Αποξήλωση κυβόλιθων

Η αιτία σπάνια είναι οι ίδιοι οι κυβόλιθοι. Συνήθως φταίει το υπόστρωμα. Αν η επιφάνεια κυματίζει, κάνει λιμνούλες μετά τη βροχή ή οι κυβόλιθοι κουνιούνται όταν τους πατάτε, το πρόβλημα βρίσκεται σχεδόν πάντα σε κακοσυμπυκνωμένο 3Α, σε έλλειψη αποστράγγισης ή σε κράσπεδα που έχουν υποχωρήσει. Αν αλλάξετε μόνο την επιφάνεια χωρίς να διορθώσετε το υπόστρωμα, το πρόβλημα θα επιστρέψει.

Άλλοι συνηθισμένοι λόγοι:

• βουλιαγμένα σημεία από τις ρόδες των αυτοκινήτων ή πάνω από παλιό σκάμμα,
• νέα σύνδεση νερού, αποχέτευσης, ρεύματος ή αποστραγγιστικό δίκτυο,
• αλλαγή σχήματος της επιφάνειας ή διεύρυνση της θέσης στάθμευσης,
• αντικατάσταση των παλιών κυβόλιθων με άλλους.

Δίκτυα στο έδαφος

Κάτω από τους κυβόλιθους μπορεί να περνούν αγωγοί φυσικού αερίου, νερού και καλώδια ρεύματος, συχνά πιο ρηχά απ' ό,τι θα περίμενε κανείς. Αν μετά την αποξήλωση σκοπεύετε να σκάψετε, ζητήστε πρώτα από τους φορείς των δικτύων (ρεύμα, νερό, φυσικό αέριο) πληροφορίες για τη θέση των αγωγών. Αν τραυματιστεί σωλήνας αερίου ή μυρίσει αέριο, απομακρυνθείτε αμέσως, μην ανάψετε φλόγα, μην πατήσετε διακόπτες και καλέστε το 112. Τις βλάβες σε ηλεκτρικά δίκτυα και δίκτυα αερίου τις αποκαθιστά μόνο εξειδικευμένος τεχνικός, δηλαδή αδειούχος ηλεκτρολόγος ή τεχνικός αερίου.

Υπάρχουν δύο προσεγγίσεις. Καλό είναι να ξέρετε από την αρχή ποια θέλετε.

Προσεκτική αποξήλωση για επαναχρησιμοποίηση

Οι κυβόλιθοι βγαίνουν με το χέρι, ένας ένας, με λοστό ή με λαβίδα κυβόλιθων. Η δουλειά προχωράει πιο αργά, όμως τα περισσότερα κομμάτια μένουν ακέραια. Αυτός ο τρόπος έχει νόημα όταν οι κυβόλιθοι είναι ακόμη γεροί και ωραίοι και θέλετε να τους ξαναβάλετε στο ίδιο σημείο ή να φτιάξετε μαζί τους ένα μικρότερο μονοπάτι στον κήπο.

Γρήγορη αφαίρεση και απόρριψη

Αν οι κυβόλιθοι είναι ραγισμένοι ή ξεθωριασμένοι ή αν έτσι κι αλλιώς θα αλλάξουν, δεν υπάρχει λόγος να τους προσέχετε. Σε μεγάλες επιφάνειες χρησιμοποιείται μίνι εκσκαφέας ή φορτωτής, που μαζεύει τους κυβόλιθους μαζί με το υπόστρωμα και τους φορτώνει κατευθείαν για απομάκρυνση. Η δουλειά γίνεται γρήγορα, αλλά τα κομμάτια σπάνε.

Κράσπεδα

Τα κράσπεδα συγκρατούν όλη την επιφάνεια. Γι' αυτό συνήθως πατούν σε στρώση σκυροδέματος και στηρίζονται και πλευρικά με μπετόν. Η αφαίρεσή τους είναι ουσιαστικά καθαίρεση: σπάτε το μπετόν, ξεσφηνώνετε το κράσπεδο και το τραβάτε έξω. Ένα κράσπεδο είναι βαρύ, οπότε μην το σηκώνετε ποτέ μόνοι σας.

Δύο επιφάνειες με παρόμοιο μέγεθος μπορεί να διαφέρουν πολύ σε κόπο, άρα και στο τελικό κόστος. Τον λόγο έχουν κυρίως:

• η έδραση: πάνω σε άμμο και 3Α οι κυβόλιθοι βγαίνουν εύκολα, ενώ πάνω σε μπετόν ή κονίαμα πρέπει να σπάσουν,
• οι αρμοί: όταν έχουν γεμίσει βρύα και ρίζες ή έχουν σφίξει από τη βρομιά, κρατούν τους κυβόλιθους πιο σταθερά,
• το πάχος και το σχήμα: οι πιο χοντροί κυβόλιθοι για αυτοκίνητα και τα σύνθετα σχήματα με εγκοπές βγαίνουν δυσκολότερα,
• η πρόσβαση: ένα στενό πέρασμα ανάμεσα στο σπίτι και τον φράχτη σημαίνει μεταφορά με τα χέρια αντί για μηχάνημα,
• το αν βγαίνουν και κράσπεδα, σκαλοπάτια ή κανάλια απορροής,
• τι γίνεται με τα υλικά: η διαλογή, το στοίβαγμα σε παλέτες και η απομάκρυνση των μπάζων είναι ξεχωριστή δουλειά.

Οι κυβόλιθοι που βγαίνουν, το 3Α και το μπετόν είναι απόβλητα εκσκαφών και κατασκευών. Πηγαίνουν σε κάδο για μπάζα από εταιρεία που τα διαχειρίζεται νόμιμα ή σε μονάδα ανακύκλωσης αδρανών, σύμφωνα με όσα ισχύουν στον δήμο σας. Δεν πετιούνται σε χωράφια, ρέματα ή ερημικά σημεία.

Μια μικρή επιφάνεια που πατάει σε άμμο και 3Α μπορείτε να την ξηλώσετε και μόνοι σας. Θα χρειαστείτε λοστό ή δύο γερά κατσαβίδια, λαστιχένια ματσόλα, λαβίδα κυβόλιθων, χοντρά γάντια, παπούτσια εργασίας και προστατευτικά γυαλιά. Μη σκάψετε πιο βαθιά από τη στρώση έδρασης πριν μάθετε πού περνούν τα δίκτυα.

1. Φωτογραφίστε την επιφάνεια από ψηλά, για να κρατήσετε το σχέδιο τοποθέτησης.
2. Καθαρίστε τους αρμούς από χόρτα και βρομιά. Αν έχουν σφίξει, βρέξτε τους λίγο.
3. Ξεκινήστε από την άκρη, κατά προτίμηση εκεί όπου λείπει κράσπεδο ή υπάρχει σπασμένος κυβόλιθος.
4. Χαλαρώστε τον πρώτο κυβόλιθο χτυπώντας τον ελαφρά με τη ματσόλα και σηκώστε τον με μοχλό από δύο πλευρές ταυτόχρονα. Αν δεν βγαίνει, θυσιάστε τον και βγάλτε τον κομμάτι κομμάτι.
5. Βγάζετε τους επόμενους σταδιακά, από την άκρη προς τα μέσα, με τη λαβίδα ή τον λοστό, χωρίς απότομα χτυπήματα.
6. Καθαρίστε κάθε κομμάτι αμέσως από την άμμο και χωρίστε τα σε ακέραια, φθαρμένα και σπασμένα.
7. Στοιβάξτε τα ακέραια σε επίπεδο σημείο ή σε παλέτα, όρθια, κολλητά το ένα στο άλλο και με την κάτω πλευρά προς την ίδια μεριά.
8. Σκεπάστε τη στοίβα, ώστε να μη λερωθεί και να μη μαζέψει λάσπη ανάμεσα στα κομμάτια.
9. Όταν βγουν όλοι οι κυβόλιθοι, απομακρύνετε την παλιά άμμο έδρασης και δείτε σε τι κατάσταση είναι η στρώση του 3Α.

Με τα βαριά κομμάτια και τα κράσπεδα δουλεύετε δύο άτομα μαζί και σηκώνετε λυγίζοντας τα γόνατα, όχι σκύβοντας τη μέση.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά μια δουλειά που μοιάζει με απλό μερεμέτι του Σαββατοκύριακου να τελειώνει με ένα σωρό σπασμένους κυβόλιθους και ζημιές τριγύρω.

• υπερβολική δύναμη: οι κυβόλιθοι σπάνε στις ακμές και στις εγκοπές και χάνονται ακριβώς τα κομμάτια που θα ξαναέμπαιναν,
• μοχλός με στήριγμα στον διπλανό κυβόλιθο ή στον τοίχο: χαλάει αυτό που έπρεπε να μείνει,
• άτακτο πέταγμα σε σωρό: οι κυβόλιθοι γρατζουνίζονται και σπάνε,
• σκάψιμο χωρίς να ξέρετε πού περνούν τα δίκτυα: υπάρχει κίνδυνος να τρυπήσει καλώδιο ή σωλήνας,
• επανατοποθέτηση πάνω στο ίδιο κακό υπόστρωμα: η επιφάνεια θα ξαναβουλιάξει,
• ξεχασμένη κλίση και αποστράγγιση: το νερό λιμνάζει δίπλα στο σπίτι ή περνάει μέσα στο υπόστρωμα,
• υποτίμηση των μπάζων: ο χώρος γεμίζει μπάζα και η δουλειά καθυστερεί.

Για τη συνέχεια βοηθάει να ξέρετε ότι το υπόστρωμα για ένα πεζοδρόμιο και για μια επιφάνεια όπου κινείται αυτοκίνητο διαφέρει τόσο στο πάχος των στρώσεων όσο και στο πάχος των κυβόλιθων. Αν αλλάζει η χρήση της επιφάνειας, προσαρμόζονται ανάλογα και η εκσκαφή και η σύνθεση του υποστρώματος.

Όταν παραλαμβάνετε τη δουλειά από συνεργείο ή την ελέγχετε μόνοι σας, δείτε τα εξής:

• οι κυβόλιθοι έχουν αφαιρεθεί στην έκταση που συμφωνήθηκε και οι γύρω επιφάνειες δεν έχουν πάθει ζημιά,
• η πρόσοψη, το σοκλό, ο φράχτης και τα κράσπεδα που θα έμεναν είναι ακέραια,
• οι κυβόλιθοι που ξαναμπαίνουν είναι καθαροί, ταξινομημένοι και στοιβαγμένοι σε επίπεδο σημείο,
• είναι σαφές πόσα κομμάτια λείπουν και πρέπει να αγοραστούν,
• τα μπάζα έχουν απομακρυνθεί ή περιμένουν σε κάδο,
• τα δίκτυα που αποκαλύφθηκαν είναι άθικτα και σημαδεμένα,
• έχει ελεγχθεί το υπόστρωμα και έχει συμφωνηθεί αν θα επισκευαστεί ή θα αντικατασταθεί,
• ο χώρος είναι ασφαλής για να περπατήσει κανείς και οι λάκκοι είναι περιφραγμένοι.