Stalen deurkozijn uit beton verwijderen

Geen twee openingen zijn precies gelijk, maar in de praktijk verloopt het werk meestal zo:

1. Werkplek voorbereiden. Meubels gaan aan de kant, de vloer en de omgeving worden afgedekt. Bij het zagen van staal vliegen vonken die dun folie en een laminaat- of pvc-vloer doorbranden. Daarom komt er onder de zaagplek een dikke plaat, een stevig kleed of karton. Ligt er een zwevende vloer tot aan het kozijn, dan wordt die bij de opening vaak deels uitgenomen of extra beschermd.
2. Deur demonteren. Het deurblad gaat uit de scharnieren, en plinten, de drempel en eventueel tegelwerk dat tegen het kozijn aan zit worden verwijderd.
3. Leidingen controleren. Naast de deur zit vaak een lichtschakelaar en boven de deur loopt regelmatig een kabel. Met een leidingzoeker wordt nagegaan waar kabels en buizen lopen, zodat zagen of hakken ze niet raakt.
4. Kozijn doorzagen. Met een haakse slijper wordt het kozijn meestal bovenin en in de beide stijlen doorgezaagd, soms ook onderaan bij de vloer, waar een spreidlat kan zitten. Kleine stukken komen makkelijker los en belasten de wand minder.
5. Losmaken uit het beton. De stukken worden stap voor stap losgewrikt met een koevoet. De mortel of het beton rond het profiel wordt voorzichtig weggehakt met een beitel of een lichte breekhamer. Ankers worden vlak langs de wand afgezaagd.
6. Opening afwerken. Restjes mortel, scherpe randen en uitstekende ankers gaan eraf en de opening wordt stofvrij gemaakt.
7. Afval afvoeren. Het staal kan naar een oud-ijzerhandel of de milieustraat, het puin hoort op de milieustraat of in een puincontainer, niet bij het restafval.

Hoeveel werk het is, en dus hoeveel tijd het kost, hangt af van een paar dingen die je vooraf al redelijk kunt inschatten:

• Hoe het kozijn is vastgezet. Een kozijn dat bij de bouw helemaal is volgestort met mortel of beton gaat veel trager dan een kozijn dat maar op een paar punten is verankerd.
• Dikte en soort wand. Een dikke betonwand in een flat is harder dan een gemetselde of kalkzandstenen binnenwand, dus het hakken duurt langer.
• Maat en vorm van het kozijn. Afwijkende, bredere of dubbele deurkozijnen betekenen meer zaagsneden en meer hakwerk.
• Afwerking rondom. Wandtegels in de badkamer, vloertegels of een nieuwe vloer tegen het kozijn vragen om trager en voorzichtiger werken.
• Ruimte en bereikbaarheid. In een smalle gang of een kleine woning werk je lastiger met gereedschap en kost het afschermen van de omgeving meer tijd.
• Wat er daarna gebeurt. Moet de opening ook breder worden, dan gaat het niet meer alleen om het kozijn, maar om ingrijpen in de wand zelf (zie hieronder).

Het kozijn uit een bestaande opening halen tast de wand zelf nauwelijks aan. Anders wordt het als je de opening groter wilt maken of wilt verplaatsen. Betonwanden in flats zijn vaak dragend, en elke verbreding is dan een ingreep in de draagconstructie. Laat in dat geval altijd eerst een constructeur meekijken en laat het werk uitvoeren door een vakman die ervaring heeft met dragende wanden.

Hakken in beton is in een flat in het hele trappenhuis te horen. Kijk in het huishoudelijk reglement van de VvE op welke tijden lawaaiig werk is toegestaan en houd je daaraan. Een kort briefje voor de buren in de hal of het portiek wordt meestal erg gewaardeerd.

Heb je ervaring met een haakse slijper en blijft de opening even groot, dan kun je dit werk zelf doen. Reken op lawaai, stof en vonken. Weet je niet zeker waar de kabels lopen, of wil je een dragende wand aanpassen, laat het dan over aan een vakman.

1. Veiligheidsbril of gelaatsscherm, stofmasker, gehoorbescherming en stevige handschoenen klaarleggen.
2. In de meterkast de groep uitschakelen waar de schakelaar bij de deur op zit.
3. Het deurblad uit de scharnieren tillen en plinten en drempel verwijderen.
4. De vloer afdekken met een onbrandbare plaat en alles wat vlam kan vatten uit de buurt halen.
5. Met een leidingzoeker de ligging van kabels en buizen rond het kozijn controleren.
6. Het kozijn bovenin en in de stijlen doorzagen, rustig en zonder op de schijf te drukken.
7. De mortel rond het profiel stukje voor stukje weghakken met beitel en hamer.
8. De losse delen met een koevoet loswrikken en de koevoet daarbij tegen een houten blokje zetten, niet tegen de rand van de wand.
9. Resten van ankers vlak langs de wand afzagen en scherpe randen wegslijpen.
10. De opening schoonmaken, het staal naar de oud-ijzerhandel of milieustraat brengen en het puin naar de milieustraat.

• Hakken zonder eerst te zagen. Wie het hele kozijn er met een hamer uit wil slaan, krijgt grote uitbraken en scheuren in de wand.
• Te zwaar gereedschap. Een zware breekhamer in een dunne of brosse wand richt meer schade aan dan hij oplevert.
• Wrikken tegen de rand van de opening. Een koevoet zonder blokje eronder breekt de hoek van de wand af, waardoor de opening onnodig groter wordt.
• Leidingen vergeten. Een doorgezaagde kabel bij de schakelaar is een bekend en vervelend probleem.
• Vonken en stof onderschatten. Een ingebrande vloer of een woning vol stof voorkom je makkelijk met goede voorbereiding.
• Werken zonder beschermingsmiddelen. Rondvliegend staal, vonken en betonstof zijn gevaarlijk voor ogen, longen en gehoor.

Bekijk en meet de opening voordat de nieuwe deur erin gaat. Een nieuw kozijn vraagt om een rechte, stevige opening met de maten die de fabrikant opgeeft.

• Er zitten geen stukken staal, ankers of uitstekende mortelresten meer in de opening
• De randen van de opening zijn stevig, zonder losse stukken beton
• Grotere uitbraken zijn hersteld of er is afgesproken wie ze herstelt
• Breedte en hoogte van de opening passen bij de maten van het nieuwe kozijn
• De zijkanten staan loodrecht en de bovenkant ligt waterpas
• Kabels en buizen rondom zijn onbeschadigd en de schakelaar werkt
• De vloer en de afwerking rondom zijn niet beschadigd
• Het afval is afgevoerd en de ruimte is opgeruimd