşesinde birleşmemelidir, aksi hâlde orada sonradan çatlak oluşur.

Dübelleme

Yapıştırma harcı sertleştikten sonra, havaya göre genellikle bir ila üç gün içinde, mantolama dübelleri çakılır. Mineral yünde yükü yumuşak yüzeye yaymak için büyük başlıklı ya da ek pullu dübel kullanılır. Dübel sayısını ve yerleşimini sistem dokümanı belirler: bina yüksekliği, rüzgâr yükü ve duvarın cinsi buna etki eder. Cephe köşelerinde ve kenarlarında her zaman daha fazla dübel olur, çünkü rüzgâr en çok oralarda çeker. Taşıyıcı duvara giriş derinliği dübel tipine ve duvar malzemesine göre değişir. Betonarme perde, delikli tuğla, bims ya da gazbeton farklı dübel ister.

Fileli sıva katmanı

Yalıtımın üzerine sıva sürülür ve içine cam elyaf file gömülür. File eklerde bindirilir ve tamamen harcın içinde kalmalıdır, ne görünmeli ne de elle hissedilmeli. Köşelere ve pencere kenarlarına fileli köşe profili, pencere köşelerine de çapraz file şeritleri konur. Bu şeritler çapraz çatlakları önler.

Astar ve dekoratif sıva

Fileli sıva kuruduktan sonra astar ve ince dekoratif sıva uygulanır. Mineral yünle en uyumlu olanlar silikat ve silikon esaslı sıvalardır, çünkü buhar geçirgenliğini korurlar. Akrilik sıva buharı daha az geçirdiğinden mineral yünde daha dikkatli seçilir. Bütün katmanlar tek bir sertifikalı sistemden gelmelidir. Aksi hâlde katmanlar birbirine uymayabilir ve sistem garantisi geçersiz olur.

En kolayı düz, sağlam yüzeyli, az pencereli alçak bir binadır. İşçilik ve dolayısıyla işin zorluğu şu durumlarda artar:

• eski sıvanın büyük ölçüde onarılması ya da kazınması gerekiyorsa,
• duvar nemliyse ve önce nemin kaynağı çözülmesi gerekiyorsa,
• cephede çok sayıda pencere, söve, kornış, cumba ve balkon varsa,
• bina yüksekse ve iskelenin kurulumu uzun sürüyorsa,
• daha ağır olan ve daha uzun dübel isteyen kalın bir yalıtım seçtiyseniz,
• yağmur iniş boruları, aydınlatmalar, uydu çanakları ya da klima dış üniteleri yerinden alınacaksa,
• pencereler, söve yüzüne ancak ince yalıtım sığacak şekilde takılmışsa.

Teklifleri karşılaştırırken aynı kalemleri içerip içermediklerine bakın: yalıtım kalınlığı ve tipi, sıva türü, dübelleme, iskele ve zemin hazırlığı. Teklifler arasındaki farklar çoğu zaman bir kalemin eksik olmasından kaynaklanır.

• Zeminin ihmal edilmesi. Tozlu ya da yağlı duvarda harç tutmaz ve sorun ancak yıllar sonra ortaya çıkar.
• Az yapıştırma harcı. Levhaların arkasında hava boşlukları kalır, sistem hem sağlamlığını hem de yalıtım etkisini kaybeder. Dışarıdan görünmediği için iş sürerken ara kontroller yapmak işe yarar.
• Dübelden tasarruf. Sistemin öngördüğünden az ya da kısa dübel kullanılması, sert rüzgârda cephenin hasar görmesine yol açabilir.
• Eksik profiller. Köşe, dilatasyon ve pencere birleşim profilleri olmazsa söveler ve köşeler çatlar, içeri su girer.
• Uygunsuz hava. Yapıştırıcılar ve sıvalar genellikle yaklaşık +5 °C ile +25 ila +30 °C arasında uygulanır; doğrudan güneşte, yağmurda ve sert rüzgârda uygulanmaz. Yaz sıcağının yoğun olduğu bölgelerde bu özellikle önemlidir. Kesin koşulları üretici belirtir.
• Marka karıştırmak. Farklı sistemlerin katmanları birbirine uymayabilir ve garanti düşer.

Yalıtım kalınlığına alışkanlıkla değil, hesapla karar verilmelidir. Bir mühendis ya da enerji verimliliği uzmanı, TS 825 standardına ve binanızın durumuna göre kalınlığı belirler, duvarda yoğuşma riski olup olmadığına da bakar. Kapsamlı bir yenilemede pencereleri de birlikte ele almak mantıklıdır, böylece mantolamadan sonra söveler düzgün kapatılabilir.

Apartmanlarda cephe ortak alan olduğu için iş, kat malikleri ve apartman yönetimiyle birlikte planlanır. Zaman zaman enerji verimliliğine yönelik destek ya da kredi programları olabilir. Güncel koşulları sözleşmeyi imzalamadan önce doğrudan programı yürüten kurumdan öğrenin.

Ustadan, Avrupa Teknik Değerlendirmesi (ETA) bulunan sistemin teknik dokümanını, dübel planını ve hem işçilik hem de sistem için yazılı garantiyi isteyin.

• sıvanın dokusu ve rengi her yerde aynı, lekesiz ve ek yeri belli değil,
• yüzeyde levha hatları, dübel başlıkları ya da file izi görünmüyor,
• hafifçe vurduğunuzda cephe hiçbir yerde boş ses vermiyor,
• köşeler düz, söveler temiz ve çatlaksız,
• pencere, denizlik ve çatı birleşimleri bant ya da profille sızdırmaz yapılmış,
• denizliklerin taşma payı ve damlalığı var, su cepheden aşağı akmıyor,
• subasman zeminden ayrılmış ve sıçrayan suya karşı korunuyor,
• teslim tutanağında sistem, yalıtım kalınlığı ve dübel tipi yazıyor,
• garanti belgesi ve dübellerin kapatılmadan önceki fotoğrafları size teslim edilmiş.