Ηλεκτρολογική εγκατάσταση σε δυάρι: τοποθέτηση και ολοκλήρωση

Η δουλειά γίνεται σε δύο φάσεις. Ανάμεσά τους περνούν συνήθως μερικές εβδομάδες με άλλα συνεργεία. Η πρώτη φάση είναι η υποδομή. Ο ηλεκτρολόγος ανοίγει αυλάκια και τρύπες για τα κουτιά, περνά σωλήνες σπιράλ, τοποθετεί κουτιά διακοπτών και διακλάδωσης, στήνει τον νέο πίνακα και περνά καλώδια. Συνδέει επίσης την παροχή από τον μετρητή. Μετά έρχονται ο σοβατζής, ο γυψοσανιδάς, ο πλακάς και ο ελαιοχρωματιστής. Η δεύτερη φάση είναι η ολοκλήρωση: πρίζες, διακόπτες, ακροδέκτες για φωτιστικά, μικροαυτόματοι και ρελέ διαφυγής στον πίνακα. Στο τέλος ο ηλεκτρολόγος ελέγχει, ηλεκτροδοτεί και δοκιμάζει κάθε κύκλωμα.

Ένα τυπικό δυάρι έχει σαλόνι, συχνά ενιαίο με την κουζίνα, ένα υπνοδωμάτιο, μπάνιο, μικρό χολ και συνήθως μπαλκόνι. Σε τέτοιο διαμέρισμα υπολογίζονται μερικές δεκάδες σημεία: πρίζες, διακόπτες, φωτιστικά σημεία και ξεχωριστές γραμμές για μεγάλες συσκευές. Ο πίνακας έχει συνήθως 12 έως 18 κυκλώματα. Ο αριθμός εξαρτάται κυρίως από τον εξοπλισμό της κουζίνας, από τον αριθμό των κλιματιστικών και από το αν ο θερμοσίφωνας είναι ηλεκτρικός ή ηλιακός με ηλεκτρική αντίσταση.

Πριν υπογράψετε, ζητήστε να γραφτεί καθαρά τι περιλαμβάνει το πακέτο. Οι παρεξηγήσεις αφορούν συνήθως τρία θέματα. Το πρώτο είναι αν περιλαμβάνονται οι τελικές μετρήσεις και η γραπτή τεκμηρίωση της εγκατάστασης. Το δεύτερο είναι ποιος αγοράζει πρίζες και διακόπτες, γιατί μια απλή σειρά και μια σειρά σχεδιασμού διαφέρουν πολύ. Το τρίτο είναι αν περιλαμβάνεται η αφαίρεση της παλιάς εγκατάστασης και το κλείσιμο των αυλακιών. Το κλείσιμο με γύψο ή κονίαμα το κάνει άλλοτε ο ηλεκτρολόγος και άλλοτε ο σοβατζής.

Αυτοψία και σχέδιο θέσεων

Ένας έμπειρος ηλεκτρολόγος περπατά πρώτα το διαμέρισμα μαζί σας και σημειώνει με κιμωλία ή μαρκαδόρο κατευθείαν στους τοίχους. Ρωτά πού θα μπει το κρεβάτι, ο καναπές, η τηλεόραση, το γραφείο, η κουζίνα και τα κλιματιστικά. Ελέγχει την παροχή από τον πίνακα μετρητών της πολυκατοικίας: αν είναι μονοφασική ή τριφασική, τι διατομή έχει και αν υπάρχει σωστή γείωση του κτιρίου. Από αυτά βγαίνει ένα απλό σχέδιο κυκλωμάτων και ένα μονογραμμικό σχέδιο πίνακα. Για ένα δυάρι δεν χρειάζεται μεγάλη μελέτη. Ένα καθαρό σχέδιο με τις θέσεις όμως γλιτώνει πολλές παρεξηγήσεις.

Αφαίρεση της παλιάς εγκατάστασης

Στις παλιές πολυκατοικίες τα καλώδια περνούν συχνά μέσα σε σωλήνες που έχουν θαφτεί στην πλάκα του δαπέδου ή της οροφής. Αυτές οι διαδρομές δεν βρίσκονται εύκολα. Όπου ο παλιός σωλήνας είναι σε καλή κατάσταση, ο ηλεκτρολόγος μπορεί να τον ξαναχρησιμοποιήσει για νέα καλώδια. Όπου δεν είναι, το παλιό καλώδιο αποσυνδέεται, μένει στον τοίχο χωρίς τάση και η νέα γραμμή ακολουθεί άλλη διαδρομή. Το σημαντικό είναι να μη μείνει ξεχασμένο καλώδιο υπό τάση. Γι' αυτό όλα αποσυνδέονται και σημαδεύονται από τον πίνακα.

Αυλάκια και κουτιά

Τα αυλάκια ανοίγονται με φρέζα τοίχου με αναρρόφηση και τα κουτιά με ποτηροτρύπανο. Στα τουβλάκια των διαχωριστικών η δουλειά προχωρά γρήγορα. Στο μπετόν πηγαίνει αργά και κάνει πολύ θόρυβο. Τα αυλάκια καλό είναι να ακολουθούν τις λεγόμενες ζώνες εγκατάστασης. Οι οριζόντιες διαδρομές περνούν συνήθως περίπου 30 cm κάτω από την οροφή ή πάνω από το δάπεδο. Οι κατακόρυφες περνούν περίπου 10 έως 20 cm από γωνίες, πόρτες και παράθυρα. Έτσι, και μετά από δέκα χρόνια, όποιος κρεμάσει ράφι ξέρει πού δεν πρέπει να τρυπήσει. Σε κολόνες και δοκάρια δεν ανοίγονται βαθιά ή μακριά αυλάκια, γιατί αυτό αγγίζει τον φέροντα οργανισμό. Εκεί η γραμμή παρακάμπτει το στοιχείο ή περνά από ψευδοροφή.

Σωληνώσεις, καλώδια και πίνακας

Στην Ελλάδα συνηθίζεται να μπαίνουν σωλήνες σπιράλ στα αυλάκια και μέσα τους να περνούν μονόκλωνοι αγωγοί. Σε ορισμένα σημεία μπαίνει καλώδιο απευθείας. Ο σωλήνας έχει ένα πλεονέκτημα: αργότερα μπορεί να αλλάξει ή να προστεθεί αγωγός χωρίς σπάσιμο. Σε κάθε κουτί αφήνεται λίγο περισσευούμενο καλώδιο για άνετη σύνδεση. Στην ανακαίνιση συχνά περνούν σωλήνες και στο δάπεδο, πριν από τη μπετοκονία και τα πλακάκια. Αυτοί πρέπει να καταγραφούν σε σχέδιο ή σε φωτογραφίες. Ο νέος πίνακας μπαίνει συνήθως χωνευτός στο χολ ή κοντά στην είσοδο. Η παροχή από τον μετρητή αλλάζει συχνά κι αυτή, γιατί η παλιά είναι μικρής διατομής για τις σημερινές ανάγκες.

Ολοκλήρωση, ηλεκτροδότηση και μετρήσεις

Ο ηλεκτρολόγος επιστρέφει όταν τελειώσουν οι σοβάδες, τα πλακάκια και το βάψιμο. Τοποθετεί πρίζες και διακόπτες, συνδέει τον πίνακα, σημαδεύει κάθε κύκλωμα και τα ηλεκτροδοτεί ένα ένα. Ακολουθούν οι μετρήσεις: αντίσταση μόνωσης, συνέχεια των αγωγών γείωσης, αντίσταση γείωσης και σωστή λειτουργία των ρελέ διαφυγής. Η εγκατάσταση τεκμηριώνεται γραπτά. Στην Ελλάδα αυτό γίνεται με την Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη, που υπογράφει ο αδειούχος ηλεκτρολόγος. Κρατήστε τη μαζί με το σχέδιο του πίνακα. Θα σας τη ζητήσουν σε αλλαγή παρόχου, σε ασφάλιση και στην πώληση ή ενοικίαση του διαμερίσματος.

Πόσο διαρκεί

Η υποδομή σε ένα δυάρι χρειάζεται συνήθως 4 έως 7 εργάσιμες μέρες για συνεργείο δύο ατόμων. Αν υπάρχουν πολλά αυλάκια σε μπετόν, χρειάζεται περισσότερο. Η ολοκλήρωση και οι μετρήσεις παίρνουν συνήθως 1 έως 2 μέρες. Ανάμεσα στις δύο φάσεις περιμένετε να κλείσουν τα αυλάκια και να γίνουν σοβάδες, πλακάκια και βάψιμο. Ο γύψος στα αυλάκια στεγνώνει σε περίπου μία έως μερικές μέρες, ανάλογα με το πάχος. Ο νέος σοβάς θέλει αρκετά περισσότερο πριν βαφτεί.

Αποφάσεις που δύσκολα αλλάζουν αργότερα

• Σχέδιο κουζίνας. Χωρίς σχέδιο ντουλαπιών ο ηλεκτρολόγος δεν ξέρει πού θα μπουν φούρνος, εστίες, πλυντήριο πιάτων, ψυγείο και απορροφητήρας. Οι εστίες θέλουν σχεδόν πάντα ξεχωριστή γραμμή μεγαλύτερης διατομής. Οι πρίζες πάνω από τον πάγκο πρέπει να βγαίνουν ανάμεσα στα ντουλάπια και όχι πίσω τους.
• Κλιματιστικά. Σε ένα ελληνικό δυάρι μπαίνουν συνήθως δύο, ένα στο σαλόνι και ένα στο υπνοδωμάτιο. Κάθε μονάδα χρειάζεται δική της γραμμή και πρίζα ή παροχή στο σωστό ύψος. Χρειάζεται επίσης πρόβλεψη για σωλήνες ψυκτικού και αποχέτευση νερού.
• Θερμοσίφωνας. Ηλιακός στην ταράτσα με ηλεκτρική αντίσταση ή ηλεκτρικός στο μπάνιο. Και στις δύο περιπτώσεις χρειάζεται ξεχωριστή γραμμή και διακόπτης σε βολικό σημείο, συχνά με χρονοδιακόπτη.
• Διάταξη επίπλων. Αν το σαλόνι θα είναι και γραφείο, ή αν το υπνοδωμάτιο θα είναι και παιδικό, θα χρειαστείτε περισσότερες πρίζες και άλλη θέση διακοπτών.
• Μπάνιο. Θέση πλυντηρίου, καθρέπτη με φωτισμό, ανεμιστήρα εξαερισμού και ηλεκτρικής πετσετοκρεμάστρας, αν θέλετε.
• Δίκτυο και τηλεόραση. Αν θέλετε καλωδιωμένο ίντερνετ στο υπνοδωμάτιο ή πίσω από την τηλεόραση, οι σωλήνες για τα data περνούν μαζί με τους ηλεκτρολογικούς.
• Φωτισμός. Σποτ σε ψευδοροφή γυψοσανίδας, ταινίες LED, διακόπτες αλέ ρετούρ στο χολ. Όλα αποφασίζονται πριν περάσουν τα καλώδια.

Διαχειριστής, κοινόχρηστα και γείτονες

Πριν ξεκινήσετε, ενημερώστε τον διαχειριστή της πολυκατοικίας. Ο πίνακας μετρητών, η κατακόρυφη διαδρομή της παροχής και η γείωση του κτιρίου είναι κοινόχρηστα ή ανήκουν στο δίκτυο. Γι' αυτό κάθε επέμβαση σε αυτά συνεννοείται από πριν. Αν θέλετε μεγαλύτερη ισχύ ή τριφασική παροχή, συζητήστε το νωρίς με τον ηλεκτρολόγο, γιατί αφορά τη σύνδεση με το δίκτυο και θέλει χρόνο. Τηρήστε τις ώρες κοινής ησυχίας. Πείτε επίσης στους γείτονες ποιες μέρες θα ανοίγονται αυλάκια, γιατί ο θόρυβος από το μπετόν ακούγεται σε όλη την πολυκατοικία.

Φυσικό αέριο στο διαμέρισμα

Αν το διαμέρισμα έχει αυτόνομο λέβητα ή κουζίνα φυσικού αερίου, ο ηλεκτρολόγος πρέπει να ξέρει πού περνά η σωλήνωση. Αν μυρίσετε αέριο κατά τη διάρκεια των εργασιών, μην ανάψετε και μη σβήσετε τίποτα. Ανοίξτε τα παράθυρα, βγείτε από το διαμέρισμα και καλέστε το 112 ή τη γραμμή βλαβών του παρόχου αερίου.

Καλώδια και διατομές

Σήμερα χρησιμοποιούνται μόνο χάλκινοι αγωγοί. Στα κυκλώματα φωτισμού μπαίνει συνήθως διατομή 1,5 mm² και στις πρίζες 2,5 mm². Στα κλιματιστικά μπαίνει επίσης συνήθως 2,5 mm² ανά μονάδα. Οι εστίες και ο φούρνος θέλουν μεγαλύτερη διατομή, ανάλογα με την ισχύ και τις οδηγίες του κατασκευαστή. Κάθε γραμμή έχει αγωγό γείωσης, κάτι που λείπει από πολλές παλιές εγκαταστάσεις. Αν κάποιο κομμάτι της παλιάς εγκατάστασης μείνει, ο ηλεκτρολόγος πρέπει να ελέγξει την κατάστασή του. Σπάνια βρίσκονται και αλουμινένιοι αγωγοί. Αυτοί δεν ενώνονται ποτέ απλά με χαλκό στον ίδιο σφιγκτήρα, γιατί η σύνδεση χαλαρώνει με τα χρόνια, ζεσταίνεται και μπορεί να προκαλέσει φωτιά.

Προστασία στον πίνακα

• Ρελέ διαφυγής με ρεύμα διαφυγής 30 mA. Προστατεύει τους ανθρώπους από ηλεκτροπληξία και είναι απαραίτητο στις πρίζες και στο μπάνιο, σύμφωνα με τα πρότυπα ΕΛΟΤ.
• Συνδυασμένοι διακόπτες ρελέ και μικροαυτόματου, ένας για κάθε σημαντικό κύκλωμα. Αν χαλάσει το πλυντήριο, δεν πέφτει όλο το σπίτι αλλά μόνο ένα κύκλωμα. Σε δυάρι αξίζουν τουλάχιστον για κουζίνα και μπάνιο.
• Προστασία από υπερτάσεις. Προστατεύει τηλεόραση, υπολογιστή και ηλεκτρονικά κλιματιστικών από υπερτάσεις του δικτύου. Η χρησιμότητά της εξαρτάται και από την προστασία του κτιρίου, γι' αυτό συζητήστε το με τον ηλεκτρολόγο.

Γείωση

Σε πολλές πολυκατοικίες των δεκαετιών του 60 και του 70 η γείωση του κτιρίου είναι ανεπαρκής ή δεν υπάρχει. Μια καινούργια εγκατάσταση με κακή γείωση δεν προστατεύει όσο πρέπει. Ο ηλεκτρολόγος μετρά τη γείωση. Αν δεν είναι σωστή, το θέμα λύνεται συνήθως σε επίπεδο πολυκατοικίας, μέσω του διαχειριστή.

Κουτιά και διακόπτες

Στο τούβλο και στο μπετόν μπαίνουν κλασικά χωνευτά κουτιά. Στη γυψοσανίδα μπαίνουν ειδικά κουτιά με πτερύγια συγκράτησης. Για διπλές ή τριπλές πρίζες σε σειρά τα κουτιά πρέπει να μπουν σε ακριβή απόσταση μεταξύ τους, αλλιώς το πλαίσιο δεν κάθεται. Οι διακόπτες διαφέρουν κυρίως στην εμφάνιση και στη διάρκεια ζωής του μηχανισμού. Ένας φτηνός διακόπτης μετά από χρόνια αρχίζει να κολλάει, ενώ ένας ποιοτικός κρατά δεκαετίες.

Έξυπνο σπίτι

Αν σκέφτεστε έξυπνο έλεγχο φωτισμού, ρολών ή κλιματιστικών, αποφασίστε το πριν από την υποδομή. Κάποια συστήματα θέλουν βαθύτερα κουτιά ή ουδέτερο αγωγό στον διακόπτη. Αν ο ουδέτερος προστεθεί αργότερα, πρέπει να ξανανοίξουν οι τοίχοι.

Ο τιμοκατάλογος NUMIQ έχει ξεχωριστά πακέτα ηλεκτρολογικής εγκατάστασης ανάλογα με τον αριθμό δωματίων. Η διαφορά δεν είναι μόνο τα τετραγωνικά. Αλλάζουν ο αριθμός κυκλωμάτων, το μέγεθος του πίνακα και οι μέρες στο εργοτάξιο.

• Γκαρσονιέρα ή μονόχωρο: ένας κύριος χώρος με την κουζίνα μέσα και λιγότερα κυκλώματα. Ο πίνακας είναι μικρότερος, συνήθως με ένα κλιματιστικό, και η δουλειά τελειώνει νωρίτερα.
• Δυάρι, δηλαδή αυτή η σελίδα: προστίθεται ξεχωριστό υπνοδωμάτιο και σχεδόν πάντα πλήρης κουζίνα. Εδώ μετράει πώς μοιράζονται τα κυκλώματα ανάμεσα στο σαλόνι με την κουζίνα και στο υπνοδωμάτιο. Μετράει επίσης ο δεύτερος κλιματισμός, ο φωτισμός του χολ από δύο σημεία και οι αρκετές πρίζες για εργασία από το σπίτι.
• Τριάρι: ένα δωμάτιο ακόμα, μεγαλύτερος διάδρομος και συχνά ξεχωριστό WC. Τα κυκλώματα αυξάνονται αισθητά, ο πίνακας θέλει μία σειρά ακόμα και η δουλειά κρατά περισσότερο.
• Τεσσάρι και πεντάρι: πιο συνηθισμένα σε μεγάλα αστικά διαμερίσματα ή νεότερες κατασκευές. Εκεί υπάρχουν συχνά δύο μπάνια, τριφασική παροχή, ενδοδαπέδια θέρμανση ή κλιματισμός με αεραγωγούς, και χρειάζεται πιο αναλυτική μελέτη.

Το δυάρι έχει μια ιδιαιτερότητα: σε μικρή επιφάνεια συγκεντρώνει σχεδόν ό,τι έχει και ένα μεγάλο διαμέρισμα. Έχει πλήρη κουζίνα, μπάνιο με πλυντήριο και θερμοσίφωνα, δύο κλιματιστικά, γωνιά εργασίας και υπνοδωμάτιο. Ταυτόχρονα, ο πίνακας πρέπει να χωρέσει σε ένα στενό χολ ή δίπλα στην πόρτα εισόδου. Αν το σαλόνι σας είναι μεγάλο και χωρίζεται σε δύο ζώνες, ή αν σκοπεύετε να βγάλετε από αυτό ένα δωμάτιο με γυψοσανίδα, μιλήστε με τον ηλεκτρολόγο. Σε έκταση εργασιών μπορεί να είστε ήδη πιο κοντά στο πακέτο του τριαριού.

Διευκολύνει

• άδειο διαμέρισμα, χωρίς έπιπλα, με τα πλακάκια και τα δάπεδα ήδη βγαλμένα,
• διαχωριστικοί τοίχοι από τούβλο ή γυψοσανίδα, όπου τα αυλάκια ανοίγουν γρήγορα,
• έτοιμο σχέδιο κουζίνας και καθαρή εικόνα για τη θέση επίπλων και κλιματιστικών,
• πρόσβαση στον πίνακα μετρητών και συνεννόηση με τον διαχειριστή από πριν,
• παλιοί σωλήνες σε καλή κατάσταση που μπορούν να ξαναχρησιμοποιηθούν.

Δυσκολεύει

• πολλές διαδρομές πάνω σε μπετόν, όπου η φρέζα προχωρά αργά και οι δίσκοι φθείρονται γρήγορα,
• αλλαγή εγκατάστασης σε κατοικημένο διαμέρισμα, όπου μετακινούνται έπιπλα και καλύπτονται όλα από τη σκόνη,
• αλλαγές στις θέσεις κατά τη διάρκεια των εργασιών, που σημαίνουν νέα αυλάκια σε σημεία που έχουν ήδη κλείσει,
• παλιά παροχή ή ανεπαρκής γείωση της πολυκατοικίας, που λύνονται μαζί με το κτίριο,
• ψευδοροφές, σποτ και ταινίες LED, που προσθέτουν σημεία και χρόνο.

Συντονισμός με τα άλλα συνεργεία

Ο ηλεκτρολόγος μπαίνει μετά τις καθαιρέσεις, συνήθως παράλληλα με τον υδραυλικό. Πρέπει να συνεννοηθούν για τις διαδρομές, ώστε τα καλώδια να μη διασταυρώνονται με σωλήνες νερού και η πρίζα του πλυντηρίου να μη βρίσκεται κολλητά στην αποχέτευση. Με τον ψυκτικό συνεννοείται για τις θέσεις των κλιματιστικών. Ακολουθούν το κλείσιμο των αυλακιών, σοβάδες, γυψοσανίδες, μπετοκονία, πλακάκια και βάψιμο. Η ολοκλήρωση γίνεται μόνο μετά το βάψιμο, αλλιώς λερώνονται οι διακόπτες. Στα πλακάκια προσέξτε να κόψει ο πλακάς τις τρύπες ακριβώς γύρω από τα κουτιά. Προσέξτε επίσης να μη μείνουν τα κουτιά πολύ βαθιά πίσω από το πλακάκι, γιατί τότε ο μηχανισμός δεν στερεώνεται σωστά.

• Λίγες πρίζες. Στην πράξη συμβαίνει συχνά μέσα σε έναν χρόνο το σαλόνι να γεμίσει πολύπριζα. Στην τηλεόραση και στο γραφείο υπολογίστε περισσότερες πρίζες από όσες σας φτάνουν σήμερα.
• Όλα σε ένα κύκλωμα. Βραστήρας, φούρνος μικροκυμάτων και φούρνος στην ίδια ασφάλεια σημαίνουν ότι η ασφάλεια πέφτει την ώρα του μαγειρέματος. Το ίδιο ισχύει αν τα κλιματιστικά δεν έχουν δική τους γραμμή.
• Αυλάκια εκτός ζωνών. Διαγώνια και τυχαία αυλάκια φαίνονται χρόνια μετά, όταν κάποιος τρυπήσει καλώδιο για να κρεμάσει ράφι.
• Ελλιπής ισοδυναμική σύνδεση στο μπάνιο. Δεν φαίνεται με το μάτι, αλλά σε βλάβη συσκευής είναι κίνδυνος. Πρέπει να ελεγχθεί στις μετρήσεις.
• Πίνακας χωρίς σήμανση. Σε βλάβη κανείς δεν ξέρει ποια ασφάλεια κλείνει τι. Κάθε κύκλωμα πρέπει να έχει ευανάγνωστη ετικέτα.
• Χαλαρές συνδέσεις στα κουτιά. Οι κακοσφιγμένοι σφιγκτήρες ζεσταίνονται. Το βλέπετε σε φώτα που τρεμοπαίζουν, σε μυρωδιά καμένου ή σε πρίζα που μαυρίζει.
• Ολοκλήρωση πριν από το βάψιμο. Οι βαμμένοι διακόπτες και τα πλαίσια δεν καθαρίζουν. Πρέπει να αλλάξουν.

Την ηλεκτρολογική εγκατάσταση σε διαμέρισμα την κατασκευάζει και τη συνδέει μόνο αδειούχος ηλεκτρολόγος, που κάνει και τις μετρήσεις. Γι' αυτό εδώ δεν υπάρχει οδηγός για αυτοδιαχείριση. Μπορείτε να βοηθήσετε στο κατέβασμα των μπάζων, στο σκέπασμα των δαπέδων και στο καθάρισμα. Οποιαδήποτε επέμβαση στις γραμμές όμως αφήστε την στους επαγγελματίες.

Στην παραλαβή μην βιάζεστε. Περάστε όλο το διαμέρισμα, δωμάτιο προς δωμάτιο, μαζί με τον ηλεκτρολόγο. Ανάψτε κάθε φως και δοκιμάστε κάθε πρίζα με μια απλή συσκευή ή με δοκιμαστικό. Πατήστε επίσης το κουμπί δοκιμής σε κάθε ρελέ διαφυγής.

• έχετε παραλάβει υπογεγραμμένη την Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη με τις μετρήσεις, χωρίς σοβαρές παρατηρήσεις,
• κάθε μικροαυτόματος και ρελέ στον πίνακα έχει ευανάγνωστη ετικέτα,
• έχετε σχέδιο του πίνακα και, αν γίνεται, σχέδιο ή φωτογραφίες με τις διαδρομές των σωλήνων σε τοίχους και δάπεδα,
• όλες οι πρίζες έχουν τάση και κάθονται ίσια, χωρίς κενό κάτω από το πλαίσιο,
• οι διακόπτες ανάβουν τα σωστά φώτα και στο χολ ο φωτισμός ελέγχεται από δύο σημεία,
• τα ρελέ διαφυγής πέφτουν όταν πατηθεί το κουμπί δοκιμής,
• οι γραμμές για φούρνο, εστίες, πλυντήριο πιάτων και πλυντήριο ρούχων βγαίνουν εκεί που δείχνει το σχέδιο κουζίνας,
• τα κλιματιστικά και ο θερμοσίφωνας έχουν δική τους γραμμή και ο διακόπτης του θερμοσίφωνα λειτουργεί,
• στο μπάνιο υπάρχει ισοδυναμική σύνδεση και οι πρίζες βρίσκονται μακριά από μπανιέρα και ντουζιέρα,
• δεν έχει μείνει κανένα ελεύθερο καλώδιο χωρίς κάλυμμα ή σφιγκτήρα,
• ο χώρος είναι καθαρός και τα μπάζα έχουν απομακρυνθεί όπως είχατε συμφωνήσει.