Bakstenen binnenmuur slopen tot 150 mm dik

De meeste binnenmuren tot 150 mm zijn gewone scheidingsmuren die alleen zichzelf dragen. Een vaste regel is dat niet. In oudere huizen met houten balklagen gaat een deel van de vloer erboven soms na verloop van tijd op zo'n muur rusten, omdat de balken doorbuigen en tegen de muur aan komen te liggen. Ook komt het voor dat iemand bij een eerdere verbouwing een binnenmuur als steunpunt heeft gebruikt. Een dunne muur is dus niet automatisch een niet-dragende muur.

Hoe kom je daarachter? Oude bouwtekeningen helpen, bijvoorbeeld van de vorige eigenaar of, bij een appartement, van de VvE. Ontbreken die of twijfel je, laat de muur dan beoordelen door een constructeur. Gaat het om een muur die iets draagt, dan is zo'n beoordeling noodzakelijk en geen extraatje. Woon je in een appartementencomplex, laat de VvE dan vooraf weten wat er gaat gebeuren. Het slopen raakt het gebouw, geeft geluidsoverlast en er moet puin door de gemeenschappelijke ruimtes naar buiten.

Een goede ploeg werkt ongeveer in deze volgorde:

1. Inspectie en leidingen opsporen: aan beide kanten van de muur wordt gezocht naar stopcontacten, schakelaars, inbouwdozen, standleidingen en radiatoren, een leidingzoeker helpt daarbij
2. Installaties loskoppelen: stroom wordt losgekoppeld en veilig afgemonteerd door een erkend elektricien, water en verwarming door een loodgieter of installateur, een gasleiding in de muur laat je uitsluitend door een erkend installateur aanpassen
3. Ruimte beschermen: vloeren worden afgedekt met stevige afdekplaten en folie, meubels gaan de kamer uit of worden ingepakt, deuren naar andere ruimtes worden met folie en tape afgeplakt zodat het stof niet door het hele huis trekt
4. Alles van de muur halen: kozijnen, tegels, plinten, planken en schakelaars worden vooraf verwijderd
5. Loszagen van wat blijft staan: bij de aansluiting op de buitenmuur, een andere muur en het plafond wordt de naad vaak ingezaagd, zodat er geen pleisterwerk of metselwerk wordt meegetrokken op plekken die moeten blijven
6. Van boven naar beneden slopen: het metselwerk wordt laag voor laag weggehaald, van het plafond richting vloer, nooit door onderaan te beginnen en de muur te ondergraven
7. Puin direct afvoeren: het puin gaat in zakken of kruiwagens naar de container, zodat het zich niet in de kamer ophoopt
8. Naschoonmaken: mortelresten op vloer, plafond en zijmuren worden weggehakt en de ruimte wordt geveegd en gestofzuigd

Gewerkt wordt met een breekhamer of sloophamer, en voor een strakke afwerking met een zaag of sleuvenfrees met stofafzuiging. Zwaar materieel is meestal niet nodig: bij een dunne muur is een rustige aanpak veiliger voor de muren eromheen en voor de buren.

Twee muren van dezelfde oppervlakte kunnen heel verschillend werk zijn. Hoe zwaar de klus is, en dus wat hij kost, hangt vooral af van:

• Materiaal en mortel: holle stenen in kalkmortel gaan er makkelijk uit, massieve baksteen in cementmortel kost meer moeite
• Wat er op de muur zit: tegelwerk, een dikke pleisterlaag of oude verflagen geven extra werk en extra afval
• Leidingen in de muur: elke kabel, leiding of meterkastaansluiting moet vooraf worden losgekoppeld en omgelegd
• Kozijnen en lateien: een ingemetseld stalen deurkozijn of een latei boven de deur maakt het slopen bewerkelijker
• Bereikbaarheid: een appartement op een hoge verdieping zonder lift, een smalle trap of een container ver van de deur betekent veel sjouwen
• Bewoonde woning: als er tijdens het werk iemand woont, moet er zorgvuldiger worden afgeschermd en gewerkt binnen de tijden die het huishoudelijk reglement van de VvE toestaat
• Hoogte van de kamer: in hoge oude kamers is de muur groter en is bij het plafond een rolsteiger nodig

Afvoer en verwerking van het puin worden vaak apart gerekend. Een gemetselde muur is zwaar en levert meer puin op dan mensen verwachten. Bouw- en sloopafval hoort niet in de gewone afvalbak. Het gaat in een puincontainer of naar de milieustraat, volgens de regels van je gemeente.

• Slopen zonder te checken of de muur draagt: als de muur toch iets ondersteunde, kunnen er scheuren ontstaan in het plafond of in muren op de verdieping erboven
• Een leiding raken: een kabel onder spanning of een waterleiding in de muur hoort bij de gevaarlijkste en vervelendste verrassingen
• Onderaan beginnen: het bovenste deel van de muur kan in één keer naar beneden komen en iemand verwonden
• Puin op één plek opstapelen: in oudere huizen met houten vloeren kan een grote berg puin de vloer te zwaar belasten
• De aangrenzende muur beschadigen: zonder de naad in te zagen laat ook pleisterwerk en metselwerk los waar de muur moet blijven
• Stof onderschatten: fijn steen- en mortelstof komt in de ventilatie, in apparatuur en bij de buren terecht, daarom zijn goede afscherming en een stofmasker belangrijk

In de praktijk komt het vaak voor dat pas na het openleggen van de muur een leiding opduikt waar niemand van wist, of dat het metselwerk er slechter aan toe is dan gedacht. Het is daarom verstandig wat extra tijd in te plannen en vooraf met het bedrijf af te spreken hoe zulke situaties worden opgelost.

Slopen is lawaaiig en stoffig werk. De vakmensen, en jij ook als je erbij bent, hebben een stofmasker, veiligheidsbril, handschoenen, stevige schoenen en gehoorbescherming nodig. Ramen open is prima, maar blaas het stof niet het trappenhuis of de galerij in.

Raakt er bij het slopen een gasleiding beschadigd of ruik je gas, stop dan meteen met werken. Gebruik geen elektrische apparaten, schakelaars of open vuur, zet ramen en deuren open en ga naar buiten. Bel daarna het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112.

Deze klus omvat meestal alleen het weghalen van de muur. Het herstel van de plek waar de muur stond, zoals de vloer of dekvloer egaliseren en plafond en zijmuren laten herstellen door een stukadoor, is apart werk. Spreek dat bij de opdracht al duidelijk af met het bedrijf.

Loop bij de oplevering deze punten na:

• De muur is verwijderd zoals afgesproken, inclusief kozijn en tegelwerk
• Muren, plafond en vloer die blijven hebben geen nieuwe scheuren of uitgebroken stukken
• De naden bij de aangrenzende muren en het plafond zijn recht en klaar voor herstel
• Vrijgekomen leidingen zijn veilig afgedopt en gemarkeerd, en de elektra is gecontroleerd door een erkend elektricien
• Het puin is afgevoerd en je weet waar het naartoe is gebracht
• Gang, trappenhuis en lift zijn schoon en onbeschadigd
• Er ligt geen grof stof meer op vloeren, vensterbanken of in de ventilatie