Τοποθέτηση πλακών OSB σε δάπεδο

Η πλάκα OSB είναι ελαφριά, ανθεκτική και τοποθετείται χωρίς νερό. Γι' αυτό ταιριάζει εκεί όπου μια μπετοκονία θα φόρτωνε άσκοπα την κατασκευή ή θα καθυστερούσε τη δουλειά αρκετές εβδομάδες. Οι συνηθισμένες περιπτώσεις είναι οι εξής:

• σοφίτα ή παλιό σπίτι με ξύλινο πάτωμα σε δοκάρια, όπου χρειάζεται νέο φέρον δάπεδο,
• ανακαίνιση όπου βγαίνει το παλιό ξύλινο πάτωμα και από κάτω το υπόστρωμα είναι ανώμαλο,
• εξοχικό, αποθήκη, εργαστήριο στο γκαράζ ή βοηθητικός χώρος, όπου το δάπεδο πρέπει να γίνει γρήγορα,
• ξηρή στρώση δαπέδου με γέμισμα και μόνωση, σε διαμέρισμα ή σε ξύλινο σπίτι.

Όταν το παλιό δάπεδο αποτελείται από πολλές στρώσεις, για παράδειγμα παρκέ κολλημένο σε πισσώδες υλικό ή παλιά πλακάκια βινυλίου, αφαιρείται πριν από την τοποθέτηση. Αν υπάρχει υποψία για αμίαντο σε παλιά πλακάκια δαπέδου ή κόλλες, μην σπάσετε τίποτα μόνοι σας. Τέτοια υλικά πρέπει να τα αφαιρεί μόνο εξειδικευμένο συνεργείο με την κατάλληλη άδεια.

Από το υπόστρωμα εξαρτάται αν το δάπεδο θα παραμείνει επίπεδο και αθόρυβο και μετά από μερικά χρόνια. Πρέπει να είναι καθαρό, στεγνό και σταθερό. Ανωμαλίες μεγαλύτερες από περίπου 2 mm κάτω από έναν πήχη δύο μέτρων διορθώνονται πριν από την τοποθέτηση.

Πάτωμα σε ξύλινα δοκάρια

Τα δοκάρια πρέπει να είναι υγιή, χωρίς σάπισμα, και ευθυγραμμισμένα στο ίδιο ύψος. Αν κάποιο εξέχει, πλανίζεται ή κόβεται. Αν κάποιο είναι χαμηλότερο, σφηνώνεται από κάτω. Η απόσταση μεταξύ των δοκαριών καθορίζει το πάχος της πλάκας. Σε παλιά πατώματα που βουλιάζουν ή έχουν φθαρμένες τις άκρες των δοκαριών εκεί που πατούν στον τοίχο, καλό είναι να ελέγξει την αντοχή ένας πολιτικός μηχανικός. Η αντικατάσταση ή η ενίσχυση των φερόντων δοκαριών δεν είναι πια απλή δουλειά δαπέδου.

Υπάρχον σταθερό δάπεδο

Πάνω σε μπετό, σε σταθερή μοριοσανίδα ή σε παλιό ξύλινο πάτωμα που δεν «πάλλεται» μπορείτε να στρώσετε το OSB απευθείας. Πάνω σε μπετό στο ισόγειο ή πάνω από υπόγειο μπαίνει πρώτα φράγμα υδρατμών από φύλλο πολυαιθυλενίου, συνήθως πάχους τουλάχιστον 0,2 mm, ώστε η υγρασία του υποστρώματος να μην περνά στο ξύλο. Στα νησιά και στα παραθαλάσσια σπίτια, όπου η υγρασία είναι συχνά υψηλή, η στρώση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Ξηρό γέμισμα και μόνωση

Για μεγαλύτερες υψομετρικές διαφορές χρησιμοποιείται ξηρό υλικό εξομάλυνσης, που απλώνεται, συμπιέζεται και τραβιέται με πήχη στο αλφάδι. Από πάνω μπαίνουν σκληρές μονωτικές πλάκες, για παράδειγμα πλάκες δαπέδου από πετροβάμβακα υψηλής πυκνότητας ή ινοσανίδες ξύλου, και πάνω σε αυτές το OSB. Σε πολυκατοικία η ηχομόνωση κρουστικού θορύβου έχει μεγάλη σημασία για τους γείτονες από κάτω.

Το πάχος εξαρτάται από το αν η πλάκα φέρει μόνη της το βάρος ή απλώς ακουμπά σε σταθερό υπόστρωμα. Ενδεικτικά ισχύουν τα εξής:

• 15 mm μόνο ως στρώση εξομάλυνσης πάνω σε συνεχές σταθερό υπόστρωμα, όχι πάνω σε δοκάρια,
• 18 mm για δοκάρια ή καδρόνια σε μικρότερη απόσταση, συνήθως έως περίπου 40 με 50 cm,
• 22 mm και πάνω για μεγαλύτερες αποστάσεις δοκαριών ή μεγαλύτερα φορτία, για παράδειγμα σε εργαστήριο.

Τα ακριβή ανοίγματα τα δίνει ο κατασκευαστής της πλάκας και αξίζει να τα τηρήσετε. Για μεγάλα φορτία μπορεί να γίνει και διπλή στρώση, όπου η δεύτερη καλύπτει τους αρμούς της πρώτης.

Για εσωτερικά δάπεδα χρησιμοποιείται συνήθως OSB/3, που αντέχει και μέτρια υγρασία. Η OSB/4 είναι πιο ανθεκτική και προορίζεται για πιο απαιτητικές συνθήκες. Η OSB/2 είναι μόνο για ξηρούς χώρους και δεν ενδείκνυται για δάπεδο. Οι πλάκες με πατούρα (σόκορο και αυλάκι) δίνουν πιο άκαμπτους αρμούς ανάμεσα στα δοκάρια, γι' αυτό προτιμώνται στα δάπεδα. Η λειασμένη πλάκα έχει πιο λεία επιφάνεια, κάτι που βοηθά όταν από πάνω θα μπει λεπτό βινύλιο.

Αν στρώνετε OSB πάνω σε σταθερό παλιό πάτωμα ή σε ίσια δοκάρια σε καλή κατάσταση, θα τα καταφέρετε με ένα επαναφορτιζόμενο κατσαβίδι, ένα δισκοπρίονο και ένα αλφάδι. Αν έχετε αμφιβολίες για την αντοχή των δοκαριών, ζητήστε τη γνώμη ειδικού.

1. Αφήστε τις πλάκες ξαπλωμένες τουλάχιστον 24 έως 48 ώρες στον χώρο όπου θα μπουν, για να προσαρμοστούν στη θερμοκρασία και την υγρασία.
2. Καθαρίστε το υπόστρωμα, ελέγξτε την επιπεδότητα με πήχη και διορθώστε τις ανωμαλίες.
3. Σε μπετό, στρώστε φράγμα υδρατμών με επικάλυψη στις ενώσεις και, αν χρειάζεται, μονωτική στρώση.
4. Αφήστε περιμετρικά κενό από τον τοίχο περίπου 10 έως 15 mm, για παράδειγμα με σφήνες.
5. Τοποθετήστε τις πλάκες με τη μεγάλη πλευρά κάθετα στα δοκάρια και το αυλάκι προς τον τοίχο.
6. Βάλτε τους αρμούς σταυρωτά, ώστε οι εγκάρσιοι αρμοί των διπλανών σειρών να μην πέφτουν στην ίδια γραμμή. Τις κοντές ενώσεις χωρίς πατούρα τοποθετήστε πάντα πάνω σε δοκάρι.
7. Χτυπήστε τις πλάκες με πατούρα με λαστιχένιο σφυρί πάνω σε ένα κομμάτι ξύλο, ώστε να μην χαλάσει η ακμή. Στις πλάκες με ίσια ακμή αφήστε μεταξύ τους κενό περίπου 2 έως 3 mm.
8. Βιδώστε περιμετρικά περίπου κάθε 15 cm και στο εσωτερικό της πλάκας περίπου κάθε 30 cm, σε απόσταση περίπου 10 mm από την άκρη. Χρησιμοποιήστε ξυλόβιδες με μήκος περίπου δυόμισι φορές το πάχος της πλάκας.
9. Βυθίστε τα κεφάλια των βιδών ελάχιστα κάτω από την επιφάνεια, όχι βαθύτερα.
10. Τρίψτε ελαφρά τα μικρά σκαλοπάτια στις ενώσεις και σκουπίστε με ηλεκτρική σκούπα.

Η πιο απλή περίπτωση είναι ένα ορθογώνιο δωμάτιο με ίσια δοκάρια ή σταθερό μπετό. Ό,τι προσθέτει κοψίματα και προετοιμασία κάνει τη δουλειά πιο αργή και άρα πιο ακριβή:

• πολλές γωνίες, εσοχές, κολόνες και περάσματα γύρω από σωλήνες,
• στραβά ή βουλιαγμένα δοκάρια που χρειάζονται σφήνωμα ή κόψιμο,
• ξήλωμα του παλιού δαπέδου και απομάκρυνση των μπάζων,
• γέμισμα, φράγμα υδρατμών και μόνωση κάτω από τις πλάκες,
• παχύτερες πλάκες, διπλή στρώση ή κατηγορία OSB/4,
• μεταφορά υλικών σε ψηλό όροφο χωρίς ανελκυστήρα.

Τα περισσότερα προβλήματα φαίνονται μετά από μερικούς μήνες, όταν το δάπεδο αρχίζει να κυματίζει ή να τρίζει. Στην πράξη επαναλαμβάνονται συχνά τα εξής λάθη:

• πλάκα κολλητά στον τοίχο, που φουσκώνει όταν ανεβαίνει η υγρασία,
• λίγες βίδες ή βίδες εκτός δοκαριού, οπότε η πλάκα πάλλεται και τρίζει,
• τοποθέτηση σε ανώμαλο υπόστρωμα, του οποίου τα κύματα περνούν μέχρι το laminate,
• λεπτή πλάκα σε δοκάρια με μεγάλη απόσταση, που λυγίζει ανάμεσά τους,
• πλάκες που μπαίνουν αμέσως μόλις έρθουν από κρύα αποθήκη, χωρίς προσαρμογή,
• κοντές ενώσεις στον αέρα ανάμεσα στα δοκάρια, σε πλάκες χωρίς πατούρα.

Πριν μπει η τελική επικάλυψη πάνω στο OSB, αξίζει να περπατήσετε όλη την επιφάνεια και να ελέγξετε:

• την επιπεδότητα με πήχη σε διάφορες κατευθύνσεις, χωρίς έντονα κύματα και σκαλοπάτια στις ενώσεις,
• ότι το δάπεδο δεν πάλλεται και δεν τρίζει στο περπάτημα, ιδίως κοντά στους τοίχους και στη μέση ανάμεσα στα δοκάρια,
• τον αρμό διαστολής σε όλη την περίμετρο, μαζί με κατώφλια και σωλήνες,
• το σταυρωτό πλέξιμο των αρμών και ότι οι εγκάρσιοι αρμοί δεν είναι στην ίδια γραμμή,
• την πυκνότητα των βιδών και ότι τα κεφάλια είναι ελάχιστα κάτω από την επιφάνεια,
• την καθαριότητα της επιφάνειας, χωρίς σκόνη, σκλήθρες και ακμές που εξέχουν,
• σε μπετό, την ύπαρξη φράγματος υδρατμών κάτω από τις πλάκες.