Γέμισμα εξομάλυνσης με κεραμζίτ (liapor)

Ο κεραμζίτ φτιάχνεται όταν ο πηλός ψήνεται σε πολύ υψηλή θερμοκρασία. Το υλικό φουσκώνει και βγαίνει ένας πορώδης κόκκος, ελαφρύς αλλά αρκετά ανθεκτικός για να σηκώσει δάπεδο. Σύμφωνα με τους κατασκευαστές, ζυγίζει αρκετές φορές λιγότερο από το σκυρόδεμα στον ίδιο όγκο. Σε ένα παλιό ξύλινο πάτωμα αυτό κάνει μεγάλη διαφορά.

Το γέμισμα έχει νόημα κυρίως σε αυτές τις περιπτώσεις:

• το υπόστρωμα είναι ανώμαλο και οι διαφορές είναι μεγαλύτερες από όσο καλύπτει ένα αυτοεπιπεδούμενο κονίαμα,
• το πάτωμα είναι ξύλινο ή πιο αδύναμο και δεν αντέχει βαριά στρώση,
• γίνεται ξηρό δάπεδο χωρίς υγρές εργασίες,
• πρέπει να περάσουν μέσα στο δάπεδο σωληνώσεις ή καλώδια,
• θέλετε καλύτερη θερμική και ηχητική μόνωση στο πάτωμα.

Γιατί όχι κατευθείαν μπετοκονία; Η μπετοκονία είναι βαριά και κουβαλάει πολύ νερό. Στα συνηθισμένα πάχη θέλει εβδομάδες για να στεγνώσει και μέχρι τότε δεν μπαίνει τελικό δάπεδο από πάνω. Το ξηρό γέμισμα, μόλις στρωθεί και σκεπαστεί με πλάκες, σας επιτρέπει να συνεχίσετε αμέσως. Η μπετοκονία προτιμάται όταν υπάρχουν μεγάλα σημειακά φορτία, σε βιομηχανικούς χώρους ή όταν θέλετε το δάπεδο να αποθηκεύει θερμότητα.

Σε ξύλινα πατώματα παλιών σπιτιών είναι λογικό να ζητήσετε από στατικό μηχανικό να εκτιμήσει πόσο φορτίο σηκώνει το πάτωμα, ειδικά αν μπαίνει παχύτερη στρώση ή βαρύ τελικό δάπεδο, όπως πλακάκι.

Ο κεραμζίτ πουλιέται σε διάφορα μεγέθη κόκκου, τη λεγόμενη κοκκομετρία. Για δάπεδα θα συναντήσετε κυρίως αυτά:

• λεπτός κόκκος, περίπου 1 έως 4 mm: για λεπτό φινίρισμα και λεπτές στρώσεις, τραβιέται εύκολα στο αλφάδι,
• μεσαίος κόκκος, περίπου 4 έως 8 mm: η συνηθισμένη επιλογή κάτω από ξηρά δάπεδα σε σπίτια και διαμερίσματα,
• χοντρός κόκκος, περίπου 8 έως 16 mm: για μεγάλες υψομετρικές διαφορές, συχνά ως κάτω στρώση που από πάνω ισιώνεται με λεπτότερο κόκκο.

Ο βασικός κανόνας είναι απλός: ακολουθήστε τις οδηγίες του κατασκευαστή του ξηρού δαπέδου που θα τοποθετήσετε από πάνω. Οι κατασκευαστές συστημάτων συνήθως ορίζουν ποια κοκκομετρία να χρησιμοποιήσετε, ποιο ελάχιστο πάχος να τηρήσετε και μέχρι ποιο πάχος επιτρέπεται χαλαρό γέμισμα. Σε παχύτερες στρώσεις συχνά προβλέπουν δεμένο γέμισμα ή μια επιπλέον στρώση πλακών, ώστε οι κόκκοι να μη μετακινούνται κάτω από το βάρος.

Πάνω στο γέμισμα μπαίνουν πλάκες ινογύψου, τσιμεντοσανίδες ή έτοιμα στοιχεία ξηρού δαπέδου. Χρησιμοποιούνται και πλάκες OSB, αλλά σε πλωτό δάπεδο πρέπει να τηρηθεί το πάχος και ο τρόπος σύνδεσης που ορίζει ο κατασκευαστής, αλλιώς η πλάκα πάνω σε χαλαρό υπόστρωμα βουλιάζει στο πάτημα.

Αν το πάτωμα είναι γερό και δουλεύετε σε ένα δωμάτιο, μπορείτε να κάνετε το γέμισμα και μόνοι σας. Χρειάζεστε κυρίως υπομονή για να βγει σωστό αλφάδι. Για μεγαλύτερες ανωμαλίες ετοιμάστε οδηγούς, ένα μακρύ αλουμινένιο πήχη και αλφάδι ή λέιζερ.

1. Αφαιρέστε τις παλιές στρώσεις, τη σκόνη και ό,τι είναι χαλαρό και σκουπίστε με ηλεκτρική σκούπα.
2. Ελέγξτε ότι το υπόστρωμα δεν έχει υγρασία και ότι τα δοκάρια ή το σανίδωμα δεν έχουν φθορές.
3. Σε τσιμεντένιο υπόστρωμα στρώστε μεμβράνη πολυαιθυλενίου με επικαλύψεις που ανεβαίνουν στους τοίχους, σε ξύλινο πάτωμα στρώστε διαπνέουσα προστατευτική στρώση που εμποδίζει τη διαρροή του υλικού, όπως ορίζει ο κατασκευαστής.
4. Κολλήστε περιμετρική ταινία διαστολής σε όλο το μήκος των τοίχων.
5. Βρείτε το ψηλότερο και το χαμηλότερο σημείο και ορίστε το τελικό ύψος του δαπέδου μαζί με τις πλάκες και την επικάλυψη.
6. Τοποθετήστε τους οδηγούς στο αλφάδι και ελέγξτε τους.
7. Ρίξτε κεραμζίτ ανάμεσα στους οδηγούς και τραβήξτε τον με τον πήχη στο αλφάδι.
8. Συμπιέστε ελαφρά τη στρώση, για παράδειγμα με μια σανίδα ή όπως ορίζει ο κατασκευαστής, και ισιώστε ξανά.
9. Βγάλτε τους οδηγούς και γεμίστε προσεκτικά τα αυλάκια που αφήνουν.
10. Πατάτε μόνο πάνω σε σανίδες που μοιράζουν το βάρος και στρώνετε τις πλάκες σταδιακά, ξεκινώντας από μια γωνία.

Τις σωληνώσεις και τα καλώδια μέσα στο γέμισμα σκεπάστε τα έτσι ώστε να μένει αρκετό υλικό από πάνω και η πλάκα να μην πατάει πάνω τους. Τις ηλεκτρικές συνδέσεις να τις κάνει ηλεκτρολόγος και τη δοκιμή πίεσης του νερού υδραυλικός.

Το πόσο απαιτητική είναι η δουλειά, και άρα πόσο χρόνο θέλει, εξαρτάται κυρίως από:

• το μέγεθος των υψομετρικών διαφορών και το πάχος που χρειάζεται η στρώση,
• την κατάσταση του υποστρώματος, για παράδειγμα σάπια σανίδια ή παλιό παρκέ που πρέπει να βγει,
• πόσες σωληνώσεις και καλώδια πρέπει να παρακάμψετε μέσα στο γέμισμα,
• το σχήμα του χώρου, τις εσοχές και τα κατώφλια,
• την πρόσβαση: το κουβάλημα σακιών σε ψηλό όροφο χωρίς ασανσέρ παίρνει περισσότερο χρόνο,
• αν το γέμισμα είναι χαλαρό ή δεμένο.

Αντίθετα, η δουλειά διευκολύνεται σε ένα απλό ορθογώνιο δωμάτιο, με γερό και στεγνό υπόστρωμα και με τελικό ύψος δαπέδου μετρημένο σωστά από την αρχή.

Στην πράξη επαναλαμβάνονται μερικά λάθη που φαίνονται μόνο όταν μπει πια το τελικό δάπεδο:

• κακό αλφάδιασμα και ελλιπής συμπίεση: το γέμισμα κάθεται αργότερα και το δάπεδο βουλιάζει ή τρίζει,
• χωρίς περιμετρική ταινία: η πλάκα ακουμπά στον τοίχο, μεταφέρει τον θόρυβο από τα βήματα και δεν έχει περιθώριο να διασταλεί,
• λάθος διαχωριστική στρώση: σε τσιμέντο λείπει η προστασία από την υγρασία, ενώ σε ξύλο μπαίνει αδιάβροχη μεμβράνη που δεν αφήνει το ξύλο να αναπνέει,
• ακατάλληλος κόκκος για το πάχος: χοντρός κόκκος σε λεπτή στρώση δεν μένει σταθερός,
• λάθος υπολογισμός ύψους: ξεχνιέται το πάχος των πλακών και της επικάλυψης και μετά η πόρτα δεν κλείνει ή δημιουργείται σκαλί προς τον διάδρομο,
• περπάτημα κατευθείαν πάνω στο γέμισμα: ανοίγουν λακκούβες που κάτω από τις πλάκες δεν διορθώνονται πια.

Πριν σκεπαστεί το γέμισμα με πλάκες, αξίζει να το περάσετε με αυτή τη λίστα:

• το γέμισμα είναι στο αλφάδι και κάτω από πήχη δύο μέτρων δεν φαίνονται κενά μεγαλύτερα από όσα επιτρέπει ο κατασκευαστής των πλακών,
• η περιμετρική ταινία είναι συνεχής σε όλους τους τοίχους,
• η διαχωριστική στρώση είναι ακέραια και οι επικαλύψεις ανεβαίνουν στους τοίχους,
• οι σωληνώσεις και τα καλώδια είναι σκεπασμένα και η πλάκα δεν θα πατάει πάνω τους,
• το ύψος αντιστοιχεί στο σχέδιο μαζί με πλάκες και επικάλυψη,
• μετά την τοποθέτηση των πλακών το δάπεδο δεν βουλιάζει ούτε όταν περπατάτε δίπλα στον τοίχο,
• οι μεταβάσεις προς τις πόρτες και τα διπλανά δωμάτια γίνονται χωρίς απρόσμενα σκαλιά.