Merdiven basamaklarının zımparalanması ve 3 kat vernik

Zımpara ve yeni vernik, asıl sorun yüzeydeyse anlamlıdır. İşe başlamadan önce merdiveni bir baştan bir başa çıkın ve basamaklara yüklenerek deneyin. Gıcırdama, ayağın altında oynayan bir basamak ya da sallanan bir korkuluk zımparayla düzelmez.

Yenileme şu durumlarda uygundur:

• Basamaklar ve limonlar sağlam, hiçbir parça oynamıyor
• Ahşapta böcek ya da çürüme izi yok
• Hasar yalnızca verniği ve ahşabın ince üst katmanını etkiliyor

Taşıyıcı parçalarda derin çatlaklar, duvara bağlantıda gevşeme ya da derinden aşınmış basamaklar varsa, bazı basamakları değiştirmeyi düşünmek gerekir. Basamağın üst katmanının kalınlığı da önemlidir. Bazı merdivenlerde masif ahşap, sunta ya da yapıştırma bir taşıyıcı üzerinde yalnızca ince bir kaplamadır. Bunlar çok dikkatli zımparalanır ya da hiç zımparalanmaz. Kalınlığı genellikle basamağın yan kenarından veya alttan bakarak anlayabilirsiniz.

Ahşap merdivenlerin çoğunda yöntem aynıdır. Farklar daha çok zımpara geçişlerinin sayısında ve vernik türünde olur.

1. Kontrol ve hazırlık. Usta basamakların sağlamlığına bakar, engel olan süpürgelikleri ve kapakları söker, çevreyi naylon ve bantla örter.
2. Kaba zımpara. Kalın zımparayla eski vernik tamamen alınır, aşınmış yerler düzlenir. Geniş yüzeylerde bant ya da eksantrik zımpara, köşelerde, kenarlarda ve korkuluk dibinde köşe zımparası veya el zımparası kullanılır.
3. İnce zımpara. Adım adım daha ince kumlara geçilir. Böylece kaba zımparanın izleri kaybolur, ahşabın deseni ortaya çıkar.
4. Macunlama. Küçük çatlaklar ve çukurlar, seçilen verniğe uygun, ahşap renginde dolgu macunuyla doldurulur. Kuruyunca üzeri zımparalanır.
5. Toz alma. Toz süpürülür, yüzey hafif nemli bir bezle silinir. Kalan toz verniğin içinde kalır ve göze batar.
6. İlk kat vernik. Çoğu zaman astar vernik kullanılır. Ahşabın gözeneklerini kapatır ve sonraki katların daha iyi tutunmasını sağlar.
7. Ara zımpara ve diğer iki kat. Her kat kuruduktan sonra yüzey ince zımparayla hafifçe geçilir, tozu alınır ve bir sonraki kat sürülür.

Katlar arasındaki kuruma süresini vernik üreticisi belirler. Bu süre odanın sıcaklığına ve nemine göre değişir. Yaygın su bazlı verniklerde genellikle birkaç saattir, tam sertleşme ise çok daha uzun sürer.

Merdivene mobilya verniği değil, parke verniği sürülür. Merdiven, salondaki parkeden daha fazla zorlanır, çünkü her gün aynı noktalara basarsınız. En çok aşınmaya dayanıklı poliüretan vernikler tercih edilir.

• Su bazlı vernikler daha az koku yapar, daha hızlı kurur ve ahşabı daha az sarartır. İçinde yaşanan evlerde en sık bunlar seçilir.
• Solvent bazlı vernikler ahşabın rengini daha çok canlandırıp koyulaştırabilir, ama keskin kokar. İyi havalandırma ister ve çevrede açık ateş olmamalıdır.
• Parlaklık derecesi zevk meselesidir. Mat ve yarı mat yüzey küçük çizikleri daha az gösterir. Parlak yüzey daha gösterişlidir, ama her iz üzerinde görünür.

Neden üç kat? Tek kat incedir ve kısa sürede aşınır. Ara zımparayla sürülen üç kat, ahşabı hem sürtünmeye hem ayakkabıdan gelen neme karşı koruyan kesintisiz bir film oluşturur ve bir sonraki yenilemeye kadar daha uzun dayanır. Merdivenlerde bazen vernik yerine yağ da kullanılır, ancak yağlı yüzey daha sık bakım ister.

İşin zorluğunu ve süresini en çok şunlar belirler:

• Basamakların sayısı ve genişliği, rıhtların da zımparalanıp zımparalanmayacağı
• Merdivenin şekli: döner ve dönüşlü basamaklar düz olanlardan daha yavaş zımparalanır
• Ahşap türü: sert meşe ya da kayın, çam veya ladinden daha uzun sürer
• Eski cilanın türü ve kalınlığı: bazı eski vernikler zımparayı çabuk tıkar
• Aşınmış yerlerin derinliği ve macunlanacak nokta sayısı
• Doğrudan basamaklara oturan korkuluk ve babalar: çevrelerinin elle zımparalanması gerekir

Merdivenin rahatça ulaşılabilir olması işi kolaylaştırır. Halı, yolluk ve yapıştırma kaydırmaz bantlar varsa önce bunlar ve yapıştırıcı kalıntıları temizlenmelidir.

Sabrınız varsa ve uygun zımpara makinelerini kiralayabiliyorsanız bu yenilemeyi kendiniz de yapabilirsiniz. Çok toz çıkacağını hesaba katın, en az FFP2 sınıfı maske ve koruyucu gözlük kullanın. Apartmandaki bir dubleksteyseniz gürültülü işleri komşuları rahatsız etmeyecek saatlere planlamak iyi olur.

1. Basamakların sağlamlığını ve masif katmanın kalınlığını kontrol etmek.
2. Süpürgelikleri, yollukları ve yapıştırıcı kalıntılarını sökmek.
3. Çevreyi, korkuluğu ve bitişik zemini örtmek.
4. Eski verniği kalın zımparayla temiz ahşaba kadar almak.
5. Kenarları ve köşeleri köşe zımparasıyla veya elle zımparalamak.
6. Yüzeyi daha ince kumla, lif yönünde zımparalamak.
7. Çatlakları macunlamak ve kuruduktan sonra zımparalamak.
8. Tozu süpürmek ve yüzeyi hafif nemli bezle silmek.
9. İlk kat verniği ince ve eşit sürmek.
10. Kuruduktan sonra ara zımpara yapmak ve tozunu almak.
11. İkinci ve üçüncü katı aynı şekilde sürmek.
12. Verniği üreticinin önerdiği süre boyunca sertleşmeye bırakmak ve o zamana kadar merdiveni az kullanmak.

İş sürerken merdiveni kullanmanız gerekiyorsa önce bir basamak atlayarak verniklemek, diğerlerini bunlar kuruduktan sonra sürmek mümkündür. Bu yöntem işi uzatır.

• Eski vernik kalıntıları. Yeni vernik bunların üzerinde iyi tutmaz, lekeli görünür ve zamanla kalkar.
• Düzensiz zımpara. Kum atlamak ya da bir noktaya fazla bastırmak dalgalar ve çukurlar bırakır, vernik bunları daha da belirgin hale getirir.
• Kaplamanın veya kenarın delinmesi. İnce üst katmanda kısa bir dikkatsizlik bile alttaki malzemenin görünmesine yeter.
• Ara zımparayı atlamak. Katlar birbirine iyi bağlanmaz, yüzey tozdan pürüzlü kalır.
• Parke verniği yerine mobilya verniği. Kısa süre iyi görünür, basılan yerlerde çabuk aşınır.
• Erken kullanmak. Vernik sertleşmeden ayakkabıyla basılırsa izler kalır.

Teslim alırken merdivene gün ışığında bakın, pencereye karşı yandan da bir göz atın. Yukarıdan bakınca kaçan pürüzler bu açıdan görünür.

• Vernik tüm basamaklarda aynı parlaklıkta, mat ya da parlak lekeler yok
• Yüzeyde rulo izi, akıntı, verniğe gömülmüş kıl veya toz yok
• Basamak kenarları pürüzsüz ve hiçbir yerde alttaki malzeme görünmüyor
• Macunlu yerler ahşapla aynı tonda ve parmakla dokununca hissedilmiyor
• Duvar dipleri ve korkuluk babalarının çevresi zımparalanmış ve verniklenmiş
• Çevredeki duvarlar, zemin ve korkuluk temiz, üzerlerinde vernik lekesi yok
• Hangi verniğin kullanıldığını ve merdivenin ne zaman tam yükle kullanılabileceğini biliyorsunuz