Τοποθέτηση κολόνας περίφραξης έως 2,7 m

Η εργασία χρεώνεται ανά τεμάχιο. Ένα τεμάχιο είναι μία κολόνα τοποθετημένη στη θέση της, κατακόρυφη, στο σωστό ύψος και πακτωμένη σε σκυρόδεμα ή στερεωμένη με άλλο σταθερό τρόπο. Τα 2,7 m αφορούν το συνολικό μήκος της κολόνας, όχι το ύψος του φράχτη. Ένα κομμάτι της βρίσκεται μέσα στο έδαφος ή στο μπετό. Σε κολόνα 2,6 έως 2,7 m μένουν συνήθως περίπου 60 έως 70 cm μέσα στη βάση και γύρω στα δύο μέτρα πάνω από το έδαφος.

Συνήθως η εργασία περιλαμβάνει:

• χάραξη της γραμμής του φράχτη και των θέσεων των κολονών με ράμμα,
• σκάψιμο ή άνοιγμα με τρυπάνι εδάφους του λάκκου για τη βάση,
• τοποθέτηση της κολόνας, αλφάδιασμα και ρύθμιση του ύψους στο ράμμα,
• σκυροδέτηση και στήριξη της κολόνας μέχρι να πάρει το μπετό,
• στις γωνιακές και τις ακραίες κολόνες τοποθέτηση αντηρίδων, όπου χρειάζονται.

Αν στην τιμή περιλαμβάνεται και το υλικό, δηλαδή κολόνα, σκυρόδεμα και αντηρίδες, το δείχνει το πλαίσιο τιμών πάνω από το άρθρο. Όταν κλείνετε τη δουλειά, ρωτήστε αν ο τεχνίτης παίρνει μαζί του το χώμα από τους λάκκους ή αν το απλώνει στο οικόπεδο. Το τέντωμα του συρματοπλέγματος, η τοποθέτηση των πάνελ και η αυλόπορτα είναι ξεχωριστές εργασίες.

Στον τιμοκατάλογο θα βρείτε επίσης τοποθέτηση κολόνας έως 2,4 m και έως 3,8 m, η καθεμία με τη δική της σελίδα. Η διαφορά δεν είναι μόνο μερικά εκατοστά. Αλλάζει το φορτίο που δέχεται η κολόνα και μαζί ο τρόπος δουλειάς.

• Κολόνα έως 2,4 m: ταιριάζει σε φράχτη περίπου 1,5 έως 1,8 m. Τυπικά πρόκειται για συρματόπλεγμα σε κήπο, στο όριο με τον γείτονα ή γύρω από χωράφι με δέντρα. Ο αέρας την πιέζει λιγότερο, η βάση μπορεί να είναι μικρότερη και αλφαδιάζεται εύκολα ακόμα και από έναν άνθρωπο.
• Κολόνα έως 2,7 m, δηλαδή αυτή η εργασία: για φράχτη γύρω στα δύο μέτρα. Είναι το συνηθισμένο ύψος για φράχτη προς τον δρόμο με συρματόπλεγμα ή ηλεκτροσυγκολλημένα πάνελ, καθώς και για φράχτη με δίχτυ σκίασης ή περσίδες. Ακριβώς επειδή αυτά τα υλικά πιάνουν αέρα, η βάση πρέπει να είναι βαθύτερη και η κολόνα πιο γερή από ό,τι σε χαμηλό φράχτη.
• Κολόνα έως 3,8 m: για φράχτες γύρω στα τρία μέτρα, όπως σε γήπεδα, παιδικές χαρές, γήπεδα τένις, μάντρες ζώων ή ηχοπετάσματα. Εκεί χρειάζονται βαρύτερα προφίλ, μεγαλύτερες βάσεις, συχνά δύο άτομα για το κράτημα και το αλφάδιασμα, και καμιά φορά σκάλα ή ικρίωμα για τον έλεγχο της κορυφής. Ο χρόνος και οι κίνδυνοι αυξάνονται αισθητά.

Πώς διαλέγετε; Μετρήστε το ύψος του πλέγματος ή του πάνελ που θέλετε να βάλετε. Προσθέστε το κενό από το έδαφος, αν θέλετε (για παράδειγμα για μια σανίδα ή λωρίδα βάσης στο κάτω μέρος), και το βάθος μέσα στη βάση. Αν σας βγαίνει κολόνα περίπου 2,5 έως 2,7 m, είστε σε αυτή την κατηγορία. Στην Ελλάδα πολύ συχνά ο φράχτης πατάει πάνω σε μαντρότοιχο ή χαμηλό τοιχίο από μπετό ή τσιμεντόλιθους. Τότε η κολόνα στερεώνεται στο τοιχίο και δεν χρειάζεται το βάθος μέσα στο χώμα, οπότε ακόμα και σε φράχτη δύο μέτρων πάνω από τον δρόμο ταιριάζει συχνά η κολόνα έως 2,4 m. Συμβουλευτείτε τον προμηθευτή: οι κατασκευαστές πλεγμάτων και πάνελ δίνουν συνήθως για κάθε ύψος το προτεινόμενο μήκος κολόνας.

Τα όρια του οικοπέδου

Ο φράχτης χτίζεται μέσα στο δικό σας οικόπεδο, όχι «περίπου στο όριο». Αν δεν είστε σίγουροι πού ακριβώς περνάει το όριο, καλέστε τοπογράφο να σας δείξει τις κορυφές του οικοπέδου στο έδαφος. Οι διαφωνίες με τον γείτονα για είκοσι εκατοστά είναι συνηθισμένες, και το να μετακινήσετε κολόνες που έχουν ήδη μπει στο μπετό κοστίζει πολύ περισσότερο από έναν τοπογράφο εξαρχής.

Υπόγεια δίκτυα

Κατά μήκος του δρόμου περνούν συχνά νερό, ρεύμα, τηλεφωνικά καλώδια, αποχέτευση και σε πολλές πόλεις φυσικό αέριο. Πριν σκάψετε, ζητήστε από τους παρόχους των δικτύων να σας ενημερώσουν πού περνούν οι αγωγοί. Αν στο σκάψιμο βρείτε προειδοποιητική ταινία, σταματήστε αμέσως. Αν τρυπηθεί σωλήνας αερίου ή μυρίσετε αέριο, απομακρυνθείτε, μην ανάβετε φωτιά ούτε ηλεκτρικές συσκευές και καλέστε το 112. Χτυπημένο ηλεκτρικό καλώδιο δεν το πιάνετε ποτέ, τη δουλειά την αναλαμβάνει ο διαχειριστής του δικτύου ή αδειούχος ηλεκτρολόγος.

Αποφάσεις που πρέπει να έχουν παρθεί

• το είδος του γεμίσματος (συρματόπλεγμα, πάνελ, δίχτυ σκίασης, περσίδες), γιατί από αυτό εξαρτάται το προφίλ της κολόνας, η απόσταση και το βάθος της βάσης,
• η ακριβής θέση και το πλάτος της αυλόπορτας και της πορτούλας, γιατί οι κολόνες τους είναι άλλη κατηγορία και πρέπει να πέσουν στο χιλιοστό,
• αν θα μπει λωρίδα βάσης στο κάτω μέρος και άρα σε ποιο ύψος θα ξεκινά το πλέγμα,
• αν θα περάσει καλώδιο για μοτέρ αυλόπορτας, κουδούνι, θυροτηλέφωνο ή φωτισμό, ώστε το σπιράλ να μπει πριν το μπετό,
• η πρόσβαση στο οικόπεδο για καρότσι, μικρό σκαπτικό ή τρυπάνι εδάφους.

Ποιες κολόνες χρησιμοποιούνται

Στρογγυλές μεταλλικές κολόνες είναι η κλασική λύση για συρματόπλεγμα. Σε φράχτη δύο μέτρων χρησιμοποιείται συνήθως διάμετρος γύρω στα 48 mm. Πιο λεπτός σωλήνας σε αυτό το ύψος είναι «μαλακός» και στις γωνίες μπορεί να λυγίσει. Είναι γαλβανιζέ, συχνά και με επικάλυψη PVC ή ηλεκτροστατική βαφή.

Τετράγωνες ή ορθογώνιες μεταλλικές κολόνες (για παράδειγμα προφίλ 60 x 40 ή 60 x 60 mm) μπαίνουν κυρίως σε ηλεκτροσυγκολλημένα πάνελ και περσίδες. Έχουν έτοιμες τρύπες ή κλιπ στήριξης. Σε φράχτη δύο μέτρων με γέμισμα που πιάνει αέρα αξίζει να προτιμήσετε το πιο βαρύ προφίλ.

Ξύλινες κολόνες δίνουν φυσική εμφάνιση, όμως αν μπουν κατευθείαν στο μπετό, το ξύλο σαπίζει με τον καιρό ακριβώς στο ύψος του εδάφους. Καλύτερα να βιδωθούν σε μεταλλική βάση ή πέλμα που είναι μέσα στο μπετό, ώστε το ξύλο να μένει πάνω από το χώμα.

Κολόνες από σκυρόδεμα χρησιμοποιούνται σήμερα λιγότερο, κυρίως σε παλιότερους τύπους φράχτη ή με προκατασκευασμένες πλάκες. Είναι βαριές, και σε μήκος γύρω στα 2,7 m ένας άνθρωπος δεν μπορεί να τις στήσει με ασφάλεια.

Τρόποι στερέωσης

Βάση από σκυρόδεμα μέσα στο έδαφος: η πιο διαδεδομένη και για αυτό το ύψος η πιο σίγουρη λύση. Ο λάκκος έχει συνήθως διάμετρο περίπου 20 έως 30 cm και βάθος περίπου 70 έως 80 cm. Στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας το βάθος το καθορίζει κυρίως ο αέρας, που σε φράχτη δύο μέτρων λειτουργεί σαν μοχλός. Σε ορεινές και βόρειες περιοχές με παγετό, η βάση πρέπει να φτάνει κάτω από το βάθος που παγώνει το έδαφος. Σε νησιά και παραλιακές περιοχές με ισχυρούς ανέμους, και ειδικά με δίχτυ σκίασης ή περσίδες, η βάση γίνεται μεγαλύτερη.

Στερέωση σε μαντρότοιχο: η κολόνα μπαίνει μέσα σε τσιμεντόλιθο ή καλούπι πριν τη σκυροδέτηση ή βιδώνεται με πλάκα αγκύρωσης και βύσματα πάνω στο τελειωμένο τοιχίο. Η ενσωματωμένη κολόνα κρατάει συνήθως καλύτερα. Η πλάκα είναι πιο γρήγορη, όμως τότε όλο το φορτίο του αέρα το σηκώνουν τα βύσματα και η στέψη του τοίχου, οπότε το τοιχίο πρέπει να έχει αρκετό πλάτος και γερό μπετό.

Βίδες εδάφους: βιδώνονται στο χώμα χωρίς μπετό. Είναι γρήγορες και καθαρές και ταιριάζουν σε συνεκτικό έδαφος χωρίς πέτρες. Σε φράχτη δύο μέτρων με γεμάτο γέμισμα ελέγξτε όμως στα στοιχεία του κατασκευαστή για ποιο φορτίο προορίζεται η βίδα.

Ένα έμπειρο συνεργείο δουλεύει σχεδόν πάντα με την ίδια σειρά. Πρώτα μπαίνουν οι γωνιακές, οι ακραίες κολόνες και οι κολόνες της αυλόπορτας, που σηκώνουν το τράβηγμα του πλέγματος. Ανάμεσά τους τεντώνονται δύο ράμματα, ένα κοντά στο έδαφος και ένα στο ύψος της κορυφής. Με βάση αυτά μπαίνουν οι ενδιάμεσες κολόνες, ώστε όλος ο φράχτης να είναι σε μία ευθεία και οι κορυφές να έχουν το ίδιο ύψος ή να ακολουθούν ομαλά την κλίση του εδάφους.

Στο συρματόπλεγμα οι ενδιάμεσες κολόνες απέχουν συνήθως περίπου 2,5 m. Στα πάνελ την απόσταση την ορίζει το πλάτος του πάνελ και των κλιπ. Εκεί οι κολόνες είτε μετριούνται πολύ προσεκτικά με πήχη, είτε μπαίνουν σταδιακά μαζί με τα πάνελ: μπαίνει κολόνα, ακουμπάει το πάνελ, μπαίνει η επόμενη κολόνα. Σε πάνελ δύο μέτρων ένα λάθος λίγων εκατοστών σε κάθε φάτνωμα αθροίζεται γρήγορα.

Ο λάκκος ανοίγεται με το χέρι, με βενζινοκίνητο τρυπάνι εδάφους ή με αρίδα σε σκαπτικό. Στον πάτο ρίχνονται συχνά μερικά εκατοστά χαλίκι, ώστε το νερό γύρω από την κολόνα να στραγγίζει. Η κολόνα μπαίνει μέσα, αλφαδιάζεται από δύο κάθετες πλευρές και κρατιέται με πασσαλάκια ή πήχεις. Μετά γεμίζει ο λάκκος με σκυρόδεμα, συνήθως αντοχής περίπου C16/20 έως C20/25, ή με έτοιμο μείγμα για κολόνες. Το μπετό τρυπιέται με μια βέργα ή πατιέται, ώστε να μη μείνουν φυσαλίδες αέρα, και κάθε τόσο ελέγχεται αν η κολόνα κουνήθηκε.

Η επάνω επιφάνεια της βάσης διαμορφώνεται με ελαφριά κλίση προς τα έξω, ώστε το νερό να φεύγει μακριά από το μέταλλο. Στις γωνιακές κολόνες του συρματοπλέγματος μπαίνουν ταυτόχρονα οι αντηρίδες προς το φάτνωμα, συνήθως με δική τους μικρή βάση. Στο τέλος μπαίνουν τάπες στις ανοιχτές κορυφές των προφίλ για να μη μπαίνει βρόχινο νερό.

Πόσο χρόνο παίρνει

Η ίδια η τοποθέτηση μιας κολόνας είναι θέμα λεπτών, τον περισσότερο χρόνο τον τρώει το σκάψιμο και το αλφάδιασμα. Πιο πολύ κρατάει η αναμονή. Το κοινό σκυρόδεμα πήζει σε μία έως δύο ημέρες, όμως για το τέντωμα του πλέγματος περιμένει κανείς συνήθως περίπου μία εβδομάδα. Την πλήρη αντοχή του το μπετό την πιάνει σε περίπου τέσσερις εβδομάδες. Τα ταχύπηκτα μείγματα επιτρέπουν να συνεχίσετε νωρίτερα, τον ακριβή χρόνο τον γράφει ο κατασκευαστής στη συσκευασία. Το καλοκαίρι, με τη ζέστη και τον αέρα, το μπετό χρειάζεται βρέξιμο ή σκέπασμα για να μη στεγνώσει απότομα. Σε περιοχές με παγετό, με παγωνιά δεν ρίχνετε μπετό χωρίς προστασία.

Το έδαφος παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Σε χωματένιο έδαφος χωρίς πέτρες η δουλειά προχωράει γρήγορα. Βραχώδες έδαφος, πολύ συνηθισμένο σε πολλές περιοχές της χώρας, μπάζα από την κατασκευή του σπιτιού ή παλιές βάσεις από προηγούμενο φράχτη καθυστερούν, και καμιά φορά χρειάζεται κομπρεσέρ ή σπαστήρας. Ρίζες από ελιές, πεύκα ή θάμνους στο όριο του οικοπέδου δεν είναι σπάνιες.

Μετράνε επίσης:

• πόσο μεγάλη είναι η γραμμή και πόσες κολόνες μπαίνουν μαζί, γιατί σε μεγαλύτερο αριθμό αξίζει μηχανικό τρυπάνι,
• αν το έδαφος είναι επίπεδο ή επικλινές, γιατί στην κατηφόρα χρειάζονται σκαλοπάτια στο γέμισμα και πιο ακριβείς μετρήσεις,
• πόσες γωνίες, σπασίματα και άκρα έχει ο φράχτης, γιατί κάθε τέτοια κολόνα θέλει αντηρίδες και περισσότερη προσοχή,
• αν υπάρχει χώρος δίπλα στον λάκκο, γιατί δίπλα σε πλακόστρωτο, παρτέρια ή τον τοίχο του γείτονα σκάβει κανείς πιο προσεκτικά,
• αν το μπετό ανακατεύεται επιτόπου ή φέρνεται έτοιμο και πόσο μακριά σταματάει το αυτοκίνητο από τη γραμμή,
• αν οι κολόνες πάνε σε έτοιμο μαντρότοιχο, όπου χρειάζεται τρύπημα και ακριβής αγκύρωση.

Σε φράχτη δύο μέτρων δυσκολεύει και ο αέρας την ώρα της δουλειάς. Η μακριά κολόνα κρατιέται πιο δύσκολα κατακόρυφη μέχρι να πάρει το μπετό, γι' αυτό στηρίζεται πιο σταθερά από μια χαμηλή.

Οι κολόνες είναι η καρδιά του φράχτη. Πριν από αυτές γίνονται η χάραξη των ορίων και των δικτύων, η αφαίρεση του παλιού φράχτη και καμιά φορά η εκσκαφή και η σκυροδέτηση πεδίλου για μαντρότοιχο. Αν φτιάχνεται τοιχίο, οι κολόνες μπαίνουν την ώρα που γεμίζουν οι τσιμεντόλιθοι ή μετά, και οι δύο εργασίες πρέπει να συντονιστούν χρονικά.

Μετά τις κολόνες ακολουθεί το τέντωμα των συρμάτων και του πλέγματος, η τοποθέτηση των πάνελ, των περσίδων ή του διχτυού, και στο τέλος η αυλόπορτα και η πορτούλα. Οι κολόνες της πόρτας είναι βαρύτερες, γιατί σηκώνουν το βάρος του φύλλου. Αν η πόρτα θα έχει μοτέρ, την καλωδίωση την ετοιμάζει και τη συνδέει αδειούχος ηλεκτρολόγος. Το σπιράλ για το καλώδιο όμως μπαίνει πριν από το μπετό, αλλιώς αργότερα σπάει κανείς τη βάση. Αν γύρω από τον φράχτη θα γίνει πλακόστρωση ή κράσπεδα, συμφωνήστε από πριν το τελικό ύψος του εδάφους, ώστε οι βάσεις να μη βγαίνουν πάνω από τις πλάκες και η κολόνα να μη βγει τελικά πολύ χαμηλή.

Ρηχή ή στενή βάση. Σε φράχτη δύο μέτρων είναι το πιο συχνό λάθος. Τα πρώτα χρόνια δεν φαίνεται τίποτα, μετά από δυνατά μελτέμια ή μια βροχερή χειμωνιά οι κολόνες αρχίζουν να γέρνουν και μαζί τους ο φράχτης. Σε περιοχές με παγετό, βάση που δεν φτάνει αρκετά βαθιά μπορεί να σηκωθεί από τον πάγο.

Μπετό σε σχήμα λακκούβας ή κάτω από το έδαφος χωρίς κλίση. Το νερό λιμνάζει γύρω από την κολόνα, το μέταλλο σκουριάζει πιο γρήγορα ακριβώς εκεί και το ξύλο σαπίζει στο ίδιο σημείο.

Χωρίς τάπες. Το νερό μπαίνει μέσα στο προφίλ και σκουριάζει από μέσα. Σε κρύες περιοχές, όταν παγώσει, μπορεί να σκίσει τον σωλήνα.

Κολόνες εκτός ράμματος. Ο φράχτης «χορεύει»: αν κοιτάξετε κατά μήκος της γραμμής, φαίνονται κύματα. Στα πάνελ τα κλιπ δεν ταιριάζουν και τα πάνελ μπαίνουν με το ζόρι.

Τέντωμα του πλέγματος πολύ νωρίς. Το μπετό δεν έχει ακόμα αντοχή και οι γωνιακές κολόνες τραβιούνται προς το φάτνωμα. Αφού πήξει, ίσιωμα χωρίς σπάσιμο της βάσης δεν γίνεται.

Γωνίες χωρίς αντηρίδες. Σε συρματόπλεγμα δύο μέτρων το τράβηγμα είναι μεγάλο, και η γωνιακή κολόνα χωρίς αντηρίδα αργά ή γρήγορα λυγίζει.

Κομμένες κολόνες χωρίς προστασία στο κόψιμο. Αν μια γαλβανιζέ κολόνα κοπεί, το κόψιμο θέλει βαφή με ψευδάργυρο (ψυχρό γαλβάνισμα), αλλιώς από εκεί ξεκινά η σκουριά. Κοντά στη θάλασσα αυτό φαίνεται πολύ γρήγορα.

Τις κολόνες του φράχτη μπορεί να τις στήσει και ένας επιδέξιος ιδιοκτήτης, αν έχει χρόνο, βοηθό και υπομονή στις μετρήσεις. Αυτό δεν ισχύει για τις κολόνες βαριάς αυλόπορτας ούτε για σημεία όπου περνούν δίκτυα, εκεί αφήστε τη δουλειά σε επαγγελματίες. Σε μήκος γύρω στα 2,7 m χρειάζεστε δεύτερο άτομο να κρατάει την κολόνα.

1. Βεβαιωθείτε για τα όρια του οικοπέδου και για το πού περνούν τα υπόγεια δίκτυα.
2. Χαράξτε τη γραμμή του φράχτη με πασσαλάκια και ράμμα και σημαδέψτε τις θέσεις των γωνιακών, ακραίων και ενδιάμεσων κολονών.
3. Σκάψτε ή ανοίξτε με τρυπάνι λάκκους βάθους περίπου 70 έως 80 cm και πλάτους περίπου 20 έως 30 cm.
4. Ρίξτε στον πάτο του λάκκου μερικά εκατοστά χαλίκι.
5. Στήστε πρώτα τις γωνιακές και τις ακραίες κολόνες, αλφαδιάστε τις από δύο πλευρές και στηρίξτε τις με πήχεις.
6. Τεντώστε ανάμεσά τους δύο ράμματα, ένα κοντά στο έδαφος και ένα στην κορυφή.
7. Στήστε τις ενδιάμεσες κολόνες πάνω στα ράμματα, αλφαδιάζοντας και στηρίζοντας την καθεμία.
8. Ανακατέψτε το σκυρόδεμα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, γεμίστε τον λάκκο σταδιακά και τρυπήστε το μπετό με βέργα.
9. Μετά από κάθε στρώση ελέγξτε την κατακορυφότητα και τη θέση της κολόνας.
10. Διαμορφώστε την επάνω επιφάνεια της βάσης με κλίση προς τα έξω.
11. Τοποθετήστε τις αντηρίδες στις γωνιακές και τις ακραίες κολόνες.
12. Βάλτε τάπες στις κορυφές και βάψτε με ψευδάργυρο όποιο κόψιμο υπάρχει.
13. Αφήστε το μπετό να πάρει και τεντώστε το πλέγμα συνήθως μετά από περίπου μία εβδομάδα.

Ελέγξτε τις κολόνες πριν αρχίσει η τοποθέτηση του γεμίσματος. Μόλις τεντωθεί το πλέγμα ή μπουν τα πάνελ, τα λάθη διορθώνονται δύσκολα. Σταθείτε στην άκρη της γραμμής και κοιτάξτε κατά μήκος του φράχτη, τα κύματα φαίνονται αμέσως. Σπρώξτε με το χέρι την κορυφή μιας κολόνας: αφού πήξει το μπετό, δεν πρέπει να κουνιέται.

• οι κολόνες στέκονται σε μία ευθεία πάνω στο ράμμα,
• κάθε κολόνα είναι κατακόρυφη και από τις δύο πλευρές, ελεγμένη με αλφάδι,
• οι κορυφές έχουν το ίδιο ύψος ή ακολουθούν ομαλά το έδαφος,
• το ύψος πάνω από το έδαφος ταιριάζει με το γέμισμα και τη λωρίδα βάσης,
• οι αποστάσεις είναι όπως συμφωνήθηκαν, στα πάνελ ακριβώς στο πλάτος του πάνελ,
• οι γωνιακές και οι ακραίες κολόνες έχουν αντηρίδες,
• οι βάσεις έχουν κλίση προς τα έξω και δεν λιμνάζει νερό γύρω από την κολόνα,
• όλα τα προφίλ έχουν τάπες,
• η επικάλυψη των κολονών δεν έχει χτυπήματα και τα κοψίματα είναι βαμμένα,
• το σπιράλ για το καλώδιο της αυλόπορτας έχει μπει, αν είχε προβλεφθεί,
• ο χώρος είναι καθαρός και το χώμα από τους λάκκους έχει γίνει όπως συμφωνήθηκε.