Izolacja natryskowa pianką PUR o zamkniętych komórkach

Natryskowa pianka PUR powstaje z dwóch płynnych składników: poliolu i izocyjanianu. Mieszają się dopiero w pistolecie natryskowym, masa od razu się spienia i w ciągu kilku sekund tężeje. Od receptury i gęstości zależy, jakie komórki powstaną w piance.

• Struktura zamknięta (pianka twarda): komórki są zamknięte i wypełnione gazem. Pianka jest sztywna, trzyma kształt i prawie nie przepuszcza wody ani pary wodnej. Gęstość wynosi zwykle powyżej 35 kg/m³, a udział zamkniętych komórek to mniej więcej 90% i więcej.
• Struktura otwarta (pianka miękka): komórki są ze sobą połączone. Pianka jest lekka, sprężysta, przepuszcza parę i lepiej tłumi hałas, ale wilgoć jej nie służy. Stosuje się ją głównie w suchych wnętrzach.

Dlaczego twardą piankę wybiera się także po to, żeby zaoszczędzić miejsce? Jej współczynnik przewodzenia ciepła λ wynosi według producentów około 0,025 W/(m·K), a w przypadku pianki miękkiej mniej więcej 0,037 W/(m·K). Do takiego samego efektu wystarcza więc cieńsza warstwa. Docenisz to na przykład na poddaszu z niskimi krokwiami, gdzie nie chcesz tracić wysokości pomieszczenia.

Twarda pianka sprawdza się wszędzie tam, gdzie izolacja ma być odporna na wodę i wytrzymała mechanicznie:

• dachy skośne i poddasza, gdzie pianka wypełnia przestrzeń między krokwiami i uszczelnia trudne miejsca wokół komina czy okien dachowych,
• dachy płaskie, gdzie piankę natryskuje się od zewnątrz, a potem chroni powłoką ochronną lub kolejną warstwą,
• fundamenty, cokoły i ściany piwniczne w kontakcie z gruntem albo z wodą rozpryskową,
• hale, magazyny, budynki gospodarcze i chłodnie, gdzie trzeba szybko zaizolować duże powierzchnie konstrukcji z blachy lub betonu.

W dachu skośnym natrysk to tylko jedna z warstw. Łączy się z pracą blacharza i dekarza, czyli z membraną wstępnego krycia albo deskowaniem, łatami i pokryciem. Układ warstw dachu powinien dobrać projektant. Twarda pianka sama w sobie jest prawie paroszczelna, więc osobna paroizolacja często nie jest potrzebna. Decyduje jednak konkretny system i to, żeby drewniane krokwie nie zostały zamknięte w wilgoci. Nie zaleca się natryskiwania pianki bezpośrednio na spód dachówek, bo późniejsza naprawa dachu robi się wtedy bardzo trudna.

Jeśli docieplasz dach domu jednorodzinnego, warto sprawdzić, czy prace nie kwalifikują się do programów wsparcia termomodernizacji, takich jak Czyste Powietrze. Aktualne warunki znajdziesz na stronie programu.

Tę pracę zawsze wykonuje specjalistyczna firma z agregatem natryskowym. Izocyjanian podczas natrysku podrażnia drogi oddechowe, dlatego pracownik potrzebuje maski z odpowiednim filtrem lub aparatu oddechowego, a pozostałe osoby muszą w tym czasie przebywać poza pomieszczeniem. To nie jest praca dla amatora.

1. Obejrzeć konstrukcję, ustalić grubość warstwy według projektu i sprawdzić, czy dach lub mur jest suchy i nie przecieka.
2. Zabezpieczyć okna, podłogi, instalację elektryczną i wszystko, co nie powinno zostać zachlapane.
3. Oczyścić podłoże z kurzu, tłuszczu i luźnych elementów.
4. Sprawdzić temperaturę i wilgotność powietrza oraz podłoża zgodnie z kartą techniczną producenta.
5. Natryskiwać piankę w kilku cieńszych warstwach, aż do uzyskania wymaganej grubości.
6. Przyciąć wystającą piankę i zmierzyć grubość w kilku miejscach.
7. Przewietrzyć pomieszczenie i odczekać czas, po którym według producenta można do niego wrócić.
8. W razie potrzeby wykonać warstwy wykończeniowe, na przykład płyty g-k na poddaszu albo powłokę ochronną na dachu płaskim.

Pracochłonność, a więc i końcowy koszt za metr kwadratowy, różni się w zależności od budynku. Łatwiej jest przy:

• dużych, płaskich i łatwo dostępnych powierzchniach,
• suchym, czystym podłożu, którego nie trzeba długo przygotowywać,
• pustym pomieszczeniu, w którym nie ma wiele do zabezpieczania.

Trudniej jest przy:

• grubszej warstwie, którą trzeba natryskiwać w kilku podejściach,
• skomplikowanej więźbie, niskich poddaszach i wielu detalach wokół kominów, rur i okien,
• małym zakresie zlecenia, kiedy dojazd z agregatem rozkłada się na niewiele metrów,
• konieczności wykonania warstwy ochronnej lub przeciwpożarowej.

W praktyce często zdarza się, że do wilgotnego miejsca, na przykład przy cokole albo na dachu płaskim, wybiera się tańszą piankę o otwartych komórkach. Ta chłonie wilgoć i z czasem traci właściwości. Inne typowe problemy:

• Słabo przygotowane podłoże: kurz, tłuszcz lub wilgoć pogarszają przyczepność i pianka może się później odspajać.
• Natrysk w złych warunkach: przy chłodzie lub dużej wilgotności pianka spienia się i twardnieje nierównomiernie.
• Cieńsza warstwa niż uzgodniona: izolacja nie daje wtedy zakładanego efektu.
• Pianka zostawiona na słońcu: promieniowanie UV stopniowo ją niszczy, dlatego na zewnątrz zawsze trzeba ją przykryć.
• Brak ochrony przeciwpożarowej: zwykła pianka PUR ma najczęściej klasę reakcji na ogień E według PN-EN 13501-1. Na poddaszu użytkowym zwykle trzeba ją więc zakryć, na przykład płytami g-k. Hasło „niepalna pianka” traktuj z dystansem i pytaj o konkretną klasyfikację.

Przed zamówieniem poproś o kartę techniczną, deklarację właściwości użytkowych i informację o klasie reakcji na ogień. Grubość warstwy niech będzie wpisana wprost w ofercie. Oferty porównuj tylko przy tej samej powierzchni i tej samej grubości.

• warstwa jest ciągła, bez dziur, pęknięć i miejsc, w których widać podłoże,
• grubość odpowiada umowie, sprawdzona nakłuciem lub pomiarem w kilku miejscach,
• pianka mocno trzyma się podłoża i nie odspaja się przy nacisku,
• powierzchnia jest równomierna, bez dużych pęcherzy i miękkich, lepkich miejsc,
• detale wokół komina, okien i przejść instalacyjnych są dokładnie uszczelnione,
• okna, podłogi i instalacje nie są zabrudzone pianką,
• po przewietrzeniu w pomieszczeniu nie zostaje wyraźny zapach,
• masz kartę techniczną, informację o klasie reakcji na ogień i warunki gwarancji.