Τοποθέτηση περίφραξης από μπετόν έως 2,1 m ύψος

Οι περιφράξεις από μπετόν αποτελούνται από οριζόντια πάνελ, συνήθως με ύψος γύρω στα 50 cm, που κατεβαίνουν μέσα στα αυλάκια των ορθοστατών. Γι' αυτό το ύψος ανεβαίνει σε βήματα: εξαρτάται από τον αριθμό των πάνελ και από το αν υπάρχει στο κάτω μέρος πλάκα βάσης. Η περίφραξη έως 2,1 m έχει συνήθως μία σειρά πάνελ περισσότερη από τη χαμηλότερη εκδοχή. Αυτή η μία σειρά αλλάζει περισσότερα πράγματα απ' όσα φαίνεται.

• Έως 1,8 m: χωρίζει το οικόπεδο και κρύβει το μεγαλύτερο μέρος της θέας, αλλά ένας ψηλός άνθρωπος μπορεί ακόμα να κοιτάξει από πάνω. Οι ορθοστάτες είναι κοντύτεροι και ελαφρύτεροι και τα επάνω πάνελ μπαίνουν περίπου στο ύψος των ώμων. Η δουλειά προχωρά πιο γρήγορα και συνήθως χωρίς καβαλέτα.
• Έως 2,1 m (αυτή η εργασία): μια λογική ισορροπία ανάμεσα στην ιδιωτικότητα και στη δυσκολία της κατασκευής. Οι ορθοστάτες είναι μακρύτεροι, συνήθως περίπου 2,8 έως 3 m κατά τον κατασκευαστή, και μπαίνουν βαθύτερα στο έδαφος. Το τελευταίο πάνελ σηκώνεται πάνω από το κεφάλι, οπότε το συνεργείο δουλεύει από καβαλέτα ή σταθερό πατάρι και χρειάζεται τρία άτομα. Στην προσήνεμη πλευρά η περίφραξη δέχεται αισθητά περισσότερο αέρα από μια περίφραξη 1,8 m.
• Έως 2,4 m: επιλέγεται δίπλα σε πολυσύχναστο δρόμο, όταν το γειτονικό οικόπεδο είναι ψηλότερα ή όταν η θέα κρύβεται δύσκολα. Οι ορθοστάτες είναι ακόμα μακρύτεροι και βαρύτεροι και συχνά τοποθετούνται με μηχάνημα. Τα θεμέλια είναι πιο μεγάλα και ο κατασκευαστής μπορεί να ζητά ενισχυμένο τύπο ορθοστάτη. Σε αυτό το ύψος αξίζει περισσότερο να συμβουλευτείτε πολιτικό μηχανικό.

Αν διστάζετε ανάμεσα στο 1,8 και στο 2,1 m, κάντε μια απλή δοκιμή. Καθίστε στη βεράντα ή δίπλα στο παράθυρο όπου περνάτε τον περισσότερο χρόνο. Ζητήστε από κάποιον να κρατήσει έναν πήχη στο όριο του οικοπέδου, πρώτα στα 1,8 και μετά στα 2,1 m. Θα δείτε αμέσως αν σας αρκεί το χαμηλότερο. Μετράει και η κλίση του εδάφους: αν το διπλανό οικόπεδο ή το πεζοδρόμιο είναι ψηλότερα από το δικό σας, μια περίφραξη 2,1 m μοιάζει χαμηλότερη από τη δική σας πλευρά.

Όρια οικοπέδου και συνεννόηση με τον γείτονα

Μια περίφραξη πάνω από δύο μέτρα δεν μετακινείται εύκολα. Αν δεν είστε σίγουροι για τα όρια, ζητήστε από τοπογράφο μηχανικό να τα αποτυπώσει στο έδαφος και να σημαδέψει τα σημεία με πασσαλάκια. Στην πράξη συμβαίνει συχνά η παλιά μάντρα ή ο φράχτης από θάμνους να μη βρίσκεται ακριβώς στο όριο. Η διαφωνία τότε φαίνεται μόνο αφού έχουν πακτωθεί οι ορθοστάτες. Μιλήστε με τον γείτονα από πριν: προς ποια πλευρά θα κοιτάζει η διακοσμητική όψη των πάνελ, ποιος θα φροντίζει τη συντήρηση και αν μια ψηλότερη περίφραξη θα του σκιάζει τον κήπο. Αν η περίφραξη συνορεύει με κοινόχρηστο χώρο πολυκατοικίας, ενημερώστε από νωρίς και τον διαχειριστή.

Υπόγεια δίκτυα

Οι λάκκοι για τους ορθοστάτες φτάνουν περίπου ένα μέτρο βάθος, οπότε μπορούν εύκολα να πετύχουν καλώδιο, παροχή νερού ή σωλήνα φυσικού αερίου. Πριν ξεκινήσουν οι εργασίες, ρωτήστε τους παρόχους των δικτύων (ΔΕΔΔΗΕ για το ρεύμα, την εταιρεία ύδρευσης της περιοχής σας και τον διαχειριστή του φυσικού αερίου) πού περνούν οι γραμμές. Αν κατά την εκσκαφή χτυπηθεί σωλήνας αερίου ή μυρίσετε αέριο, απομακρυνθείτε αμέσως σε ασφαλή απόσταση. Μην ανάβετε φωτιά και μη χρησιμοποιείτε ηλεκτρικές συσκευές. Καλέστε το 112 ή τη γραμμή βλαβών του διαχειριστή αερίου. Μην αγγίξετε καλώδιο ρεύματος που έχει χτυπηθεί και ειδοποιήστε τον ΔΕΔΔΗΕ. Την επισκευή την κάνει μόνο αδειούχος ηλεκτρολόγος.

Πρόσβαση, έδαφος και χώρος για τα πάνελ

Τα πάνελ και οι ορθοστάτες έρχονται σε παλέτες και κάθε κομμάτι ζυγίζει δεκάδες κιλά. Ετοιμάστε σημείο όπου το φορτηγό με τον γερανό μπορεί να ξεφορτώσει όσο πιο κοντά γίνεται στη γραμμή της περίφραξης, ιδανικά σε στέρεη και επίπεδη επιφάνεια. Καθαρίστε τη διαδρομή από θάμνους, πέτρες, παλιά περίφραξη και υπολείμματα θεμελίων, ή συμφωνήστε από πριν ποιος θα τα γκρεμίσει και θα τα απομακρύνει. Το συνεργείο χρειάζεται ελεύθερη λωρίδα περίπου ενός μέτρου και από τις δύο πλευρές. Αλλιώς δεν έχει πού να σταθεί όταν βάζει τα επάνω πάνελ.

Χάραξη και αξονικές αποστάσεις

Ο τεχνίτης τεντώνει ράμμα ανάμεσα στα ακραία σημεία και μοιράζει τους άξονες των ορθοστατών ανάλογα με το μήκος των πάνελ. Η απόσταση δεν είναι ακριβώς δύο μέτρα. Στο μήκος του πάνελ προστίθεται το περιθώριο μέσα στα αυλάκια που δίνει ο κατασκευαστής. Γι' αυτό οι αποστάσεις δεν σημαδεύονται με το μέτρο στο περίπου, αλλά με ένα δοκιμαστικό πάνελ. Την ίδια ώρα αποφασίζεται πού θα μπουν οι γωνιακοί και οι ακραίοι ορθοστάτες και πού θα μείνει κενό για αυλόπορτα ή γκαραζόπορτα.

Λάκκοι και πέδιλα

Οι λάκκοι ανοίγονται με χειροκίνητο ή μηχανοκίνητο τρυπάνι εδάφους, και σε μεγάλα μήκη ή σκληρό έδαφος με μικρό εκσκαφέα. Στο μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας ο παγετός δεν φτάνει βαθιά. Το βάθος καθορίζεται κυρίως από τη σταθερότητα απέναντι στον αέρα, ενώ στις ορεινές και βόρειες περιοχές μετράει και ο παγετός. Για ύψος 2,1 m τα πέδιλα γίνονται συνήθως με βάθος περίπου 80 έως 100 cm και πλάτος περίπου 30 έως 40 cm, ανάλογα με το έδαφος και τις οδηγίες του κατασκευαστή. Στον πάτο του λάκκου μπαίνει μια στρώση χαλίκι για να φεύγει το νερό. Σε επικλινές ή χαλαρό έδαφος, αντί για μεμονωμένα πέδιλα, γίνεται συνεχές θεμέλιο λωρίδα από μπετόν και η περίφραξη πατά πάνω του σε όλο το μήκος.

Πάκτωση των ορθοστατών

Ο πρώτος ορθοστάτης μπαίνει στον λάκκο, αλφαδιάζεται και προς τις δύο κατευθύνσεις και πακτώνεται με σκυρόδεμα. Η κατηγορία αντοχής ορίζεται από τον κατασκευαστή της περίφραξης, συχνά κάτι γύρω στο C16/20 έως C20/25. Ο δεύτερος ορθοστάτης μπαίνει αφού περαστεί ανάμεσα στους δύο το κάτω πάνελ. Έτσι η απόσταση βγαίνει ακριβής. Στα 2,1 m οι ορθοστάτες στηρίζονται συνήθως με πήχεις ή αντηρίδες μέχρι να πιάσει το μπετόν, γιατί ένας μακρύς ορθοστάτης γέρνει εύκολα μέσα στο φρέσκο σκυρόδεμα. Το ύψος των κεφαλών ελέγχεται με ράμμα τεντωμένο σε όλο το μήκος.

Τοποθέτηση των πάνελ

Τα πάνελ κατεβαίνουν από πάνω μέσα στα αυλάκια, από το κάτω προς το επάνω. Τα χαμηλά τα βάζουν δύο άτομα από το έδαφος. Η τελευταία σειρά στα 2,1 m όμως σηκώνεται πάνω από το κεφάλι. Γι' αυτό το συνεργείο δουλεύει από καβαλέτα, βοηθιέται με ιμάντες ή ανυψωτικό και σε κάθε πλευρά του ορθοστάτη στέκεται ένας άνθρωπος. Ανάμεσα στα πάνελ μπαίνουν μερικές φορές ελαστικά ή πλαστικά παρεμβύσματα, που εμποδίζουν το κροτάλισμα και το σπάσιμο των ακμών. Στο τέλος τοποθετούνται καπάκια στους ορθοστάτες, που προστατεύουν τα αυλάκια από τη βροχή και τον παγετό.

Πόσο διαρκεί και πότε φορτώνεται η περίφραξη

Η απόδοση ανά ημέρα εξαρτάται από το έδαφος, την πρόσβαση και τον αριθμό των ατόμων. Σε επίπεδο οικόπεδο με καλή πρόσβαση η δουλειά προχωρά πολύ πιο γρήγορα απ' ό,τι σε πλαγιά με πετρώδες έδαφος, όπου οι λάκκοι ανοίγονται με το χέρι. Οι ορθοστάτες πρέπει να μείνουν στο μπετόν τουλάχιστον μερικές ημέρες πριν μπουν τα επάνω πάνελ. Τον ακριβή χρόνο τον ορίζουν ο προμηθευτής του σκυροδέματος και ο καιρός. Το ελληνικό καλοκαίρι θέλει προσοχή: με πολύ ζέστη και αέρα το μπετόν χάνει νερό πολύ γρήγορα. Καλό είναι να βρέχεται ελαφρά ή να σκεπάζεται τις πρώτες ημέρες. Με θερμοκρασίες κοντά στο μηδέν δεν γίνεται σκυροδέτηση. Την πλήρη αντοχή του το μπετόν την αποκτά συνήθως σε περίπου 28 ημέρες. Μέχρι τότε μην κρεμάτε βαριές γλάστρες και μην ακουμπάτε σκάλα πάνω στην περίφραξη.

Στα 2,1 m η επιφάνεια της περίφραξης είναι μεγάλη, άρα η εμφάνιση των πάνελ μετράει περισσότερο απ' ό,τι σε μια χαμηλή περίφραξη. Ταυτόχρονα τα βαρύτερα διακοσμητικά πάνελ δυσκολεύουν τη μεταφορά και φορτίζουν περισσότερο τους ορθοστάτες.

• Μονόπλευρα πάνελ: έχουν σχέδιο μόνο στη μία όψη, η άλλη είναι λεία ή τραχιά. Ταιριάζουν εκεί όπου κανείς δεν βλέπει την πίσω πλευρά, για παράδειγμα προς χωράφι.
• Αμφίπλευρα πάνελ: έχουν σχέδιο και στις δύο όψεις. Προτιμώνται δίπλα σε γείτονα ή προς τον δρόμο, αλλά είναι συνήθως βαρύτερα.
• Σχέδια: μιμούνται πέτρα, τούβλο ή ξύλο, ή είναι λεία. Τα λεία βάφονται πιο εύκολα. Τα ανάγλυφα κρύβουν καλύτερα μικρές ατέλειες και τη σκόνη, που στα ελληνικά οικόπεδα μαζεύεται εύκολα.
• Πλάκα βάσης: είναι το κάτω πάνελ που μπαίνει λίγο κάτω από το έδαφος και εμποδίζει σκυλιά και ζώα να σκάψουν από κάτω. Σε πλαγιά γεμίζει τα κενά κάτω από τα κλιμακωτά τμήματα.
• Ορθοστάτες: χωρίζονται σε ενδιάμεσους, γωνιακούς και ακραίους, ανάλογα με τον αριθμό και τη θέση των αυλακιών. Για ύψος 2,1 m ρωτήστε τον κατασκευαστή αν έχει ενισχυμένο τύπο.
• Χρώμα: φυσικό γκρι, βαμμένο στη μάζα ή βαμμένο αργότερα. Το βάψιμο με χρώμα εξωτερικών επιφανειών για μπετόν το αναλαμβάνει ελαιοχρωματιστής αφού στεγνώσει η περίφραξη. Οι κατασκευαστές συνήθως προτείνουν αναμονή μερικών εβδομάδων.

Κοντά στη θάλασσα, όπου η αλμύρα και ο αέρας φθείρουν γρηγορότερα τις επιφάνειες, ένα υδατοαπωθητικό ή ένα καλό χρώμα εξωτερικών χώρων βοηθά. Οι ορθοστάτες από μπετόν δεν είναι φτιαγμένοι για να κρεμαστεί πόρτα πάνω τους. Αν θέλετε αυλόπορτα ή γκαραζόπορτα, υπολογίστε ξεχωριστές μεταλλικές ή κτιστές κολόνες με δικό τους θεμέλιο.

Η δυσκολία, και άρα το κόστος ανά τρέχον μέτρο, μπορεί να διαφέρει πολύ από οικόπεδο σε οικόπεδο. Τη δουλειά τη διευκολύνουν:

• επίπεδο οικόπεδο και συνεκτικό έδαφος χωρίς πέτρες,
• πρόσβαση για φορτηγό με γερανό μέχρι τη γραμμή της περίφραξης,
• μεγάλο ευθύγραμμο τμήμα χωρίς γωνίες και σπασίματα,
• ελεύθερη λωρίδα κατά μήκος και όρια και δίκτυα ήδη σημαδεμένα.

Αντίθετα, τη δυσκολεύουν:

• η πλαγιά, όπου τα τμήματα μπαίνουν κλιμακωτά και κάθε τμήμα λύνεται χωριστά,
• το βραχώδες ή υγρό έδαφος, τα παλιά θεμέλια και οι ρίζες δέντρων, π.χ. ελιάς, πάνω στη γραμμή,
• ένα στενό πέρασμα, από όπου τα πάνελ πρέπει να κουβαληθούν με το χέρι,
• πολλά μικρά τμήματα, γωνίες, συνδέσεις με τη γειτονική περίφραξη και θέσεις για πόρτες,
• η εργασία δίπλα σε υπάρχοντα τοίχο ή κτίριο, όπου δεν χωρούν καβαλέτα.

Στα 2,1 m αυτοί οι παράγοντες βαραίνουν περισσότερο απ' ό,τι σε μια χαμηλότερη περίφραξη. Κάθε εμπόδιο σημαίνει ακόμα ένα σήκωμα βαριών πάνελ πάνω από το κεφάλι.

• Ρηχά ή στενά πέδιλα. Μια ψηλή συμπαγής περίφραξη λειτουργεί σαν πανί. Με δυνατό αέρα, όπως τα μελτέμια στα νησιά, οι ορθοστάτες γέρνουν σιγά σιγά και μετά από χρόνια γέρνει ολόκληρο τμήμα.
• Αποστάσεις μετρημένες με το μέτρο αντί για το πάνελ. Αν οι ορθοστάτες είναι πολύ μακριά, τα πάνελ βγαίνουν από τα αυλάκια. Αν είναι πολύ κοντά, δεν χωράνε. Αφού πιάσει το μπετόν, η διόρθωση γίνεται μόνο με σπάσιμο.
• Ορθοστάτες χωρίς στήριξη. Ένας μακρύς ορθοστάτης φεύγει εύκολα μέσα στο φρέσκο μπετόν. Το αποτέλεσμα είναι στραβή επάνω ακμή και άνισα κενά.
• Επάνω πάνελ τοποθετημένα πολύ νωρίς. Το μπετόν στα πέδιλα δεν έχει πιάσει ακόμα και ο ορθοστάτης στρίβει ή βουλιάζει.
• Σκυρόδεμα που ξεράθηκε στη ζέστη. Χωρίς βρέξιμο ή κάλυμμα το καλοκαίρι, το μπετόν στα πέδιλα μένει πιο αδύναμο και μπορεί να ραγίσει.
• Χωρίς καπάκια. Το νερό μπαίνει στα αυλάκια, και όπου πιάνει παγετός, σπάει τις ακμές των ορθοστατών.
• Περίφραξη σε πλαγιά χωρίς απορροή. Το κάτω πάνελ συγκρατεί χώμα και νερό από το διπλανό οικόπεδο. Το μπετόν υγραίνεται, πρασινίζει και βγάζει άλατα. Η περίφραξη δεν είναι τοίχος αντιστήριξης και δεν πρέπει να κρατά επίχωση.
• Κακή μεταχείριση. Πάνελ πεταμένα το ένα πάνω στο άλλο ή ακουμπισμένα στην ακμή έχουν σπασμένες γωνίες. Στο ύψος των ματιών αυτό φαίνεται από μακριά.

Μια περίφραξη έως 2,1 m μπορεί να τη στήσει και ένας επιδέξιος ερασιτέχνης, αν έχει τουλάχιστον δύο δυνατούς βοηθούς, καβαλέτα και υπομονή. Δεν είναι όμως δουλειά για έναν άνθρωπο. Τα πάνελ και οι ορθοστάτες είναι βαριά και η επάνω σειρά σηκώνεται πάνω από το κεφάλι. Αν πέσει ένα πάνελ, μπορεί να προκαλέσει σοβαρό τραυματισμό. Αν περνούν δίκτυα κοντά στη γραμμή ή αν έχετε σκληρό έδαφος ή πλαγιά, αφήστε τη δουλειά σε συνεργείο.

1. Επιβεβαιώστε τα όρια του οικοπέδου και ζητήστε να σημαδευτούν τα υπόγεια δίκτυα.
2. Τεντώστε ράμμα και σημαδέψτε τους άξονες των ορθοστατών με ένα δοκιμαστικό πάνελ.
3. Ανοίξτε τους λάκκους στο βάθος που προτείνει ο κατασκευαστής, συνήθως περίπου 80 έως 100 cm, και ρίξτε χαλίκι στον πάτο.
4. Βάλτε τον πρώτο ορθοστάτη, αλφαδιάστε τον και προς τις δύο κατευθύνσεις, πακτώστε τον και στηρίξτε τον με πήχεις.
5. Περάστε το κάτω πάνελ, βάλτε τον δεύτερο ορθοστάτη κολλητά σε αυτό, αλφαδιάστε και πακτώστε.
6. Συνεχίστε τμήμα με τμήμα και ελέγχετε συνεχώς το ύψος των κεφαλών με το ράμμα.
7. Το καλοκαίρι βρέχετε ελαφρά ή σκεπάζετε το μπετόν τις πρώτες ημέρες.
8. Περιμένετε να πιάσει καλά το μπετόν, όσο ορίζει ο προμηθευτής και ο καιρός.
9. Τοποθετήστε τα υπόλοιπα πάνελ από κάτω προς τα πάνω, την επάνω σειρά από καβαλέτα, πάντα με δύο άτομα σε κάθε πάνελ.
10. Βάλτε τα καπάκια και διαμορφώστε το έδαφος γύρω από τα πέδιλα ώστε το νερό να φεύγει από την περίφραξη.

Περπατήστε όλη την περίφραξη και από τις δύο πλευρές. Κοιτάξτε κατά μήκος της επάνω ακμής από τη μία άκρη, γιατί έτσι φαίνονται καλύτερα οι καμπύλες και τα σκαλοπάτια.

• οι ορθοστάτες είναι κατακόρυφοι και προς τις δύο κατευθύνσεις, ελεγμένοι με αλφάδι,
• η επάνω ακμή είναι ευθεία ή κλιμακώνεται κανονικά με το έδαφος,
• τα πάνελ κάθονται στα αυλάκια σε όλο το ύψος και δεν κροταλίζουν όταν τα σπρώχνετε,
• οι ορθοστάτες δεν κουνιούνται όταν τους σπρώχνετε δυνατά με το χέρι,
• δεν υπάρχουν σπασμένες ακμές ή ρωγμές σε πάνελ και ορθοστάτες,
• όλοι οι ορθοστάτες έχουν καπάκια,
• η διακοσμητική όψη κοιτάζει προς την πλευρά που συμφωνήσατε,
• η περίφραξη στέκεται στα σημαδεμένα όρια και ακολουθεί τη συμφωνημένη γραμμή,
• το έδαφος γύρω από τα πέδιλα είναι διαμορφωμένο και το νερό δεν τρέχει προς την περίφραξη,
• τα ανοίγματα για πόρτες έχουν το σωστό πλάτος,
• ο χώρος είναι καθαρός και τα υπολείμματα μπετόν και οι συσκευασίες έχουν απομακρυνθεί.