Τοποθέτηση τελικών διακοπτών

Με τον όρο «τελικός διακόπτης» εννοούνται στην πράξη μερικά παρόμοια εξαρτήματα. Η διαφορά τους είναι κυρίως το τι συνδέεται πάνω τους:

• γωνιακός διακόπτης κάτω από τον νιπτήρα, τον νεροχύτη ή δίπλα στη λεκάνη, όπου συνδέεται το σπιράλ της μπαταρίας ή του καζανακιού,
• διακόπτης για πλυντήριο ρούχων ή πιάτων με αρσενικό σπείρωμα για τον σωλήνα, συχνά με βαλβίδα αντεπιστροφής,
• σφαιρικός διακόπτης στο τέλος της γραμμής, που κλείνει με ένα τέταρτο της στροφής της λαβής,
• διακόπτες καλοριφέρ: στην προσαγωγή συνήθως μπαίνει θερμοστατικός διακόπτης και στην επιστροφή ρακόρ με διακόπτη, ώστε το σώμα να απομονώνεται και να ρυθμίζεται.

Αν πρόκειται για ηλεκτροκίνητους διακόπτες, συνδεδεμένους σε θερμοστάτη χώρου ή σε σύστημα έξυπνου σπιτιού, το ηλεκτρικό μέρος το αναλαμβάνει ηλεκτρολόγος.

Ο υδραυλικός κλείνει πρώτα τον γενικό διακόπτη νερού ή απομονώνει τη γραμμή θέρμανσης. Μετά ανοίγει την πιο κοντινή βρύση, για να φύγει η πίεση από το δίκτυο. Έπειτα ξεβιδώνει τον παλιό διακόπτη. Αν είναι κολλημένος από τα άλατα, κρατά κόντρα με δεύτερο κλειδί, ώστε να μη στρίψει και να μην πάθει ζημιά ο σωλήνας μέσα στον τοίχο.

Ακολουθεί καθάρισμα του σπειρώματος από τα υπολείμματα της παλιάς στεγανοποίησης. Το σπείρωμα στεγανοποιείται με ταφλόν, με νήμα στεγανοποίησης ή με καννάβι και πάστα. Κάποιοι διακόπτες έχουν ήδη στεγανωτικό από το εργοστάσιο, και τότε δεν προστίθεται τίποτα άλλο. Ο διακόπτης βιδώνεται και σφίγγεται έτσι ώστε η έξοδος να κοιτάζει προς τη σωστή μεριά, για παράδειγμα προς το σπιράλ της μπαταρίας.

Στο τέλος το νερό ανοίγει σιγά σιγά, η σύνδεση ελέγχεται με στεγνό πανί και ο διακόπτης ανοιγοκλείνει μερικές φορές. Σε καινούργιες σωληνώσεις ή μεγαλύτερες αλλαγές γίνεται και δοκιμή πίεσης σε όλη τη γραμμή, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή των σωλήνων.

Ο διακόπτης πρέπει να ταιριάζει και με τη σωλήνωση και με αυτό που περνά από μέσα του. Πριν τον αγοράσετε, ελέγξτε:

• το μέγεθος του σπειρώματος: στα σπίτια συνήθως ½" και στις κεντρικές γραμμές ¾",
• το υγρό: για πόσιμο νερό χρειάζεται διακόπτης κατάλληλος για πόσιμο νερό, για θέρμανση διακόπτης για ζεστό νερό θέρμανσης και τις θερμοκρασίες του,
• την κλάση πίεσης με την ένδειξη PN, που πρέπει να έχει περιθώριο πάνω από την πίεση λειτουργίας του δικτύου σας,
• το υλικό: συνηθισμένος είναι ο νικελωμένος ορείχαλκος. Σε περιοχές με σκληρό νερό, όπως σε μεγάλο μέρος της Αττικής και σε πολλά νησιά, αξίζει πιο ποιοτική κατασκευή,
• τον τρόπο λειτουργίας: ο σφαιρικός κλείνει γρήγορα και σίγουρα, ενώ ο βιδωτός ρυθμίζει πιο λεπτά, όμως με σκληρό νερό πιάνει πιο εύκολα άλατα.

Γιατί προτείνεται διακόπτης με αντεπιστροφή στο πλυντήριο; Γιατί εμποδίζει το νερό της συσκευής να γυρίσει πίσω στο δίκτυο πόσιμου νερού.

Το πιο απλό σενάριο είναι η αλλαγή διακόπτη σε ελεύθερο σπείρωμα κάτω από τον νιπτήρα, με γενικό διακόπτη που κλείνει καλά. Η δουλειά παίρνει περισσότερο χρόνο και κόπο όταν υπάρχουν:

• παλιός διακόπτης γεμάτος άλατα ή σκουριά, που δεν λύνεται,
• χαλασμένο σπείρωμα στον τοίχο, οπότε πρέπει να διορθωθεί κομμάτι σωλήνα και καμιά φορά να ανοίξει και το πλακάκι,
• γενικός διακόπτης που δεν κλείνει τελείως και πρέπει πρώτα να αλλαχτεί,
• διακόπτης σε στενό σημείο, πίσω από ντουλάπι ή μπανιέρα,
• διακόπτες καλοριφέρ σε πολυκατοικία με κεντρική θέρμανση, όπου χρειάζεται να αδειάσει η στήλη.

Σε πολυκατοικία με κεντρική θέρμανση, η αλλαγή διακοπτών καλοριφέρ αφορά και τους γείτονες, γιατί συχνά πρέπει να αδειάσει ολόκληρη η στήλη. Γι' αυτό μιλήστε πρώτα με τον διαχειριστή. Συνήθως η δουλειά προγραμματίζεται εκτός περιόδου θέρμανσης, όταν το λεβητοστάσιο είναι σβηστό.

Στην πράξη συχνά το πρόβλημα δεν φαίνεται αμέσως, αλλά μετά από λίγες μέρες ή εβδομάδες. Τα πιο συχνά λάθη είναι:

• ταφλόν τυλιγμένο ανάποδα: με το βίδωμα μαζεύεται και η σύνδεση διαρρέει,
• υπερβολικό σφίξιμο, που ραγίζει το σώμα του διακόπτη ή χαλάει το σπείρωμα στον τοίχο,
• ξεβίδωμα μετά το σφίξιμο για να ισιώσει η έξοδος, που χαλάει τη στεγανοποίηση,
• διακόπτης ανάποδα ως προς το βελάκι σε όσους έχουν καθορισμένη φορά ροής, κυρίως θερμοστατικούς και αντεπιστροφής,
• επιπλέον στεγανωτικό σε συνδέσεις με λαστιχάκι, που είναι περιττό και βλάπτει τη σύνδεση,
• διακόπτης ακατάλληλος για τη θερμοκρασία ή την πίεση, για παράδειγμα φτηνός διακόπτης νερού σε καλοριφέρ.

Στο βιδωτό σπείρωμα ισχύει ένας απλός κανόνας: η έξοδος γυρίζει στη θέση της μόνο σφίγγοντας, ποτέ ξεσφίγγοντας. Αν ο διακόπτης περάσει τη σωστή θέση, είναι καλύτερα να ξεβιδωθεί και να στεγανοποιηθεί από την αρχή.

Αν ο γενικός διακόπτης κλείνει καλά και ο γωνιακός είναι βιδωμένος σε ελεύθερο σπείρωμα, μπορείτε να τον αλλάξετε μόνοι σας. Για καλοριφέρ, σκουριασμένες σωληνώσεις ή χαλασμένο σπείρωμα στον τοίχο, καλέστε υδραυλικό.

1. Κλείστε τον γενικό διακόπτη νερού και ανοίξτε την μπαταρία, για να φύγει η πίεση.
2. Βάλτε έναν κουβά και ένα πανί κάτω από τον διακόπτη.
3. Αποσυνδέστε το σπιράλ της μπαταρίας από τον παλιό διακόπτη.
4. Ξεβιδώστε τον παλιό διακόπτη αριστερόστροφα και κρατήστε κόντρα το σπείρωμα του τοίχου, αν γυρίζει.
5. Καθαρίστε το σπείρωμα από υπολείμματα ταφλόν, καννάβι και άλατα.
6. Τυλίξτε ταφλόν ή νήμα στεγανοποίησης προς τη φορά του σπειρώματος, δηλαδή δεξιόστροφα, κοιτώντας την άκρη του σπειρώματος.
7. Βιδώστε τον καινούργιο διακόπτη με το χέρι και μετά σφίξτε τον με κλειδί, ώστε η έξοδος να κοιτάζει προς το σπιράλ.
8. Συνδέστε το σπιράλ. Το παξιμάδι του έχει λαστιχάκι, οπότε σφίγγεται με μέτρο και χωρίς ταφλόν.
9. Κλείστε τον καινούργιο διακόπτη και ανοίξτε σιγά σιγά τον γενικό.
10. Ανοίξτε τον καινούργιο διακόπτη και ελέγξτε τη σύνδεση μερικές φορές με στεγνό χαρτί.

Όταν παραλαμβάνετε τη δουλειά, ζητήστε να σας τα δείξουν όλα επί τόπου. Ελέγξτε ότι:

• η σύνδεση στον τοίχο και η σύνδεση με το σπιράλ μένουν στεγνές και μετά από μερικές ώρες λειτουργίας,
• ο διακόπτης γυρίζει εύκολα και, όταν κλείνει, το νερό σταματά πραγματικά,
• η έξοδος κοιτάζει ίσια προς τη συσκευή και το σπιράλ δεν είναι τσακισμένο ούτε τεντωμένο,
• στο καλοριφέρ ο διακόπτης επιστροφής κλείνει και το σώμα ζεσταίνεται ομοιόμορφα όταν ανοίξει,
• το βελάκι στους διακόπτες με καθορισμένη ροή συμφωνεί με τη φορά του νερού,
• ο χώρος έχει μείνει καθαρός και, σε καινούργιες σωληνώσεις, έχετε στα χέρια σας καταγραφή της δοκιμής πίεσης.