Στρώση εξομάλυνσης για πλακόστρωση

Η στρώση εξομάλυνσης δεν σηκώνει το φορτίο. Το βάρος από ανθρώπους και αυτοκίνητα το παραλαμβάνει η υπόβαση από κάτω, συνήθως θραυστό υλικό τύπου 3Α. Η στρώση έχει μία μόνο δουλειά: να δημιουργήσει ένα ακριβές και ομοιόμορφο κρεβάτι. Μέσα σε αυτό οι κυβόλιθοι βουλιάζουν λίγο όταν περάσει η δονητική πλάκα και κάθονται σταθερά.

Από αυτό προκύπτει κάτι σημαντικό: η στρώση δεν διορθώνει μεγάλες λακκούβες ή καμπούρες στην υπόβαση. Αν σε ένα σημείο έχει πάχος ένα εκατοστό και ένα μέτρο πιο πέρα δέκα, το παχύτερο σημείο θα συμπιεστεί περισσότερο με τον καιρό και η πλακόστρωση θα βουλιάξει εκεί. Το αλφάδι και οι κλίσεις ρυθμίζονται λοιπόν ήδη στην υπόβαση. Η στρώση εξομάλυνσης απλώς τα τελειοποιεί, με ίδιο πάχος σε όλη την επιφάνεια.

Στην πράξη χρησιμοποιείται κυρίως θραυστό αδρανές λεπτής κοκκομετρίας, συνήθως περίπου 2 έως 4 ή 5 mm. Στις αποθήκες οικοδομικών υλικών το βρίσκετε συχνά ως «ρυζάκι». Οι γωνιώδεις κόκκοι σφηνώνουν μεταξύ τους, αφήνουν το νερό να περάσει και δεν μετακινούνται κάτω από τους κυβόλιθους. Κάποιοι κατασκευαστές κυβόλιθων επιτρέπουν και υλικό με λεπτόκοκκο κλάσμα από το μηδέν, όπως η άμμος λατομείου. Αυτό τραβιέται πιο εύκολα, αλλά στραγγίζει χειρότερα.

• θραυστό αδρανές 2 έως 4 mm: η πιο ασφαλής επιλογή για πεζόδρομους, βεράντες και εισόδους αυτοκινήτων,
• άμμος λατομείου με λεπτό κλάσμα: δουλεύεται ευχάριστα, ταιριάζει περισσότερο σε επιφάνειες με λίγο φορτίο,
• στρογγυλή άμμος ποταμού: οι κόκκοι γλιστρούν ο ένας πάνω στον άλλο, γι' αυτό δεν συνιστάται κάτω από επιφάνειες που πατάνε αυτοκίνητα,
• υλικό με άργιλο ή χώμα: ακατάλληλο, κρατάει νερό, και σε περιοχές με παγετό, όπως στη Βόρεια Ελλάδα ή στα ορεινά, μπορεί να σηκώσει την πλακόστρωση.

Αν το τεχνικό φυλλάδιο των κυβόλιθών σας αναφέρει συγκεκριμένη κοκκομετρία και πάχος στρώσης, ακολουθήστε το. Σε περίπτωση εγγύησης ο κατασκευαστής συνήθως το λαμβάνει υπόψη.

Ξεκινήστε μόνο όταν η υπόβαση είναι έτοιμη, συμπυκνωμένη και με σωστή κλίση, και όταν τα κράσπεδα έχουν ήδη τοποθετηθεί. Η κλίση για την απορροή του νερού είναι συνήθως γύρω στο 1 έως 2 %, πάντα με κατεύθυνση μακριά από το σπίτι.

Πάνω στην υπόβαση τοποθετούνται οδηγοί, δηλαδή ίσιοι πήχεις ή μεταλλικοί σωλήνες. Ρυθμίζονται σε ύψος, ώστε η πάνω πλευρά τους να δείχνει την τελική επιφάνεια της στρώσης. Ανάμεσά τους ρίχνεται το υλικό και τραβιέται στο αλφάδι με έναν μακρύ, ίσιο πήχη. Όταν βγουν οι οδηγοί, τα αυλάκια γεμίζουν με υλικό και λειαίνονται με το μυστρί.

Πάνω στην τραβηγμένη στρώση δεν πατάει κανείς. Οι κυβόλιθοι στρώνονται από την έτοιμη επιφάνεια προς τα εμπρός. Η στρώση δεν συμπυκνώνεται ξεχωριστά πριν από την τοποθέτηση. Συμπυκνώνεται μαζί με τους κυβόλιθους: αφού στρωθούν και γεμίσουν οι αρμοί, περνάει η δονητική πλάκα με λαστιχένιο προστατευτικό πέλμα. Τότε οι κυβόλιθοι κατεβαίνουν μερικά χιλιοστά, και αυτό πρέπει να το υπολογίσετε ήδη όταν ρυθμίζετε το ύψος.

Το πάχος της στρώσης μετά τη δόνηση είναι συνήθως περίπου 3 έως 5 cm. Πιο λεπτή στρώση δεν απορροφά τις μικρές αποκλίσεις, ενώ πιο χοντρή συμπιέζεται άνισα.

Εύκολη είναι μια ορθογώνια επιφάνεια με μία κλίση, καλά συμπυκνωμένη υπόβαση και άνετη πρόσβαση για καρότσι. Τότε η στρώση τραβιέται γρήγορα και με μια κίνηση.

Περισσότερο χρόνο θέλουν:

• επιφάνειες με πολλές κλίσεις, κανάλια και φρεάτια, όπου αλλάζει η κατεύθυνση της απορροής,
• καμπύλες, σκαλοπάτια, σημεία γύρω από καπάκια φρεατίων και τοίχους του σπιτιού,
• ανώμαλη υπόβαση που πρέπει πρώτα να διορθωθεί,
• δύσκολη πρόσβαση, όταν το υλικό μεταφέρεται με το χέρι μέσα από τον κήπο,
• βροχερός καιρός, που μουσκεύει την τραβηγμένη στρώση και την κάνει να ξαναγίνεται.

Οι ίδιες συνθήκες καθορίζουν συνήθως και πόση δουλειά θα υπολογίσει ο τεχνίτης στην προσφορά του.

• διόρθωση ανώμαλης υπόβασης με παχύτερη στρώση: μετά από έναν χρόνο εμφανίζονται βυθίσματα σε αυτά τα σημεία,
• περπάτημα πάνω στην τραβηγμένη στρώση: τα πατήματα μένουν κάτω από τους κυβόλιθους σαν λακκουβίτσες,
• πολλή επιφάνεια μαζί: τραβιέται όλη η αυλή, μετά πιάνει βροχή ή περνάει τη νύχτα μια γάτα και το κρεβάτι χαλάει,
• ακατάλληλο υλικό: άμμος με χώμα ή στρογγυλός κόκκος που μετακινείται κάτω από τη ρόδα του αυτοκινήτου,
• λάθος ρύθμιση ύψους: ξεχνιέται η βύθιση κατά τη δόνηση και η τελική επιφάνεια βγαίνει χαμηλότερα από τα κράσπεδα ή το κατώφλι,
• δόνηση χωρίς λαστιχένιο πέλμα: καταστρέφει την επιφάνεια και τις ακμές των κυβόλιθων.

Σε βεράντα ή πεζόδρομο μπορείτε να ετοιμάσετε τη στρώση μόνοι σας, αν η υπόβαση είναι ήδη έτοιμη και συμπυκνωμένη. Χρειάζεστε δύο μεταλλικούς σωλήνες ή ίσιους πήχεις, έναν μακρύ πήχη για το τράβηγμα, αλφάδι, ράμμα και τσουγκράνα.

1. Ελέγξτε με ράμμα και πήχη το αλφάδι και την κλίση της υπόβασης, και διορθώστε τις μεγάλες αποκλίσεις πρώτα στην υπόβαση.
2. Τοποθετήστε τους οδηγούς παράλληλα, σε απόσταση λίγο μικρότερη από το μήκος του πήχη.
3. Ρυθμίστε το ύψος των οδηγών, ώστε μετά την τοποθέτηση και τη δόνηση η επιφάνεια να βγει στο ύψος και στην κλίση που θέλετε.
4. Ρίξτε ελαφρώς νωπό υλικό ανάμεσα στους οδηγούς και απλώστε το με την τσουγκράνα.
5. Τραβήξτε το υλικό με τον πήχη πάνω στους οδηγούς, με κίνηση πριονιού, και σπρώξτε το περίσσευμα πιο πέρα.
6. Βγάλτε προσεκτικά τους οδηγούς, γεμίστε τα αυλάκια και λειάνετέ τα με το μυστρί.
7. Ετοιμάστε μόνο όση επιφάνεια προλαβαίνετε να στρώσετε την ίδια μέρα.
8. Στρώστε τους κυβόλιθους πατώντας στην έτοιμη επιφάνεια, χωρίς να πατάτε στη στρώση.

Όταν τελειώσει η πλακόστρωση, τη στρώση δεν τη βλέπετε πια. Γι' αυτό ελέγξτε την πριν από την τοποθέτηση και μετά από τη συμπεριφορά των κυβόλιθων:

• η στρώση έχει ίδιο πάχος σε όλη την επιφάνεια και δεν έχει πατήματα,
• το υλικό είναι καθαρό, χωρίς χώμα, ρίζες και μεγάλες πέτρες,
• ένας πήχης δύο μέτρων πάνω στη στρώση, και αργότερα πάνω στους κυβόλιθους, δεν αφήνει αισθητά κενά,
• μετά τη βροχή το νερό τρέχει προς τη σωστή κατεύθυνση και δεν μένουν λιμνούλες,
• οι κυβόλιθοι δεν κουνιούνται και δεν τρίζουν όταν πατάτε,
• η τελική επιφάνεια είναι σωστά ευθυγραμμισμένη με κράσπεδα, κατώφλι και καπάκια φρεατίων,
• οι αρμοί μετά τη δόνηση είναι γεμάτοι μέχρι πάνω.