Keuken demonteren

Het is meer dan een paar schroeven losdraaien. Meestal gaan de bovenkasten, onderkasten, het werkblad, de spoelbak met kraan en sifon, de afzuigkap, de oven, de kookplaat, de vaatwasser en de inbouwkoelkast eruit. Vaak komt daar het verwijderen van het tegelwerk boven het aanrecht of de plint langs de vloer nog bij.

Staat er in of naast de keuken een oude inbouwkast die vastzit aan muur, plafond of vloer, dan gaat die meestal in dezelfde ronde mee. Zo'n kast zit vaak vast met pluggen of ankers, of is afgetimmerd met gipsplaat. Dat vraagt een voorzichtiger aanpak, zodat je niet onnodig stukken muur meeneemt.

Eerst gaat de keuken helemaal leeg en wordt de vloer afgedekt met karton of dikke folie. Daarna gaat het water dicht en worden de apparaten losgekoppeld. Hier geldt een duidelijke regel: een gasfornuis of gaskookplaat koppelt alleen een erkend installateur af, en die sluit de gasleiding ook veilig af met een dop. Een inductie- of keramische kookplaat zit in Nederland vaak op een perilexaansluiting. Zit er een perilexstekker aan, dan trek je die gewoon uit de wandcontactdoos. Is de kookplaat of oven vast aangesloten, laat dat dan afkoppelen door een erkend elektricien. Gewone apparaten met een stekker haal je simpelweg uit het stopcontact.

Daarna is de spoelbak aan de beurt: hoekstopkranen dichtdraaien, de slangetjes van de kraan losdraaien en de sifon eraf halen. Sluit de afvoerbuis in de muur meteen af met een passende dop, anders komt er rioollucht de keuken in. Vervolgens gaat het werkblad eraf. Dat zit meestal van onderen vast met schroeven door hoekverbinders en soms ook met kit tegen de muur.

De kasten haal je van boven naar beneden weg. Bovenkasten hangen aan ophangbeslag of aan een rail, dus je draait de stelschroeven los en tilt de kast eraf. Onderkasten zijn vaak aan elkaar geschroefd en vastgezet aan de muur. Tot slot gaat het afval weg. Spaanplaat, metaal, glas en oude apparaten horen elk op een eigen plek. Oude apparaten lever je in als elektrisch afval, bijvoorbeeld bij de milieustraat of bij de winkel waar je nieuwe apparatuur koopt.

Het eenvoudigst is een rechte keuken met standaardkasten op stelpootjes en bovenkasten aan ophangbeslag. In deze situaties kost het werk meer tijd en moeite, en daardoor ook meer geld:

• Grootte en vorm: een hoekkeuken in L- of U-vorm, een kookeiland en hoge kasten voor inbouwapparatuur betekenen meer verbindingen en meer onderdelen om af te voeren.
• Materiaal: massief hout, een stenen of composiet werkblad en metalen frames zijn zwaar en moeten soms ter plekke in stukken worden gezaagd.
• Bevestiging: een keuken die is vastgezet met PUR-schuim, vastgekit tegen het tegelwerk of ingebouwd in de muur, haal je maar langzaam los.
• Bereikbaarheid: een smalle keuken, een smal trappenhuis, geen lift of een woning op een hogere verdieping maken het afvoeren zwaarder.
• Extra werk: tegelwerk verwijderen, een oude vloer eruit halen of een inbouwkast slopen komt er nog bij.
• Afvoer van afval: een oude keuken neemt veel ruimte in. Het maakt verschil of het bedrijf het afval meeneemt of dat je het zelf regelt.

De kasten en het werkblad kun je prima zelf weghalen met gewoon gereedschap en een extra paar handen. Gas en vast aangesloten elektrische apparaten laat je wel over aan een vakman. Ruik je tijdens het werk gas, gebruik dan geen lichtschakelaars, deurbellen of open vuur, zet ramen en deuren open, ga naar buiten en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112.

1. Alle kasten leegmaken en de vloer afdekken met karton.
2. Het gasfornuis en een vast aangesloten kookplaat of oven laten afkoppelen door een vakman.
3. De juiste groep in de meterkast uitschakelen en apparaten met een stekker uit het stopcontact halen.
4. De hoekstopkranen onder de spoelbak dichtdraaien, een emmer eronder zetten en de kraan en sifon losmaken.
5. De afvoerbuis in de muur afsluiten met een passende dop.
6. De inbouwapparaten losschroeven uit de kasten en eruit schuiven.
7. De kitnaad tussen werkblad en muur doorsnijden met een mes, de schroeven aan de onderkant losdraaien en het blad met z'n tweeën optillen.
8. De deurtjes uithangen en de legplanken eruit halen, zodat de kasten lichter worden.
9. Het ophangbeslag van de bovenkasten losdraaien en de kasten eraf halen, terwijl iemand anders de kast vasthoudt.
10. De onderkasten van elkaar losmaken, losschroeven van de muur en naar buiten dragen.
11. Achtergebleven pluggen uittrekken of vlak afsnijden en het afval sorteren.

Let bij het boren of uittrekken van ankers op de leidingen in de muur achter de keuken. Weet je niet precies waar kabels en buizen lopen, gebruik dan een leidingzoeker of zaag de ankers liever voorzichtig af.

• Kasten loswrikken met een koevoet: daarmee trek je stukken stucwerk en tegels mee, die je daarna weer moet laten herstellen.
• Water niet dicht of afvoer niet afgesloten: één geknakt slangetje is genoeg om water in de vloer of bij de benedenburen te laten lopen.
• Zelf het gas afkoppelen: dat is gevaarlijk en hoort bij een erkend installateur.
• De groep vergeten: de losse draden van de kookplaat blijven dan onder spanning staan.
• De muur achter de keuken onderschatten: in de praktijk komt er achter een oude keuken vaak schimmel, vocht of vet stucwerk tevoorschijn, en niemand heeft met herstel gerekend.
• Afval bij het gewone huisvuil zetten: keukenkasten en bouwafval horen naar de milieustraat, bij het grofvuil of in een gehuurde container, volgens de regels van je gemeente.

Loop de keuken met deze lijst na voordat de monteurs van de nieuwe keuken komen:

• De gasleiding is door een erkend installateur afgedopt en je hebt daar een bon of notitie van
• De kabels van de apparaten zijn veilig afgemonteerd en de groep in de meterkast is gemarkeerd
• De hoekstopkranen zijn dicht en druppelen niet
• De afvoerbuis is afgesloten en er komt geen rioollucht uit
• Er zijn geen stukken stucwerk of tegels uit de muur getrokken, en eventuele schade is genoteerd
• De vloer heeft geen krassen of natte plekken
• Achter de keuken zit geen schimmel of vocht, of je weet hoe dat wordt aangepakt
• Oude apparaten zijn ingeleverd als elektrisch afval en het overige afval is afgevoerd
• De ruimte is aangeveegd en klaar voor het inmeten van de nieuwe keuken