Prijslijst bouwwerkzaamheden: Aanleg van netwerkbekabeling (FTP)
Vul de hoeveelheden in en de prijs wordt direct herberekend. Prijsniveau: Nederland. In uw prijslijst kunt u de tarieven zelf aanpassen.
Alle getoonde prijzen zijn exclusief btw. De arbeidsprijs is alleen arbeid. De prijs incl. materiaal omvat ook hulpmaterialen (lijm, voorstrijk, kitten, bevestigingsmiddelen). Wand- en vloertegels, vloeren, verf en sanitair kiest en koopt de klant zelf, die zitten niet in de prijs.
| Post | Eenheid | Prijs / eenheid | Hoeveelheid | Totaal |
|---|---|---|---|---|
Elektrawerk kosten | ||||
| Aanleggen databekabeling (FTP) | st | € 644,00 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Aansluitpunt wandcontactdoos 230V - ruwbouw | st | € 12,50 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Aansluitpunt schakelaar - ruwbouw | st | € 15,65 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Lichtpunt - ruwbouw | st | € 15,45 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| 230V stopcontact / schakelaar - afbouw | st | € 20,25 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Trekken van voedingskabel (tot 3x2.5) | str.m | € 2,75 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Zwakstroomkabel trekken (FTP, coax) | str.m | € 2,20 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Sleuf frezen voor kabel - baksteen / cellenbeton | str.m | € 10,65 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Sleuf frezen voor kabel - beton / paneel | str.m | € 15,65 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Herstellen muren na elektrische installatie | str.m | € 13,80 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Groepenkast plaatsen en aansluiten | st | € 276,00 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| 1-fase automaat aansluiten | st | € 22,10 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Aansluiten aardlekschakelaar | st | € 55,20 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Deurbel installeren en aansluiten | st | € 101,20 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Kamerthermostaat monteren en aansluiten | st | € 64,40 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| LED-strip met aluminium profiel plaatsen | str.m | € 22,10 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Plaatsen van inbouwspot in gipsplaatplafond | st | € 92,00 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Pendelarmatuur plaatsen | st | st | - | |
| Wandarmatuur plaatsen | st | € 25,75 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Afzuigventilator (badkamer/toilet) monteren en aansluiten | st | st | - | |
| Aansluitpunt TV / data - ruwbouw | st | € 22,10 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| TV / data contactdoos - afmontage | st | € 92,00 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Professioneel aansluiten 400V kookplaat | st | st | - | |
| Externe laagspanningsaansluiting appartement aanleggen | st | st | - | |
Wat is FTP-netwerkbekabeling en wanneer loont het
Het gaat om een vast bekabeld datanetwerk. Het loopt vanaf één centraal punt naar de afzonderlijke kamers. Dat punt is meestal een kleine datakast of een patchpaneel, in Nederland vaak in of bij de meterkast. Elke kabel eindigt in een RJ45-wanddoos, waarop je een computer, televisie of ander apparaat aansluit. Zo'n netwerk leg je aan bij nieuwbouw, bij een renovatie of bij het inrichten van een kantoor. Het is een onderdeel van de elektrische installatie in brede zin en wordt vaak samen daarmee gepland.
Het loont vooral waar wifi tekortschiet: bij de televisie, het bureau, spelconsoles, IP-camera's of een netwerkopslag (NAS). Een kabel geeft een stabiele snelheid en een lage vertraging. Het aantal apparaten in het netwerk of dikke muren hebben er geen invloed op. Wifi blijft dan voor telefoons en laptops, de kabel voor apparaten die op een vaste plek staan.
De F in FTP staat voor folie. Die folie beschermt het signaal tegen storing van stroomkabels, verlichting en apparaten. De term "FTP" wordt in de praktijk ruim gebruikt, dus kijk naar het precieze kabeltype:
- F/UTP: één gezamenlijke folie om alle vier de aderparen. Voor woningen is dit de meest gebruikte afgeschermde kabel.
- U/FTP: elk paar heeft een eigen folie, een gezamenlijke afscherming ontbreekt. Komt vooral voor bij hogere categorieën.
- S/FTP: elk paar heeft een eigen folie en het geheel zit daarnaast in een vlechtwerk. Dit is de best beschermde, maar ook de dikste en stugste uitvoering.
Wat je vooraf moet beslissen
De installateur loopt met je door waar de computer, televisie, router of camera's komen. Op basis daarvan stelt hij het aantal aansluitpunten en de kabelroutes voor. Zorg dat je vóór dat gesprek duidelijkheid hebt over:
- Waar het centrale punt komt: de datakast of het patchpaneel moet bereikbaar en geventileerd zijn en dicht bij de plek waar de internetaansluiting van je provider binnenkomt. Een kast die achter meubels of in een onbereikbare hoek zit, maakt elk onderhoud lastig.
- Hoeveel aansluitpunten en waar: houd rekening met de indeling van de meubels. Een wanddoos achter het bed of achter het keukenblok is straks onbereikbaar. Bij de televisie kies je vaak een dubbele wanddoos, omdat daar meerdere apparaten op aangesloten worden.
- Reserve voor later: bijvoorbeeld een aansluitpunt voor een toekomstig wifi-accesspoint aan het plafond of een kabel naar de garage of technische ruimte.
- Voeding via de kabel (PoE): wil je camera's of accesspoints via de datakabel voeden, houd daar dan al rekening mee bij de keuze van kabel en switch.
- Type afscherming en kabelcategorie: die bepalen welke snelheid het netwerk over een aantal jaren aankan. Meer daarover in het volgende deel.
FTP of UTP en welke categorie kies je
Een onafgeschermde UTP-kabel werkt betrouwbaar in een rustige omgeving. Denk aan een korte route in een appartement waar de datakabels niet vlak naast stroomkabels lopen. FTP loont waar data parallel aan de elektrische installatie loopt: in appartementencomplexen met veel leidingen, in kantoren en in technische ruimtes. Afscherming helpt alleen als de hele verbinding afgeschermd is, inclusief wanddozen en patchpaneel, en als die goed geaard is.
Voor de categorie geldt een eenvoudige regel: een kabel in de muur vervang je niet makkelijk. Bezuinig dus niet op iets wat je later moeilijk kunt herstellen.
- Cat 5e kan gigabit aan, maar wordt voor nieuwe bekabeling nog maar zelden gekozen.
- Cat 6 is de gangbare keuze voor woningen en kantoren. Gigabit gaat ruim. Snelheden rond 10 Gbit/s haal je alleen op kortere trajecten, ongeveer tot 55 m, en dat hangt ook af van storing in de omgeving.
- Cat 6a is geschikt als je ook op langere trajecten rond 10 Gbit/s wilt halen, dus over de volle lengte van een normale verbinding, of als je een netwerk voor vele jaren aanlegt.
Alle onderdelen van de verbinding, dus kabel, wanddozen, connectoren en patchpaneel, moeten dezelfde categorie hebben. Hogere categorieën zijn dikker en stugger. Ze hebben bredere kabelgoten en ruime bochten nodig. Als vuistregel geldt een buigradius van ongeveer vier tot acht keer de kabeldiameter. Afgeschermde kabels zitten eerder aan de bovenkant van die marge. De exacte waarde staat bij de fabrikant van de kabel.
Bij gangbare gestructureerde bekabeling mag de vast gelegde kabel van patchpaneel tot wanddoos niet langer zijn dan ongeveer 90 m. Voor de opbouw en prestaties van het kabelsysteem is NEN-EN 50173-1 de norm. In een appartement of gewone eengezinswoning kom je daar bijna nooit aan. In een groter kantoor of bij een ver gelegen garage kan het wel bepalen waar de datakast komt.
Netwerkbekabeling en de elektrische installatie
Data- en stroomleidingen gaan vaak naar dezelfde kamers en volgen vergelijkbare routes. Het is daarom slim om ze tegelijk te ontwerpen. Ze horen echter niet vlak naast elkaar in één sleuf te liggen. Het beste is een aparte route of een gescheiden vak in een kabelgoot met tussenschot. De benodigde afstand hangt af van het type kabel en of er een scheiding tussen de leidingen zit. Laat de datakabels aanleggen volgens NEN-EN 50174-2, zodat de kabelroutes en de scheiding van stroomkabels kloppen, en volg daarnaast de aanwijzingen van de fabrikant.
De datakast of het patchpaneel heeft bereikbaarheid voor onderhoud nodig, ventilatie en een eigen wandcontactdoos van 230 V, eventueel met een noodstroomvoeding (UPS). De wandcontactdoos, de groep en de aarding van het rack laat je aanleggen door een vakkundige elektricien. Nieuwe of aangepaste elektra in je woning moet volgens het Bbl voldoen aan de veiligheidsregels van NEN 1010. Bij een nieuwe installatie hoort ook dat de elektrische installatie na afloop gecontroleerd en doorgemeten wordt.
Woon je in een appartement, overleg dan met de VvE of de beheerder voordat er sleuven in gemeenschappelijke delen gemaakt worden of kabels door de gang lopen. Doorvoeringen door dragende muren en vloeren laat je alleen door een vakman boren, en pas nadat is vastgesteld dat de constructie dat toelaat.
Hoe de aanleg stap voor stap verloopt
- Ontwerp van het netwerk: de plek van de datakast of het patchpaneel, de positie van de RJ45-wanddozen en de routes worden bepaald, inclusief de afgesproken reservepunten.
- Routes voorbereiden: vóór het stucwerk worden sleuven gefreesd of gehakt en installatiebuizen gelegd. Bij gipsplaatwanden lopen de kabels in de ruimte achter de platen. Bij aanleg achteraf worden opbouwgoten of kabelgoten gebruikt. Een ruim genoeg buis maakt het mogelijk de kabel later zonder hakwerk eruit te trekken en te vervangen.
- Kabels trekken: elke wanddoos krijgt een eigen kabel die doorloopt tot aan de datakast. De kabel wordt niet met kracht over scherpe randen getrokken en niet geknikt in hoeken. Aan beide uiteinden blijft een reserve over, meestal enkele tientallen centimeters.
- Dozen en kast plaatsen: in de muren worden inbouwdozen voor de wanddozen gezet en op de afgesproken plek de datakast of het patchpaneel.
- Afmonteren: de kabels worden op de wanddozen en het patchpaneel aangesloten volgens één schema, T568A of T568B. Bij FTP moet de afscherming verbonden worden met het metalen deel van wanddoos en paneel.
- Aarding: patchpaneel en rack worden aangesloten op de potentiaalvereffening van het gebouw. Deze verbinding maakt de elektricien.
- Doormeten en labelen: elke verbinding wordt doorgemeten en met hetzelfde nummer gemarkeerd op de wanddoos en in het paneel. De resultaten worden vastgelegd in een meetrapport.
- Oplevering: je krijgt een schema van de bekabeling, het meetrapport en uitleg welke verbinding waar aangesloten is.
Waar de prijs van netwerkbekabeling van afhangt
De richtprijs voor het werk is € 644,00 per stuk. Controleer bij een prijs per stuk wat er precies onder valt. Het kan gaan om een compleet aansluitpunt met kabel, wanddoos en afmontage in het paneel, of maar om een deel van het werk. Sleuven maken, buizen, goten en het dichtzetten van de sleuven zijn vaak aparte posten. Het totaalbedrag wordt vooral bepaald door:
- Bouwfase: het goedkoopst is aanleg in de ruwbouw. De muren zijn dan nog niet gestuct en de kabels gaan samen met de andere leidingen in de buizen. Aanleg achteraf in een afgewerkte woning is meestal flink duurder. Daar komen sleuven maken, dichtzetten en schilderen bij.
- Materiaal van muren en plafonds: gipsplaat en een bereikbaar verlaagd plafond maken het werk sneller. Beton en baksteen, waar doorvoeringen in geboord moeten worden, maken het langer.
- Lengte van de routes en aantal aansluitpunten: lange routes over meerdere verdiepingen kosten meer kabel. Elk extra aansluitpunt betekent een extra kabel tot de datakast en een extra afmontage.
- Categorie en type afscherming: een hogere categorie en een zwaardere uitvoering, zoals S/FTP, zijn duurder en stugger. Het werk gaat trager, vooral bij bochten en het afmonteren.
- Manier van leggen bij aanleg achteraf: opbouwgoten en kabelgoten zijn sneller dan sleuven maken, maar blijven zichtbaar. Leggen in plinten of boven een verlaagd plafond is een tussenoplossing.
- Datakast en inrichting: een kleine wandkast met patchpaneel is eenvoudiger dan een rack met switch, noodstroomvoeding en kabelmanagement.
- Doormeten met meetrapport: kost extra tijd en vraagt een meetapparaat. Het is wel het enige betrouwbare bewijs van de kwaliteit van elke verbinding.
Let bij het vergelijken van offertes op of het maken en dichtzetten van sleuven, de aarding, het doormeten en de 230 V-wandcontactdoos voor de datakast zijn inbegrepen, of apart worden gerekend.
Zo bereid je je voor zodat het werk vlot gaat
- Een vaste meubelindeling: als duidelijk is waar televisie, bureau en bed komen, hoeft de monteur niet op beslissingen te wachten. De aansluitpunten hoeven dan later ook niet verplaatst te worden.
- Afstemming met andere vakmensen: als de elektricien stroom en data tegelijk aanlegt, ontwerpt hij de routes samen en worden sleuven maar één keer gemaakt. Plan ook ander elektrawerk in dezelfde ronde, zoals het monteren en aansluiten van een ventilator in badkamer of toilet of het plaatsen van inbouwspots in een verlaagd plafond. Data pas na het stucwerk aanleggen betekent terug de afgewerkte muren in.
- Foto's van de routes vóór het stucwerk: fotografeer de muren met een duimstok erbij of teken de routes in. Zo raak je de kabel niet bij later boren.
- Vrije en bereikbare plekken: schuif bij aanleg achteraf de meubels van de muren. Zorg ook voor toegang tot verlaagd plafond, zolder of kruipruimte, waar routes kunnen lopen.
- Tijdig overleg met de VvE: gaan de kabels door gemeenschappelijke ruimtes, regel de toestemming dan vóór de geplande datum. Anders ligt het werk stil.
- Stroom en internet aanwezig: de monteur heeft die nodig voor gereedschap, het doormeten en de controle aan het eind.
Veelgemaakte fouten en hoe ze later opvallen
De meeste fouten zie je niet meteen. Ze komen pas later naar boven als storingen of een trage verbinding.
- Niet-geaarde afscherming: folie zonder aansluiting beschermt niet. Ze kan zelfs storing opvangen als een antenne. De verbinding is dan slechter dan een gewone UTP-kabel. Dat merk je aan willekeurige onderbrekingen, vooral als een apparaat in de buurt van de route aangaat.
- Onderbroken folie: bij het strippen of aansluiten scheurt de folie en is de afscherming niet meer doorlopend. De verbinding kan werken, maar is gevoeliger voor storing.
- Afgeschermde en onafgeschermde onderdelen door elkaar: een onafgeschermde wanddoos of een onafgeschermd paneel onderbreekt de afscherming. Dan heb je voor niets voor een duurdere kabel betaald.
- Slecht afgemonteerd: verwisselde paren, T568A en T568B door elkaar of te veel ontwonden aders bij de connector. Het netwerk loopt dan alleen op een lagere snelheid, bijvoorbeeld 100 Mbit/s in plaats van gigabit, of de verbinding valt steeds weg.
- Schade bij het trekken: te scherpe bochten, een kabel die door een clip wordt platgedrukt of een knik in een hoek. Soms blijkt de fout pas bij een hogere snelheid. Herstellen betekent de hele kabel vervangen.
- Datakabel vlak naast een stroomkabel zonder scheiding: de storing treedt onregelmatig op en de oorzaak is moeilijk te vinden.
- Kabel zonder buis direct in het stucwerk: bij een defect kun je hem niet eruit trekken of vervangen. De enige oplossing is opnieuw sleuven maken.
- Geen labels en geen meetrapport: na jaren weet niemand meer welke kabel waarheen loopt en duurt het zoeken naar een storing lang.
Zo controleer je het opgeleverde werk
Laat je bij de oplevering de meetresultaten zien en controleer ook zelf een paar dingen:
- elke wanddoos en elke poort in het patchpaneel heeft hetzelfde, leesbare label,
- er is een schema waarop staat waar elke kabel naartoe loopt,
- bij elke verbinding hoort een meetresultaat van de aansluiting en de kwaliteit,
- kabel, wanddozen en paneel hebben dezelfde categorie en zijn allemaal afgeschermd,
- het rack of patchpaneel is op de aarding aangesloten,
- de kabels in de datakast liggen overzichtelijk, de bochten zijn ruim en er zijn nergens scherpe knikken,
- de wanddozen zitten stevig vast,
- een computer of laptop toont na aansluiten op de wanddoos de verwachte snelheid, bij een gigabitnetwerk 1 Gbit/s, en het netwerk werkt zonder onderbrekingen,
- goten en kabelgoten zijn recht en stevig bevestigd en stroomleidingen zijn gescheiden van de datakabels,
- de sleuven zijn dichtgezet en de omgeving van de wanddozen is schoon, als dat zo is afgesproken.
Veelgestelde vragen
De richtprijs is € 644,00 per stuk. Het eindbedrag hangt vooral af van de vraag of het in de ruwbouw gebeurt of in afgewerkte muren. Ook het materiaal van de muren, de kabelcategorie en het aantal aansluitpunten tellen mee. Controleer in de offerte apart of sleuven maken, dichtzetten, de datakast en het doormeten erin zitten.
Ja. De aarding loopt meestal via het patchpaneel en het rack, die de elektricien aansluit op de potentiaalvereffening van het gebouw. Zonder aarding werkt de afscherming niet.
Ja, maar reken op sleuven maken, doorvoeringen boren of kabels in opbouwgoten. Het minste werk en de minste rommel heb je als de bekabeling gepland wordt vóór het stucwerk of de gipsplaten.
In een appartement met voorbereide buizen of gipsplaatwanden is een gewone aanleg meestal in een dag klaar. Bij aanleg achteraf met sleuven in afgewerkte muren moet je rekenen op meerdere dagen, inclusief dichtzetten. In een eengezinswoning of groter kantoor hangt het af van het aantal aansluitpunten, de lengte van de routes en de inrichting van de datakast.
Bij vakkundige aanleg wel. De monteur controleert of alles goed is aangesloten, of de verbinding doorloopt en wat de kwaliteit is, en legt de resultaten vast. Controleer vóór de opdracht of doormeten met meetrapport in de offerte staat.
Meestal wel. Een extra kabel tijdens de aanleg kost alleen wat materiaal en werk. Achteraf sleuven maken in afgewerkte muren is veel bewerkelijker en duurder.
Gerelateerde werkzaamheden
Zo zet je sleuven na elektra- en leidingwerk goed dicht: welk materiaal je kiest, waar je op let en hoe je de muur controleert.
Hoe een badkamer- of toiletventilator wordt gemonteerd en aangesloten, welk type je kiest, waar je op let en hoe je het werk controleert.
Zo wordt een inbouwspot in een gipsplaatplafond gemonteerd: gat boren, aansluiten, bevestigen, de juiste spot kiezen, veelgemaakte fouten en controle.
Zo verloopt het monteren van een hanglamp: stevig bevestigen in elk type plafond, de juiste ophanghoogte en het werk achteraf controleren.
Hoe een elektricien een wandlamp monteert, wat het werk lastiger maakt, waar je op let in badkamer en buiten en hoe je het resultaat controleert.
Zo verloopt de aanleg van een laagspanningsaansluiting tot aan de meterkast: wie wat doet, typische fouten en hoe je het werk controleert.
Blog
Bereken het hele project, niet alleen één werkzaamheid
U kiest posten uit alle vakgebieden en NUMIQ maakt er een offerte van voor uw eigen project of dat van uw klant.