Τρόχισμα υποστρώματος από κόλλα και πίσσα πριν την αυτοεπιπέδωση

Η παλιά κόλλα και η πίσσα είναι συχνά μαλακές, λιπαρές ή κολλημένες χαλαρά στην μπετοκονία. Το αυτοεπιπεδούμενο απλώνεται κανονικά από πάνω, αλλά πιάνει μόνο στην κόλλα και όχι στο γερό υπόστρωμα. Όταν η κόλλα κουνηθεί από το φορτίο ή από τις αλλαγές θερμοκρασίας, το νέο στρώμα ξεκολλάει, ραγίζει ή δημιουργείται κενό από κάτω. Μετά από λίγους μήνες το βλέπετε: βινυλικό που τρίζει, πλακάκι που σπάει ή κούφιος ήχος όταν χτυπάτε το δάπεδο.

Το τρόχισμα λοιπόν έχει δύο στόχους: να φύγει ό,τι δεν είναι γερό και να αγριέψει η επιφάνεια, ώστε το αστάρι να απορροφηθεί και το αυτοεπιπεδούμενο να δέσει.

Πριν ανάψει το μηχάνημα, αξίζει να ξέρετε τι κόλλα έχει το δάπεδο. Σε παλιές πολυκατοικίες και μονοκατοικίες αυτό δεν είναι μόνο τεχνικό θέμα, αλλά και θέμα υγείας.

• Μαύρη, γυαλιστερή πίσσα κάτω από παλιό παρκέ: μπορεί να είναι με βάση την πίσσα λιθανθρακα. Τέτοιες κόλλες μπορεί να περιέχουν βλαβερούς πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες, που με το τρόχισμα περνούν στη σκόνη.
• Παλιά πλακάκια βινυλίου και ορισμένες κόλλες προηγούμενων δεκαετιών μπορεί να περιέχουν αμίαντο. Αν υπάρχει υποψία, δώστε δείγμα για έλεγχο. Την αφαίρεση αμιάντου την αναλαμβάνουν μόνο εξειδικευμένα συνεργεία με τον κατάλληλο εξοπλισμό και προστασία.
• Συνηθισμένες ακρυλικές κόλλες από μοκέτα ή βινυλικό: είναι συνήθως πιο ανοιχτόχρωμες και μαλακές, και στο τρόχισμα μάλλον λασπώνουν παρά θρυμματίζονται.

Πρέπει να δείτε και το ίδιο το υπόστρωμα. Μια γερή τσιμεντένια μπετοκονία τροχίζεται διαφορετικά από μια παλιά που τρίβεται ή από ένα ξύλινο υπόστρωμα. Στο ξύλο η δουλειά γίνεται πιο προσεκτικά, για να μη λεπτύνει. Εκεί χρειάζεται επίσης αυτοεπιπεδούμενο που ο κατασκευαστής επιτρέπει ρητά πάνω σε ξύλο.

1. Αδειάζεται το δωμάτιο, βγαίνουν τα σοβατεπί και σκεπάζονται πόρτες, κατώφλια και ανοίγματα από όπου μπορεί να περάσει σκόνη.
2. Με σπάτουλα ή ξύστρα αφαιρούνται τα χοντρά στρώματα κόλλας, που αλλιώς θα βούλωναν άδικα τους δίσκους.
3. Η επιφάνεια τροχίζεται με τριβείο δαπέδου και χονδρό διαμαντοεργαλείο, συνδεδεμένο με βιομηχανική σκούπα.
4. Οι άκρες, οι γωνίες και τα σημεία δίπλα στους τοίχους καθαρίζονται με μικρότερο τροχό, εκεί όπου το μεγάλο μηχάνημα δεν φτάνει.
5. Αν χρειάζεται, γίνεται ένα πέρασμα με λεπτότερο εργαλείο, για να γίνει ομοιόμορφη η επιφάνεια.
6. Όλο το δάπεδο σκουπίζεται καλά με ηλεκτρική σκούπα, μαζί με τις γωνίες. Το απλό σκούπισμα με σκούπα δεν αρκεί.
7. Ελέγχεται η αντοχή, η καθαριότητα και η επιπεδότητα του υποστρώματος και σημαδεύονται τα σημεία που θέλουν επισκευή.

Μετά το τρόχισμα ακολουθεί αστάρι ανάλογα με το υπόστρωμα και το αυτοεπιπεδούμενο, και αν χρειάζεται σφράγισμα στις γωνίες και γύρω από σωλήνες, ώστε το υλικό να μη φύγει σε αρμούς. Αυτά όμως είναι ξεχωριστή εργασία.

Το τρόχισμα δεν είναι πάντα ο μόνος δρόμος. Ο τεχνίτης δαπέδων διαλέγει τη μέθοδο ανάλογα με το τι βρίσκει.

• Λεπτό στρώμα κόλλας σε γερό τσιμέντο: αρκεί ένα κανονικό τρόχισμα με διαμαντοεργαλεία.
• Πολύ χοντρά στρώματα πίσσας ή κόλλας: συνήθως είναι πιο γρήγορο να γίνει πρώτα φρεζάρισμα ή μηχανική αφαίρεση και μετά τρόχισμα.
• Μπετοκονία που τρίβεται, έχει ρωγμές ή δεν είναι συμπαγής: το τρόχισμα δεν λύνει το πρόβλημα. Το αδύναμο στρώμα πρέπει να φύγει και να επισκευαστεί με επισκευαστικό κονίαμα, κάποιες φορές και με νέα μπετοκονία.
• Μεγάλες υψομετρικές διαφορές: με το τρόχισμα το δάπεδο δεν ισιώνει. Τις διαφορές τις καλύπτει αυτοεπιπεδούμενο κατάλληλου πάχους ή στρώση εξομάλυνσης.
• Υπολείμματα που δεν φεύγουν τελείως: ορισμένοι κατασκευαστές προσφέρουν αστάρια ειδικά για υπολείμματα παλιών κολλών. Αυτή η λύση όμως πρέπει να επιτρέπεται ρητά στο τεχνικό φυλλάδιο.

Ο κόπος και ο χρόνος μπορεί να διαφέρουν πολύ ανάμεσα σε δύο διαμερίσματα με το ίδιο εμβαδόν. Τη δουλειά δυσκολεύουν κυρίως:

• το χοντρό ή μαλακό, κολλώδες στρώμα κόλλας που βουλώνει τα εργαλεία,
• η μαύρη πίσσα, όπου χρειάζεται και σοβαρή προστασία από τη σκόνη,
• τα δωμάτια με πολλές γωνίες, εσοχές και σωλήνες που περνούν από το δάπεδο,
• το ξύλινο υπόστρωμα, που θέλει πιο ήπια και αργή δουλειά,
• η πολυκατοικία, όπου πρέπει να τηρούνται οι ώρες κοινής ησυχίας και να συνεννοηθείτε με τον διαχειριστή για την πρόσβαση, το ασανσέρ και την απομάκρυνση των μπάζων.

Τη διευκολύνει ένα άδειο, κανονικό δωμάτιο, γερό τσιμέντο και λεπτό στρώμα κόλλας. Βοηθάει επίσης όταν το παλιό δάπεδο έχει ήδη βγει και τα χοντρά υπολείμματα έχουν ξυστεί.

• Τρόχισμα «για τα μάτια»: μένουν νησίδες κόλλας στην επιφάνεια. Ακριβώς εκεί θα ξεκολλήσει αργότερα το αυτοεπιπεδούμενο.
• Πολύ επιθετικό τρόχισμα: το τσιμέντο γεμίζει χαρακιές και λακκούβες, το ξύλο λεπταίνει.
• Λάθος εργαλεία: η μαλακή κόλλα θέλει άλλο εργαλείο από το σκληρό τσιμέντο. Με λάθος επιλογή η δουλειά πάει αργά και το αποτέλεσμα βγαίνει άνισο.
• Τρόχισμα χωρίς αναρρόφηση: η σκόνη απλώνεται σε όλο το σπίτι και η λεπτή σκόνη στο δάπεδο μειώνει την πρόσφυση του ασταριού.
• Παράβλεψη της υγρασίας: η υγρή μπετοκονία πρέπει να εντοπιστεί πριν το αυτοεπιπεδούμενο. Την επιτρεπόμενη υγρασία την ορίζει ο κατασκευαστής του υλικού και του δαπέδου. Στις γυψούχες μπετοκονίες (ανυδρίτη), που στην Ελλάδα είναι λιγότερο συνηθισμένες, το όριο είναι συνήθως αυστηρότερο από τις τσιμεντένιες.
• Τρόχισμα άγνωστης μαύρης πίσσας χωρίς έλεγχο: περιττός κίνδυνος για την υγεία.

Πριν το αστάρι και το αυτοεπιπεδούμενο, κοιτάξτε το δάπεδο μόνοι σας ή μαζί με τον τεχνίτη. Στην πράξη συμβαίνει συχνά το πρόβλημα να φανεί μόνο αφού ριχτεί το υλικό, όταν είναι πια αργά.

• δεν φαίνονται συνεχή υπολείμματα κόλλας ή πίσσας στην επιφάνεια,
• το υπόστρωμα είναι γερό και όταν το ξύνετε με κλειδί δεν τρίβεται ούτε σκονίζεται,
• όταν χτυπάτε το δάπεδο δεν ακούγονται κούφια σημεία,
• η επιφάνεια είναι ομοιόμορφα αγριεμένη, χωρίς βαθιές χαρακιές και λακκούβες,
• οι άκρες, οι γωνίες και τα σημεία δίπλα στους τοίχους είναι καθαρισμένα όσο και η μέση,
• το δάπεδο είναι σκουπισμένο και όταν περνάτε την παλάμη δεν μένει σκόνη,
• οι μεγαλύτερες ανωμαλίες και ρωγμές είναι σημαδεμένες για επισκευή,
• η υγρασία του υποστρώματος είναι γνωστή ή έχει συμφωνηθεί να μετρηθεί πριν το αυτοεπιπεδούμενο,
• τα υπολείμματα του τροχίσματος έχουν απομακρυνθεί και, αν πρόκειται για επικίνδυνα υλικά, έχουν παραδοθεί για ασφαλή διαχείριση.