Houten of composiet terras plaatsen

De post voor het plaatsen van een houten of composiet terras omvat het uitzetten van het oppervlak, het plaatsen en waterpas stellen van de draagstructuur op een voorbereide ondergrond, het bevestigen van de terrasplanken met schroeven of onzichtbare clips, het op maat zagen van de planken en het plaatsen van afwerkprofielen en kopse planken. Ook de controle van de helling en de voegen hoort erbij.

Uitgraven, de laag steenslag en het verdichten ervan, betonnen poeren, de planken en balken als materiaal, trappen, een borstwering, een pergola en het oliën van het hout zitten doorgaans niet in deze post. Dat werk en materiaal wordt apart aangerekend. Laat bij het plaatsbezoek duidelijk in de offerte zetten wat inbegrepen is en wat niet.

Voor het plaatsen van een terras is geen specifieke erkenning vereist. Kies wel bij voorkeur een aannemer met een ondernemingsnummer in de Kruispuntbank van Ondernemingen, die een schriftelijke offerte en garantie op het werk geeft en referenties heeft met hetzelfde materiaal.

Een terras wordt meestal aangelegd na de oplevering van een woning, bij de aanleg van de tuin, rond een zwembad of vijver, of wanneer een oud, gebarsten betonterras wordt vervangen. Het helpt om vooraf antwoord te hebben op deze vragen:

• op welke hoogte het terras komt ten opzichte van de dorpel van de schuiframen en het maaiveld, zodat er aan de ingang geen opstap ontstaat,
• waar het water van het terras en van de dakgoot erboven naartoe gaat,
• op welke ondergrond de structuur rust: steenslag, poeren, terrasdragers of beton,
• of er iets op het terras wordt verankerd, zoals een pergola, zonnetent of borstwering,
• of de planken in de lengte of dwars op de woning lopen en van waar het terras het meest gezien wordt.

Een pergola, borstwering of overkapping verankert u niet alleen in de terrasplanken of de balken. Daarvoor zijn eigen funderingen of een verankering in de dragende structuur van de woning nodig, en dat moet bekend zijn nog voor de draagstructuur wordt gelegd.

Naaldhout: lork, douglas en geïmpregneerd grenen

Geïmpregneerd grenen is betaalbaar, maar vraagt regelmatig onderhoud en gaat minder lang mee. Siberische lork en douglas zijn harsrijk en duurzamer, en houden bij goed onderhoud jaren stand. In de zon vergrijst het hout, wat volstrekt normaal is, en olie vertraagt dat enkel. Gewoon vuren is niet geschikt voor een terras. Eik is sterk, maar duurder en kan looizuur afgeven dat vlekken op het beton eronder achterlaat.

Thermisch behandeld en gemodificeerd hout

Thermohout, bijvoorbeeld es of grenen, is op hoge temperatuur behandeld. Het neemt minder water op en werkt minder. Nadeel is de grotere broosheid: de planken worden voorgeboord en mogen niet als dragend element dienen. Daarnaast is er gemodificeerd hout zoals Accoya, dat bijzonder vormvast is, maar ook duurder.

Tropisch hardhout

Bangkirai, ipé, padoek, massaranduba of cumaru zijn zeer hard en duurzaam, maar duurder en moeilijker te bewerken. Ze vragen bijna altijd voorboren en kwalitatieve inox schroeven. Vraag bij aankoop een herkomstcertificaat, zoals FSC of PEFC.

Composiet

Composiet is een mengeling van houtvezels en kunststof. Het splintert niet, moet niet geolied worden en de kleur blijft stabieler. Anderzijds zet het sterk uit bij warmte, wordt het in de zon heter en kunnen donkere kleuren op een zonnige zomerdag te warm worden voor blote voeten. Massieve profielen zijn steviger en veren minder, holle profielen zijn lichter en goedkoper, maar gevoeliger voor schokken en vragen een dichtere draagstructuur. Bij composiet hoort u balken, clips en schroeven uit het systeem van de fabrikant te gebruiken, anders kan de garantie vervallen.

Een terras is maar zo goed als de ondergrond eronder. Op volle grond wordt meestal de teelaarde afgegraven, een worteldoek tegen onkruid gelegd en een verdichte laag steenslag aangebracht. Daarop komen betontegels, poeren of verstelbare terrasdragers waarop de structuur rust. De balken mogen niet rechtstreeks op de grond of in natte steenslag liggen. Eronder moet lucht kunnen circuleren, anders wordt het hout vochtig en vervormt composiet.

De draagstructuur kan van hout, composiet of aluminium zijn. Houten balken moeten van duurzaam hout zijn, liefst dezelfde soort als de planken. Aluminium is duurder, maar rot niet en is recht. De balkafstand bepaalt de fabrikant van de planken. Bij composietsystemen noemen fabrikanten meestal maximaal ongeveer 35 tot 40 cm, voor particulier gebruik vaak 30 cm en voor publieke ruimtes nog minder. Bij hout hangt het af van de plankdikte en ligt het doorgaans rond 40 tot 50 cm.

Het hele terras krijgt een helling van ongeveer 1 tot 2 % weg van de woning, zodat het water niet op de planken blijft staan. Geribde planken legt u zo dat het water langs de groeven wegloopt en niet dwars erover.

Op zware leem- of kleigrond, die in grote delen van Vlaanderen voorkomt, blijft water lang staan en kan de grond bij vorst opzwellen. Een voldoende dikke laag steenslag en een goede afwatering houden de structuur dan droog en vlak.

1. Het oppervlak uitzetten, de hoogte afstemmen op de dorpel en de richting van de helling bepalen.
2. De teelaarde afgraven, de grond verdichten, worteldoek leggen en een laag steenslag aanbrengen en verdichten.
3. Tegels, poeren of verstelbare terrasdragers plaatsen in een raster dat past bij de balkafstand.
4. De balken of aluminium profielen leggen, met de juiste helling uitvlakken en onderling verbinden.
5. Afstand houden tussen draagstructuur en gevel, fabrikanten van composiet noemen minstens ongeveer 10 mm.
6. Langs de randen en bij kopse naden de structuur verdubbelen, zodat elk plankuiteinde een eigen steunpunt heeft.
7. Composiet planken voor de plaatsing ter plaatse laten acclimatiseren volgens de richtlijnen van de fabrikant.
8. Het startprofiel of de eerste plank plaatsen en van de woning naar buiten toe werken.
9. De planken bevestigen met clips of inox schroeven, bij hout en harde soorten voorboren.
10. De voegen tussen de planken en aan de kopse kanten respecteren volgens materiaal, planklengte en temperatuur bij de plaatsing.
11. De randen strak afzagen en de kopse kanten afwerken met profielen, zodat de verluchting onder het terras vrij blijft.
12. Bij een houten terras olie aanbrengen, liefst ook op de onderkant en de zaagsneden nog voor de plaatsing.

Hout werkt met vocht, composiet met temperatuur. De voeg tussen de planken is dus geen detail, maar de ruimte waarin het materiaal uitzet en waarlangs het water wegloopt. Bij hout laat men meestal langsvoegen van ongeveer 5 tot 8 mm, afhankelijk van de breedte en het vochtgehalte van de plank. Bij composiet bepalen de clips vaak de voeg, en die mogen niet worden dichtgeduwd. Aan de kopse kanten en tegen muren laat men een uitzettingsvoeg volgens de tabel van de fabrikant, bij composiet tegen de gevel meestal minstens ongeveer 20 mm.

De schroeven moeten in inox zijn. Verzinkte schroeven worden in eik en sommige tropische soorten aangetast en laten donkere vlekken na. Aan de kust is een hogere inoxkwaliteit aangewezen, omdat de zilte lucht mindere materialen sneller aantast. Op elke kruising van plank en balk komen meestal twee schroeven, met afstand tot de rand en het uiteinde zodat het hout niet splijt. Bij composiet worden de gaten groter geboord dan de schroefdiameter en worden de schroeven niet te hard aangespannen. De kop moet gelijk liggen met het oppervlak. Onzichtbare clips geven een strak uitzicht, maar het vervangen van een enkele plank wordt dan omslachtiger.

• draagstructuur rechtstreeks op de grond of het gras: het hout wordt vochtig en rot van onderen, composiet gaat golven,
• geen helling: water blijft op de planken staan, het hout vergrijst vlekkerig en in de winter vormt zich ijs,
• te grote balkafstand: de planken veren, barsten en holle profielen breken,
• geen uitzettingsvoegen: in de zomer bollen de planken op en duwen tegen de gevel,
• afgesloten verluchting: kopse planken tot op de grond sluiten de ruimte af en onder het terras blijft vocht hangen,
• onbehandelde zaagsneden: het plankuiteinde neemt het snelst water op en begint te barsten en te rotten,
• gewone verzinkte schroeven: roesten, breken af en laten vlekken na,
• terras vlak onder de dorpel zonder afwatering: bij regen komt water aan de deur en in de muur,
• kopse naad zonder dubbele steun: de uiteinden komen omhoog en u struikelt.

In de praktijk ziet een terras er het eerste jaar vaak perfect uit en duiken de problemen pas na de tweede winter op. Meestal had de structuur hoger boven het maaiveld moeten liggen en ontbreekt verluchting. Kijk bij de oplevering daarom ook onder het terras, niet alleen naar het oppervlak.

De meeste zorgen zitten waar het terras de woning raakt. Tussen draagstructuur en gevel blijft een ruimte, zodat hout of composiet niet tegen de gevelsteen, de isolatie of de bepleistering ligt. Let erop dat het terras niet boven de waterkering in de gevel uitkomt. Bij een geïsoleerde gevel met crepi hoort de plint onder het terras van een vochtbestendig materiaal te zijn. Het water van de planken mag niet naar de gevel lopen, daarom gaat de helling altijd weg van de woning.

Ontbreekt er een dakgoot boven het terras, dan valt de regen van het dak in één strook en verouderen de planken daar veel sneller. De oplossing is een dakgoot of een grindstrook met drainage langs de woning. Aan de deur wordt de hoogte zo gekozen dat er enkele centimeters tussen plank en dorpel blijven en het water bij een stevige bui niet tot aan de ingang komt.

De randen van het terras worden afgewerkt met een kopse plank, een profiel of een overstek van de planken. Het overstek voorbij de laatste balk moet beperkt blijven, fabrikanten van composietsystemen noemen maximaal ongeveer 5 cm, anders buigt de rand door als u erop stapt. Trappen worden op een eigen structuur gebouwd met gelijke optredes, niet op vrij uitkragende planken.

Het werk verloopt vlotter met:

• een vlakke, verdichte en vooraf voorbereide ondergrond,
• een eenvoudige rechthoekige vorm zonder knikken,
• planken in een lengte die past bij de afmeting van het terras, met weinig zaagwerk,
• draagstructuur en clips uit één systeem van dezelfde fabrikant,
• een goede bereikbaarheid en plaats om te zagen.

Het werk duurt langer door:

• het afbreken van een oud terras of bestrating,
• grote hoogteverschillen en de nood aan een hoge draagstructuur,
• palen, putten, lichtkoepels van kelders en bomen waar rond gewerkt moet worden,
• diagonaal leggen en patronen met wisselende richting,
• hard tropisch hout dat bij elke bevestiging voorgeboord moet worden,
• ingebouwde verlichting en trappen op maat.

Vraag bij uw gemeente na of uw terras een omgevingsvergunning of melding vraagt, zeker als het verhoogd is, overdekt of dicht bij de perceelsgrens ligt. Op balkons en terrassen van een appartementsgebouw heeft u bovendien toestemming van de syndicus of de vereniging van mede-eigenaars nodig.

Loop over het hele oppervlak en let erop of een plank veert of kraakt. Leg een waterpas dwars en in de lengte op het terras, de helling moet weg van de woning lopen. Giet een emmer water uit aan de deur en kijk waar het heen loopt. Bekijk de voegen, die moeten gelijk en recht zijn. De schroeven horen in één lijn en gelijk met het oppervlak te zitten. Kijk vanaf de zijkant onder het terras of de structuur niet op de grond ligt en of de lucht kan circuleren.

Checklist bij de oplevering

• de planken veren en kraken niet, ook niet aan de randen,
• de helling loopt weg van de woning en er blijft geen water staan,
• de voegen tussen de planken zijn gelijkmatig,
• tegen de gevel en aan de kopse kanten is een uitzettingsvoeg volgens de fabrikant,
• elke kopse naad heeft een eigen steunpunt in de draagstructuur,
• de schroeven zijn in inox, verzonken en staan op een rij,
• de structuur ligt niet op de grond en onder het terras is verluchting,
• zaagsneden in hout zijn behandeld met olie of was,
• de aannemer heeft informatie bezorgd over materiaal, garantie en onderhoud.

Een houten terras reinigt u met water en een houtreiniger, met een borstel in de richting van de vezels, en na het drogen oliet u het in dunne lagen. Olie niet in de volle zon. Meestal gebeurt dit een tot twee keer per jaar, vaak in de lente en de herfst. Composiet volstaat het te reinigen met water en een mild product, en vetvlekken van de barbecue verwijdert u zo snel mogelijk. Haal regelmatig bladeren en vuil uit de voegen, zodat het water kan weglopen. Op schaduwrijke plekken ontstaat in ons vochtige klimaat snel groene aanslag, die met een geschikte reiniger te verwijderen is.

In de NUMIQ-prijslijst staat het plaatsen van een houten of composiet terras als arbeid per m², inclusief klein verbruiksmateriaal en zonder planken, draagstructuur en ander hoofdmateriaal. De richtprijs voor het werk is € 59,80 per m². Prijzen verschillen per regio en stad, rond Brussel en Antwerpen liggen ze vaak hoger.

De prijs hangt af van de vorm van het terras, het aantal zaagsneden en hoeken, obstakels waar rond gewerkt moet worden, de hardheid van het hout en de nood aan voorboren, de bevestigingsmethode en de hoogte van de draagstructuur. Een klein terras met trappen en knikken is per vierkante meter duurder dan een grote rechthoek. Uitgraven, steenslag, poeren en verdichten worden apart aangerekend. Die prijzen vindt u in de artikels Uitvullaag onder bestrating en Ondergrond verdichten met een trilplaat. Overweegt u klinkers in plaats van planken, bekijk dan Bestrating en opsluitbanden.