Τοποθέτηση καναλιού απορροής σε μπετόν

Η δουλειά ξεκινά με τη χάραξη της διαδρομής και των υψομέτρων. Ο τεχνίτης τεντώνει ράμμα ή χρησιμοποιεί λέιζερ. Έτσι ξέρει πού θα βρίσκεται η πάνω ακμή της σχάρας και προς τα πού θα κυλά το νερό. Μόνο μετά από αυτό ξεκινά το σκάψιμο.

Το σκάμμα πρέπει να είναι πιο φαρδύ και πιο βαθύ από το ίδιο το κανάλι, γιατί γύρω του θα μπει μπετόν. Ο πάτος συμπυκνώνεται. Ανάλογα με το έδαφος και το φορτίο, από πάνω μπαίνει και μια στρώση χαλίκι, που επίσης συμπυκνώνεται. Πάνω της απλώνεται μια στρώση μπετόν και μέσα σε αυτήν τοποθετούνται τα κομμάτια του καναλιού, ένα ένα.

Τα κομμάτια μπαίνουν από το χαμηλότερο σημείο, δηλαδή από την έξοδο ή το φρεάτιο, και προχωρούν αντίθετα προς τη ροή του νερού. Κάθε κομμάτι ευθυγραμμίζεται στο ράμμα και οι ενώσεις κουμπώνουν μεταξύ τους. Στην αρχή της γραμμής μπαίνει τάπα. Ύστερα το κανάλι μπετονάρεται και από τις δύο πλευρές. Στα πλαστικά κανάλια οι σχάρες μένουν τοποθετημένες την ώρα του μπετοναρίσματος, αλλιώς η πίεση του μπετόν μπορεί να λυγίσει τα πλαϊνά.

Στο τέλος το κανάλι συνδέεται με την έξοδο και ολοκληρώνεται η επιφάνεια γύρω του, για παράδειγμα με κυβόλιθους, πλάκες ή μπετόν. Πριν περάσει αυτοκίνητο, το μπετόν πρέπει να ωριμάσει αρκετά. Αυτό συνήθως παίρνει μερικές μέρες, ανάλογα με τον καιρό και το μείγμα. Το καλοκαίρι, με τη ζέστη της Ελλάδας, καλό είναι το φρέσκο μπετόν να βρέχεται ελαφρά τις πρώτες μέρες, ώστε να μη στεγνώσει απότομα.

Το βασικό ερώτημα είναι τι θα περνά από πάνω: άνθρωποι ή αυτοκίνητα. Τα κανάλια και οι σχάρες χωρίζονται σε κλάσεις φορτίου σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ EN 1433. Για πεζόδρομο και βεράντα αρκεί η χαμηλότερη κλάση. Για τη ράμπα ενός επιβατικού αυτοκινήτου διαλέγετε κλάση κατάλληλη για χώρους στάθμευσης. Για βαρύτερα οχήματα χρειάζεται ακόμη υψηλότερη. Την κλάση τη βρίσκετε στα στοιχεία του κατασκευαστή.

• πλαστικά κανάλια: είναι ελαφριά και κόβονται εύκολα. Ταιριάζουν σε βεράντα, πεζοδρόμιο και ράμπα επιβατικού, εφόσον ο κατασκευαστής το επιτρέπει για τη συγκεκριμένη κλάση,
• κανάλια από πολυμερές σκυρόδεμα ή απλό σκυρόδεμα: είναι βαρύτερα και πιο άκαμπτα και αντέχουν καλύτερα το φορτίο. Μπαίνουν σε ράμπες, χώρους στάθμευσης και αυλές με κίνηση οχημάτων,
• γαλβανιζέ χαλύβδινες σχάρες: είναι συνηθισμένες σε επιφάνειες για πεζούς και σε βεράντες,
• μαντεμένιες σχάρες: προτιμώνται εκεί που περνούν αυτοκίνητα, γιατί είναι ανθεκτικές και στερεώνονται σταθερά.

Ο κανόνας είναι απλός. Και το κανάλι και η σχάρα πρέπει να ανήκουν σε ίδια ή υψηλότερη κλάση από το φορτίο της επιφάνειας. Μια γερή σχάρα πάνω σε αδύναμο κανάλι δεν λύνει το πρόβλημα.

Το νερό μέσα στο κανάλι πρέπει να έχει πού να πάει. Μερικά κανάλια έχουν την κλίση ενσωματωμένη στον πάτο τους. Άλλα τοποθετούνται οριζόντια και το νερό φεύγει χάρη στο βάθος του καναλιού και στην έξοδο. Αν η κλίση δημιουργείται με την τοποθέτηση, στην πράξη συνήθως επιλέγεται περίπου 0,5 έως 1 %, κατά τη σύσταση του κατασκευαστή. Αυτό σημαίνει περίπου 5 έως 10 mm ανά μέτρο μήκους. Σε ένα κανάλι πέντε μέτρων με κλίση 1 %, η διαφορά ύψους από τη μία άκρη στην άλλη είναι περίπου πέντε εκατοστά.

Το ίδιο σημαντική είναι και η κλίση της επιφάνειας. Οι κυβόλιθοι ή το μπετόν πρέπει να γέρνουν προς το κανάλι, αλλιώς το νερό απλώς θα περάσει δίπλα του.

Η έξοδος του νερού γίνεται ανάλογα με το οικόπεδο:

• με σύνδεση στο δίκτυο ομβρίων ή στο φρεάτιο απορροής του κτιρίου,
• με οδήγηση σε απορροφητικό φρεάτιο ή σε στοιχεία διήθησης, αν το έδαφος απορροφά νερό,
• με οδήγηση σε δεξαμενή συλλογής βρόχινου νερού, που μπορεί αργότερα να σας χρησιμεύσει για το πότισμα του κήπου.

Η απλούστερη περίπτωση είναι μια καινούργια επιφάνεια. Εκεί το κανάλι μπαίνει πριν από το στρώσιμο και το φρεάτιο ή το απορροφητικό βρίσκεται ακριβώς δίπλα. Τότε η δουλειά είναι γρήγορη και ξεκάθαρη.

Περισσότερη δουλειά χρειάζεται όταν υπάρχουν:

• τοποθέτηση σε έτοιμη επιφάνεια, όπου πρέπει να κοπούν και να σπάσουν πλάκες ή μπετόν και μετά να συμπληρωθούν,
• μεγάλη διαδρομή με γωνίες, διακλαδώσεις ή έξοδο μακριά από το κανάλι,
• υψηλότερη κλάση φορτίου, που σημαίνει πιο ογκώδη εγκιβωτισμό με μπετόν και βαρύτερα κομμάτια,
• κακό έδαφος, όπως αργιλώδες ή μπάζωμα, που πρέπει να αντικατασταθεί ή να σταθεροποιηθεί,
• σωληνώσεις και καλώδια στο έδαφος, στενή πρόσβαση ή σκάψιμο με το χέρι χωρίς μηχάνημα.

Στην πράξη συμβαίνει συχνά το κανάλι να μπαίνει πολύ ψηλά. Η σχάρα τότε εξέχει από το δάπεδο, το νερό σταματά δίπλα της και οι ρόδες τη χτυπούν μέχρι να σπάσει. Η πάνω ακμή της σχάρας πρέπει συνήθως να είναι λίγα χιλιοστά πιο χαμηλά από τη γύρω επιφάνεια. Οι κατασκευαστές αναφέρουν περίπου 3 έως 5 mm.

• λίγο μπετόν στα πλάγια: με τον καιρό το κανάλι μετακινείται και οι κυβόλιθοι γύρω ανοίγουν,
• μπετονάρισμα χωρίς σχάρες στα πλαστικά κανάλια: τα πλαϊνά λυγίζουν και η σχάρα μετά δεν κάθεται σωστά,
• ασυμπίεστο έδαφος: το κανάλι καθιζάνει και δημιουργείται βαθούλωμα με λιμνάζον νερό,
• έλλειψη αρμού διαστολής σε μεγάλες επιφάνειες μπετόν: το μπετόν ραγίζει δίπλα στο κανάλι,
• ξεχασμένη τάπα ή έξοδος που δεν στεγανώνει: το νερό περνά κάτω από το κανάλι και ξεπλένει το υπόστρωμα,
• επιφάνεια με κλίση αντίθετα από το κανάλι: το κανάλι μένει στεγνό και το νερό πηγαίνει προς το σπίτι.

Ένα μικρό πλαστικό κανάλι δίπλα σε βεράντα ή πεζοδρόμιο μπορείτε να το βάλετε και μόνοι σας. Χρειάζεστε αλφάδι, ράμμα και λίγη υπομονή. Για ράμπα αυτοκινήτων ή για σύνδεση με το αποχετευτικό δίκτυο είναι πιο λογικό να καλέσετε συνεργείο.

1. Αποφασίστε πού θα καταλήξει το νερό και ετοιμάστε την έξοδο, το φρεάτιο ή το απορροφητικό.
2. Χαράξτε τη διαδρομή και τεντώστε ράμμα στο ύψος της μελλοντικής πάνω ακμής της σχάρας.
3. Σκάψτε αυλάκι πιο φαρδύ και πιο βαθύ από το κανάλι, όπως ορίζουν οι οδηγίες του κατασκευαστή.
4. Συμπυκνώστε τον πάτο, ρίξτε χαλίκι και συμπυκνώστε ξανά.
5. Απλώστε μια στρώση μπετόν σε νωπή, όχι πολύ ρευστή σύσταση.
6. Τοποθετήστε το πρώτο κομμάτι στην έξοδο και προχωρήστε αντίθετα προς τη ροή του νερού.
7. Ευθυγραμμίστε κάθε κομμάτι στο ράμμα και ελέγξτε το με το αλφάδι.
8. Βάλτε την τάπα στην αρχή και στεγανώστε τη σύνδεση με την έξοδο.
9. Τοποθετήστε τις σχάρες και μπετονάρετε το κανάλι και από τις δύο πλευρές.
10. Αφήστε το μπετόν να ωριμάσει και μόνο τότε ολοκληρώστε το στρώσιμο γύρω από το κανάλι.
11. Ρίξτε έναν κουβά νερό στο κανάλι και παρακολουθήστε αν φεύγει όλο.

• η σχάρα είναι σε όλο το μήκος ελαφρώς χαμηλότερα από τη γύρω επιφάνεια και δεν εξέχει πουθενά,
• το κανάλι είναι σε ευθεία γραμμή, χωρίς σκαλοπάτια στις ενώσεις,
• οι σχάρες κάθονται σταθερά, δεν κροταλίζουν και στη ράμπα είναι ασφαλισμένες,
• αφού ρίξετε νερό, δεν μένουν λιμνούλες μέσα στο κανάλι,
• το νερό φεύγει προς την έξοδο και δεν διαρρέει πουθενά κάτω από το κανάλι,
• το μπετόν στα πλάγια είναι συμπαγές, χωρίς ρωγμές και κενά,
• η επιφάνεια γύρω έχει κλίση προς το κανάλι,
• η κλάση φορτίου του καναλιού και της σχάρας αντιστοιχεί σε ό,τι περνά από την επιφάνεια,
• το κανάλι είναι εύκολα προσβάσιμο για καθάρισμα και οι σχάρες βγαίνουν χωρίς κόπο.