Τοποθέτηση παλισάδων άνω των 50 cm

Οι χαμηλές παλισάδες έως 50 cm χρησιμεύουν κυρίως ως περίγραμμα: χωρίζουν το πεζοδρόμιο από το γκαζόν ή σχηματίζουν ένα χαμηλό παρτέρι. Όσο ανεβαίνει το ύψος, αλλάζει ο ρόλος τους. Το χώμα από πίσω σπρώχνει, μετά από βροχή γίνεται βαρύτερο και η παλισάδα πρέπει να αντέχει αυτή την πίεση για χρόνια χωρίς να γέρνει.

Οι ψηλές παλισάδες ταιριάζουν κυρίως σε αυτές τις περιπτώσεις:

• διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου σε νέο σπίτι πάνω σε πλαγιά,
• πεζούλες στον κήπο σε περισσότερα επίπεδα,
• συγκράτηση πρανούς δίπλα σε ράμπα ή θέση στάθμευσης,
• υπερυψωμένα παρτέρια και διαχωρισμός της καθιστικής γωνιάς από τον λαχανόκηπο.

Σε σχέση με έναν κλασικό τοίχο από μπετό δείχνουν πιο ελαφριές και πιο φυσικές. Όταν όμως το ύψος μεγαλώνει ή πίσω από τον τοίχο θα κινείται αυτοκίνητο, δεν μιλάμε πια για απλή δουλειά κήπου. Τότε αξίζει να δει τη λύση ένας πολιτικός μηχανικός.

Παλισάδες από σκυρόδεμα

Για ύψη πάνω από 50 cm είναι η πιο συνηθισμένη επιλογή. Είναι ανθεκτικές, αντέχουν την υγρασία, τον ήλιο και τον παγετό των ορεινών περιοχών και σχεδόν δεν θέλουν συντήρηση. Κυκλοφορούν σε διάφορα χρώματα και υφές, συχνά με όψη πέτρας ή ξύλου, ώστε να ταιριάζουν με τους κυβόλιθους ή την πρόσοψη.

Οπλισμένες παλισάδες

Σε ψηλότερους τοίχους και μεγαλύτερη πίεση χώματος χρησιμοποιούνται στοιχεία με χαλύβδινο οπλισμό. Ο οπλισμός αυξάνει την αντοχή και μειώνει τον κίνδυνο να σπάσει το στοιχείο από την πίεση. Αν τις χρειάζεστε, το λέει ο κατασκευαστής στα τεχνικά του φυλλάδια ή ο μηχανικός, ανάλογα με το ύψος και το φορτίο.

Ξύλινες παλισάδες

Δείχνουν φυσικές, όμως σε μεγάλο ύψος και σε μόνιμη επαφή με το χώμα κρατούν πολύ λιγότερο και θέλουν τακτική περιποίηση. Ταιριάζουν περισσότερο σε διακοσμητικά σημεία του κήπου με μικρό φορτίο, όχι στον κύριο τοίχο αντιστήριξης.

Στην επιλογή δεν μετράει μόνο η εμφάνιση. Σημασία έχουν το είδος του εδάφους, η υψομετρική διαφορά, πόσο νερό μαζεύεται στο σημείο και αν πίσω από τον τοίχο θα υπάρχει μόνο γκαζόν ή και πλακόστρωτο. Αν ο κατασκευαστής δίνει μέγιστο ύψος τοίχου για το συγκεκριμένο στοιχείο, μην το ξεπεράσετε.

Για να έχετε εικόνα του τι γίνεται στο οικόπεδο, αυτή είναι η συνηθισμένη σειρά εργασιών ενός συνεργείου:

1. Εντοπισμός υπόγειων δικτύων και χάραξη της γραμμής με ράμμα και πασσαλάκια.
2. Εκσκαφή τάφρου για το θεμέλιο. Το βάθος εξαρτάται από το ύψος της παλισάδας, το έδαφος και το φορτίο. Οι κατασκευαστές συχνά αναφέρουν ότι περίπου το ένα τρίτο του μήκους του στοιχείου μπαίνει στο θεμέλιο.
3. Συμπύκνωση του πυθμένα και, αν χρειάζεται, στρώση από χαλίκι που επίσης συμπυκνώνεται.
4. Ρίψη μπετό και τοποθέτηση των παλισάδων μία μία μέσα στο νωπό σκυρόδεμα.
5. Συνεχής έλεγχος ύψους, ευθυγράμμισης και κατακορυφότητας με αλφάδι και ράμμα ή με χωροβάτη.
6. Μπετό και στην πίσω πλευρά, ώστε οι παλισάδες να γίνουν ένα σταθερό σύνολο.
7. Αναμονή μέχρι να ωριμάσει το μπετό σύμφωνα με τις οδηγίες, συνήθως μερικές μέρες, και μετά επίχωση. Το καλοκαίρι το μπετό διαβρέχεται για να μη στεγνώσει πολύ γρήγορα.
8. Πίσω από τον τοίχο τοποθέτηση αποστραγγιστικού σωλήνα, γεωυφάσματος και χαλικιού, που συμπυκνώνεται σε στρώσεις.
9. Σύνδεση με τις γύρω επιφάνειες, όπως κυβόλιθους, σκαλιά ή γκαζόν.

Αν οι παλισάδες συνδέονται με κυβόλιθους, στο τέλος ρίχνεται και σκουπίζεται άμμος στους αρμούς.

Γιατί κάποιες ψηλές παλισάδες γέρνουν μετά από λίγα χρόνια; Σχεδόν πάντα φταίει το νερό ή ένα αδύναμο θεμέλιο. Το χώμα που έχει ποτίσει μετά από μια δυνατή μπόρα είναι πολύ βαρύτερο και πιέζει τον τοίχο πολύ περισσότερο από το ξερό. Αν το νερό δεν έχει πού να φύγει, η πίεση μεγαλώνει και το έδαφος από κάτω μαλακώνει σιγά σιγά.

Γι' αυτό πίσω από τις παλισάδες δεν ρίχνεται απλώς το χώμα της εκσκαφής. Μπαίνει χαλίκι ή θραυστό αδρανές που αφήνει το νερό να περνά, και στο κάτω μέρος ένας αποστραγγιστικός σωλήνας που καταλήγει σε σημείο όπου το νερό φεύγει με ασφάλεια. Το γεωύφασμα χωρίζει το χαλίκι από το χώμα, ώστε να μη φράξει με τον καιρό. Το έδαφος πάνω από τον τοίχο πρέπει να έχει ελαφριά κλίση προς τα έξω, μακριά από αυτόν.

Εξίσου σημαντική είναι η συμπύκνωση σε στρώσεις. Αν η επίχωση ριχτεί όλη μαζί, αργότερα κάθεται, η βροχή μουσκεύει το χώμα και οι παλισάδες δέχονται άνιση πίεση.

Ο κόπος και άρα η συνολική έκταση της δουλειάς διαφέρουν πολύ από οικόπεδο σε οικόπεδο. Τη δουλειά διευκολύνουν το επίπεδο έδαφος με καλή πρόσβαση, όπου μπαίνει μικρός εκσκαφέας και φτάνει η μπετονιέρα, το σταθερό, συνεκτικό έδαφος και η κοντή, ευθεία γραμμή.

Αντίθετα, τη δυσκολεύουν:

• η απότομη κλίση και η μεγάλη υψομετρική διαφορά,
• η κακή πρόσβαση, όταν τα υλικά κουβαλιούνται με το χέρι ή με καρότσι,
• το υγρό, αργιλώδες ή μπαζωμένο έδαφος,
• οι καμπύλες, τα σκαλιά και οι συνδέσεις με πλακόστρωτα ή τοίχους,
• τα δίκτυα κοντά στην εκσκαφή και τα πολλά χώματα που πρέπει να απομακρυνθούν,
• το φορτίο αυτοκινήτου πίσω από τον τοίχο, που απαιτεί πιο στιβαρή λύση.

Σε αυτό το ύψος η τοποθέτηση μόνοι σας δεν συνιστάται. Πρόκειται για κατασκευή αντιστήριξης και ένα λάθος φαίνεται μετά από χρόνια, όταν ο τοίχος αρχίσει να κινείται μαζί με το χώμα.

• ρηχή εκσκαφή ή λίγο μπετό στο θεμέλιο, με αποτέλεσμα να γέρνουν οι παλισάδες,
• έλλειψη αποστράγγισης και επίχωση με χώμα αντί για χαλίκι,
• επίχωση πριν ωριμάσει το μπετό,
• σκυροδέτηση στον παγετό χωρίς προστασία ή στον καύσωνα χωρίς διαβροχή,
• ανακριβής τοποθέτηση, που δείχνει άσχημα και φορτίζει άνισα τον τοίχο,
• υποτίμηση της πίεσης του χώματος σε ύψος που θέλει ήδη μηχανικό,
• παλισάδες για χαμηλή χρήση τοποθετημένες σε ψηλό τοίχο αντιστήριξης.

Κατά την παραλαβή αξίζει να περπατήσετε όλο το μήκος του τοίχου και να δείτε τα εξής:

• οι παλισάδες είναι κατακόρυφες και η πάνω ακμή κρατά το σχεδιασμένο ύψος ή μια ομαλή κλίση,
• η γραμμή είναι ευθεία, χωρίς στοιχεία που πετάγονται ή έχουν βουλιάξει,
• δεν υπάρχουν μεγάλα κενά ανάμεσα στις παλισάδες από όπου θα έφευγε χώμα,
• το μπετό στο θεμέλιο είναι συμπαγές, χωρίς ορατά κενά,
• πίσω από τον τοίχο υπάρχει επίχωση με χαλίκι και αποστράγγιση με σαφή έξοδο,
• το έδαφος πάνω από τον τοίχο έχει κλίση μακριά από τις παλισάδες,
• τα στοιχεία δεν έχουν ρωγμές ούτε ξεφλουδίσματα,
• η σύνδεση με κυβόλιθους, σκαλιά και γκαζόν είναι καθαρή και σταθερή,
• ο εργολάβος σας έδωσε στοιχεία για τα υλικά και τις οδηγίες του κατασκευαστή.

Αργότερα αρκεί ένας έλεγχος πού και πού, κυρίως μετά από έντονες βροχές και τον χειμώνα: αν ο τοίχος γέρνει, αν έχει ρωγμές και αν η αποστράγγιση βγάζει νερό.