Keuringsrapport elektrische installatie (appartement)

Bij een elektrakeuring bekijkt en meet een inspecteur de hele installatie, van de meterkast tot de laatste wandcontactdoos. Het resultaat is een rapport met een beschrijving van de installatie, de gemeten waarden, een lijst met gebreken en een duidelijke conclusie: is de installatie veilig in gebruik of niet.

Er zijn twee soorten keuringen:

• De eerste inspectie gebeurt voordat een nieuwe of verbouwde installatie in gebruik gaat, dus na nieuwbouw, een renovatie of een flinke aanpassing van de groepen. De eisen daarvoor staan in NEN 1010.
• De periodieke inspectie controleert een bestaande installatie en kijkt of de toestand in de loop van de jaren niet is verslechterd. Daarbij werkt men meestal volgens NEN 3140.

Laat de keuring doen door iemand die daar echt voor is opgeleid, bijvoorbeeld een inspecteur van een erkend installatiebedrijf of van een gespecialiseerd inspectiebedrijf. Niet elke elektricien die goed kan aansluiten, is ook bevoegd en uitgerust om een volledige inspectie te doen. Twijfel je? Vraag gerust naar de kwalificaties van de inspecteur en naar de erkenning van het bedrijf.

Voor particuliere woningen bestaat geen vaste termijn waarin je de elektra moet laten keuren, zoals bij bedrijven vaak wel het geval is. Toch is een keuring in veel situaties verstandig:

• Na een renovatie van de elektra, ook een gedeeltelijke, bijvoorbeeld na het vervangen van de groepenkast of het opnieuw bedraden van keuken en badkamer.
• Bij het kopen of verkopen van een appartement. Het is meestal niet verplicht, maar het zegt een koper veel over de staat van de installatie, zeker in oudere complexen.
• Na een storing, kortsluiting of brand, om de oorzaak te vinden en te zien of de rest van de installatie nog in orde is.
• Bij verhuur, als de verhuurder wil kunnen aantonen dat de installatie veilig is.

Bij oudere appartementen is het een goede gewoonte om de installatie ongeveer eens in de tien jaar te laten nakijken, bij een slechte staat vaker. Wonen er kleine kinderen of ouderen in huis, dan is een keuring extra de moeite waard.

Let op wie waarvoor verantwoordelijk is. Voor de installatie in je eigen appartement, vanaf de meter, ben je zelf verantwoordelijk. Voor de gemeenschappelijke delen, zoals trappenhuis, galerij, bergingen en de stijgleidingen, is meestal de VvE verantwoordelijk. De meter en de hoofdaansluiting zijn van de netbeheerder: daar mag je niets aan veranderen.

In een gewoon appartement duurt een keuring meestal één tot drie uur. Bij een groter appartement of een ingewikkelde installatie, bijvoorbeeld met elektrische vloerverwarming, kan het langer duren. De volgorde ziet er vaak zo uit:

1. De inspecteur bekijkt de beschikbare stukken: tekening, groepenverklaring of een eerder keuringsrapport.
2. Hij doet een visuele inspectie: groepenkast, aanduiding van de groepen, staat van wandcontactdozen, schakelaars en zichtbare bedrading, en of het materiaal geschikt is voor de ruimte, zoals in de badkamer.
3. Hij meet de doorgaande verbinding van de beschermingsleiding, dus of de aarde echt tot in elke wandcontactdoos en elk apparaat loopt dat aarde nodig heeft.
4. Hij meet de isolatieweerstand. Die laat zien of de isolatie van de draden beschadigd of verouderd is.
5. Hij meet de impedantie van de foutlus, om te controleren dat een automaat bij een fout snel genoeg uitschakelt.
6. Hij test de aardlekschakelaars: schakelen ze uit bij de juiste lekstroom en binnen de juiste tijd.
7. Hij beoordeelt de resultaten volgens de NEN-normen en stelt het rapport op.

Tijdens de metingen staat de stroom af en toe uit. Houd daar rekening mee bij de koelkast, je computer of een aquarium. Voor de meting van de isolatieweerstand moeten apparaten uit het stopcontact, anders kunnen ze de uitslag verstoren of beschadigd raken.

Hoeveel werk een keuring is, en dus hoeveel tijd de inspecteur kwijt is, hangt vooral af van de staat van het appartement en de beschikbare informatie:

• Documentatie: met een groepenverklaring en een oud rapport hoeft de inspecteur niet uit te zoeken welke groep bij welke kamer hoort.
• Aantal groepen: meer groepen, wandcontactdozen en aardlekschakelaars betekent meer metingen.
• Bereikbaarheid van de meterkast: een volgestouwde of dichtgebouwde meterkast kost tijd.
• Leeftijd en staat van de bedrading: bij oude leidingen en onduidelijke aanpassingen van vorige bewoners moet de inspecteur meer uitzoeken.
• Natte ruimtes: voor badkamer en balkon gelden strengere eisen, dus de controle is grondiger.
• Gevonden gebreken: de keuring zelf repareert niets. Herstel is apart werk voor een erkend elektricien, en daarna volgt vaak een nieuwe controle.

In de praktijk komen steeds dezelfde gebreken terug. Het helpt om ze vooraf te kennen, dan schrik je minder van de uitslag:

• Geen of te weinig aardlekschakelaars: in oude installaties ontbreken ze vaak, terwijl juist een aardlekschakelaar bij een ongeluk de stroom in een fractie van een seconde onderbreekt.
• Verouderde bedrading: brosse isolatie, losse of verkleurde verbindingen en soms nog oude smeltzekeringen. Zulke plekken kunnen brand veroorzaken.
• Wandcontactdozen zonder randaarde, vooral in natte ruimtes en de keuken.
• Doe-het-zelfaanpassingen: een vervangen stopcontact zonder aarde, een lamp op een eigen manier aangesloten, een automaat die niet past bij de draaddikte.
• Goedkoop materiaal zonder keurmerk: stekkerdozen en verlengsnoeren die warm worden bij zwaar gebruik.
• Geen aanduiding in de groepenkast, waardoor bij een storing niemand weet wat uit moet.

Vindt de inspecteur een ernstig gebrek, dan keurt hij de installatie af en kan hij adviseren een deel ervan niet te gebruiken tot het hersteld is. Dat is geen pesterij, maar bescherming tegen een elektrische schok en brand. Heb je zelf iets aangepast? Zeg dat eerlijk, dat scheelt beide partijen tijd.

Laat herstelwerk aan de elektra altijd over aan een erkend elektricien en ga gebreken uit het rapport niet zelf oplossen.

Je krijgt het rapport op papier of digitaal. Bewaar het bij de andere papieren van je appartement en geef het bij verkoop door aan de nieuwe eigenaar. Kijk bij ontvangst of het rapport het volgende bevat:

• Adres en duidelijke omschrijving van het appartement
• Soort keuring: eerste inspectie of periodieke inspectie
• Naam van de inspecteur, het bedrijf en een handtekening
• Datum van de keuring en een advies voor de volgende keuring
• Beschrijving van de installatie, met soort bedrading, aantal groepen, automaten en aardlekschakelaars
• Gemeten waarden per groep, niet alleen een algemeen "goedgekeurd"
• Lijst met gebreken, met de plek waar ze zitten en een voorstel voor herstel
• Een duidelijke conclusie of de installatie veilig in gebruik is