Kucie bruzd pod instalację gazową w ścianie z cegły

Dobra bruzda zaczyna się, zanim ktokolwiek włączy narzędzie. W praktyce wygląda to zwykle tak:

1. Wyznaczenie trasy. Według projektu albo wskazówek instalatora na ścianie rysuje się dokładny przebieg rury: wysokość, odgałęzienia i miejsca podłączenia urządzeń.
2. Sprawdzenie ściany. Wykrywaczem i na podstawie dostępnych rysunków sprawdza się, czy w trasie nie biegną przewody elektryczne, rury wodne albo grzewcze. Jeśli w pobliżu jest stara rura gazowa, instalator musi ją najpierw zamknąć i zabezpieczyć.
3. Przygotowanie pomieszczenia. Meble wynosi się albo przykrywa folią, podłogę zabezpiecza się tekturą lub plandeką, a drzwi do innych pokoi uszczelnia przed pyłem.
4. Nacięcie krawędzi. Bruzdownica z dwiema tarczami diamentowymi robi dwa równoległe cięcia o ustawionej szerokości i głębokości. Dzięki temu bruzda ma proste brzegi, a tynk wokół niej nie odpada płatami.
5. Wykucie środka. Materiał między nacięciami usuwa się młotem udarowym z płaskim dłutem.
6. Oczyszczenie i kontrola. Z bruzdy wybiera się pył i okruchy, sprawdza głębokość, szerokość i prostoliniowość. Dopiero wtedy instalator może układać rurę.

Ręczne kucie bez bruzdownicy stosuje się dziś raczej w narożnikach, pod sufitem albo przy przeszkodach, gdzie maszyna nie wejdzie. Jest wolniejsze, a bruzda wychodzi mniej równa.

„Ściana z cegły” to w Polsce kilka różnych rzeczy. Od rodzaju muru zależy, jak ostrożnie trzeba pracować.

Cegła pełna

Pełna cegła ceramiczna kuje się stosunkowo dobrze i trzyma krawędź. Typowa jest w starszych domach jednorodzinnych i w kamienicach.

Pustaki i cegła dziurawka

W nowszych domach często spotyka się pustaki ceramiczne. Mają cienkie ścianki komór, które łatwo pękają, przez co bruzda potrafi się nagle poszerzyć albo „zapaść” w głąb pustej komory. Dlatego zawsze warto najpierw ciąć, a dopiero potem kuć, zamiast rozbijać ścianę samym młotem.

Stare mury w kamienicach

W kamienicach mur bywa kruchy, łączony słabą zaprawą wapienną, a pod tynkiem zdarzają się zamurowane otwory czy stare przewody. Tu pracuje się spokojniej, mniejszymi odcinkami.

Gdy w trasie trafi się beton

Nawet w murowanym domu trasa może przejść przez nadproże, wieniec albo słup żelbetowy. Beton jest dużo twardszy i ma w środku stalowe zbrojenie, którego nie wolno przecinać bez konsultacji z konstruktorem. W blokach z wielkiej płyty ściany są zwykle betonowe, więc to już inna praca niż kucie w cegle.

Bruzdę robi się pod konkretną rurę. Powinna być trochę głębsza i szersza niż rura, żeby dało się ją ułożyć bez naprężeń, przymocować uchwytami i przykryć zaprawą oraz tynkiem. Dokładne wymiary ustala instalator, bo zależą od rodzaju i średnicy rury. Zbyt głęboka bruzda osłabia ścianę, szczególnie nośną i w pobliżu okien oraz drzwi.

Rurę gazową prowadzi się w ścianie tylko poziomo albo pionowo, nigdy ukośnie. Dlaczego to takie ważne? Jeśli ktoś za kilka lat będzie wiercił otwór pod półkę, po położeniu kurka czy kuchenki zgadnie, którędy biegnie rura. Przy ukośnej trasie nie zgadnie nikt.

Od przewodów elektrycznych, wodnych i innych instalacji gaz musi mieć bezpieczny odstęp, zgodny z projektem i normami, m.in. PN-EN 1775. Zaworów i połączeń rozłącznych nie zamurowuje się, muszą zostać dostępne. Sposób zabezpieczenia rury w ścianie i to, czym przykryć bruzdę, zawsze ustala instalator gazowy.

Pracochłonność kucia, a więc i koszt, zależy od kilku rzeczy:

• rodzaj muru: pustaki i kruche stare mury wymagają więcej ostrożności niż pełna cegła, a każdy fragment betonu wydłuża pracę,
• długość i kształt trasy: prosta trasa po jednej ścianie idzie szybciej niż trasa z wieloma załamaniami i przejściami przez ściany,
• dostęp: praca pod sufitem, w narożnikach, za zabudową kuchenną albo w umeblowanym mieszkaniu trwa dłużej,
• powierzchnia: jeśli najpierw trzeba skuć płytki albo grubą warstwę tynku, roboty przybywa,
• sprzątanie: odsysanie pyłu, wywóz gruzu i zaprawienie bruzd często ustala się osobno.

Puste pomieszczenie i wyraźnie wyznaczona trasa oszczędzają czas obu stronom. W bloku albo kamienicy dobrze jest uprzedzić sąsiadów, bo kucie jest głośne.

• Ukośna trasa albo trasa „jak wyszło”, której instalator nie przyjmie.
• Zbyt płytka bruzda, w której rura nie ma wystarczającej otuliny, a tynk nad nią pęka.
• Zbyt głęboka bruzda w ścianie nośnej, wykonana bez rozmowy z konstruktorem.
• Rozbite komory pustaków, przez które bruzda robi się szeroka i trudno w niej zamocować rurę.
• Przecięty kabel albo rura, bo nikt nie sprawdził ściany przed kuciem.
• Kucie samą szlifierką kątową, przy którym powstaje mnóstwo pyłu, a bruzda ma nierówną głębokość.
• Nieoczyszczona bruzda, w której uchwyty i zaprawa słabo trzymają, a ostre krawędzie mogą uszkodzić rurę.

Jeśli w trakcie prac poczujesz gaz, od razu przerwij pracę, nie włączaj ani nie wyłączaj urządzeń elektrycznych, otwórz okna, wyjdź z pomieszczenia i zadzwoń pod numer pogotowia gazowego 992 albo 112.

Zanim instalator ułoży rurę, a bruzdy zostaną zaprawione, warto przejść przez te punkty:

• trasa zgadza się z projektem albo ustaleniami z instalatorem,
• bruzdy biegną wyłącznie poziomo i pionowo,
• głębokość i szerokość są równe na całej długości,
• krawędzie są proste, a tynk wokół nie jest niepotrzebnie wykruszony,
• w pustakach nie ma wyłamanych dużych komór, a w elementach betonowych nie przecięto zbrojenia,
• żadna inna instalacja nie została uszkodzona,
• bruzdy są oczyszczone z pyłu i okruchów,
• gruz jest wywieziony, a pomieszczenie posprzątane zgodnie z umową,
• po montażu rury wykonano próbę szczelności i dostałeś protokół.