Zaślepienie instalacji gazowej

Zaślepka to rozsądne rozwiązanie, gdy nie chcesz albo nie możesz od razu skuwać instalacji. Rury zostają w ścianach lub na elewacji, są bezpiecznie zamknięte i w przyszłości, po sprawdzeniu przez fachowca, można je znowu wykorzystać. Pełny demontaż jest nieodwracalny, trwa dłużej i zwykle pociąga za sobą dodatkowe prace, na przykład zamurowanie bruzd i przejść przez ściany.

Zaślepienie może być trwałe albo tymczasowe. Tymczasowe stosuje się na przykład podczas remontu, gdy gaz ma później wrócić. Także tymczasowa zaślepka musi być w pełni gazoszczelna i opisana w protokole. Przed ponownym uruchomieniem gazu potrzebny jest przegląd i nowa próba szczelności.

Po co to wszystko, skoro zawór jest zakręcony? Stary kurek kulowy albo uszczelka z czasem tracą szczelność. Zapomnianą rurę w piwnicy lub pod podłogą ktoś przy kolejnym remoncie może przewiercić albo uszkodzić. Otwarty lub byle jak zamknięty koniec instalacji to ukryte ryzyko, które potrafi dać o sobie znać dopiero po latach.

Sama praca przy rurze jest krótka. Więcej czasu zajmują sprawy formalne z dostawcą gazu, które warto załatwić we właściwej kolejności:

• rozwiązać umowę na sprzedaż gazu, inaczej możesz dalej płacić opłaty stałe, mimo że nic nie zużywasz,
• zgłosić u operatora systemu dystrybucyjnego (w większości kraju to Polska Spółka Gazownictwa) demontaż gazomierza, bo gazomierz należy do operatora i zdejmuje go jego monter,
• dopytać operatora, w którym miejscu ma być zaślepienie i jakie dokumenty chce dostać po zakończeniu prac,
• w bloku lub kamienicy ustalić termin z zarządcą, wspólnotą mieszkaniową lub spółdzielnią, bo piony i część instalacji są wspólne,
• jeśli zmieniasz ogrzewanie w ramach programu dopłat, takiego jak Czyste Powietrze, sprawdzić w jego warunkach, jakie dokumenty warto zachować.

Zaślepienie może wykonać tylko instalator z aktualnym świadectwem kwalifikacyjnym uprawniającym do prac przy instalacjach gazowych. Osoba bez takich kwalifikacji, nawet doświadczony hydraulik, nie powinna ruszać rur gazowych. To wymóg, a nie dobra rada. Uprawniony instalator zwykle postępuje tak:

1. Obejrzeć instalację, odszukać główny zawór gazu, gazomierz i przebieg rur.
2. Zamknąć główny zawór i sprawdzić, czy gaz rzeczywiście nie płynie.
3. Rozprężyć instalację i bezpiecznie wypuścić resztki gazu na zewnątrz.
4. Przygotować koniec rury: oczyścić, w razie potrzeby skrócić i poprawić gwint lub kołnierz.
5. Osadzić zaślepkę, korek lub blindę dobraną do materiału i średnicy rury.
6. Wykonać próbę szczelności, zwykle pod niewielkim nadciśnieniem z manometrem, a połączenia dodatkowo sprawdzić detektorem gazu lub środkiem pianotwórczym.
7. Spisać protokół z wykonanej pracy i wyniku próby.

Gdzie dokładnie trafi zaślepka? To zależy od sytuacji. Operator zazwyczaj chce, żeby punkt poboru był zamknięty na granicy jego sieci, czyli przy głównym zaworze za przyłączem. Jeśli wyłączasz tylko fragment instalacji w domu, na przykład odgałęzienie do kuchenki, zaślepia się tylko tę gałąź, a reszta działa dalej. Samym przyłączem i siecią gazową zajmuje się operator, nie prywatny instalator.

Przy typowej, łatwo dostępnej instalacji praca na miejscu trwa zwykle kilka godzin. Jeśli w domu był kocioł gazowy, instalator często przy okazji odłącza go od gazu i bezpiecznie wyłącza z użytku.

Zakres pracy, a więc i koszt, różni się w zależności od budynku. Pracę ułatwia:

• swobodny dostęp do rury przy zaworze lub w szafce gazowej na elewacji,
• nowsza instalacja ze stali z dobrymi gwintami albo z miedzi,
• istniejąca dokumentacja i gazomierz zdjęty już przez operatora.

Pracę wydłuża lub komplikuje:

• skorodowane stare rury, w których trzeba wymienić odcinek, żeby w ogóle dało się osadzić zaślepkę,
• instalacja schowana w ścianie, podłodze lub szachcie, którą trzeba najpierw odkryć,
• zaślepianie w kilku miejscach, na przykład przy kilku urządzeniach albo w budynku wielorodzinnym,
• brak dokumentacji i nieznany przebieg rur,
• przewód w ziemi albo niejasna granica między przyłączem a instalacją w budynku.

W nietypowych przypadkach instalator zwykle najpierw przyjeżdża na oględziny, a dopiero potem proponuje sposób wykonania.

• tylko zakręcić zawór i zostawić rurę, bo zawór to nie jest trwałe zaślepienie,
• zlecić zaślepienie komuś bez kwalifikacji gazowych, bo w razie szkody ubezpieczyciel może odmówić wypłaty,
• próbować samodzielnie zdejmować gazomierz, który należy do operatora,
• zapomnieć o rozwiązaniu umowy ze sprzedawcą, przez co dalej przychodzą rachunki za opłaty stałe,
• zgubić protokół, o który później zapyta operator, kupujący albo fachowiec przy przeglądzie,
• w bloku działać na własną rękę i ruszać wspólne piony bez uzgodnienia z zarządcą.

Jeśli w trakcie przygotowań albo w dowolnym innym momencie poczujesz gaz, nie włączaj światła ani żadnych urządzeń, otwórz okna, wyjdź z pomieszczenia i zadzwoń na pogotowie gazowe pod numer 992 lub na numer alarmowy 112.

Przy odbiorze poproś, żeby instalator pokazał ci miejsce zaślepienia, i odbierz od niego dokumenty. Sprawdź, czy masz:

• zaślepkę mocno osadzoną, bez oznak nieszczelności, w wyraźnie widocznym miejscu,
• zamknięty główny zawór i rurę oznaczoną jako wyłączoną z użytku,
• protokół z adresem budynku, datą, opisem sposobu i miejsca zaślepienia,
• zapisany wynik próby szczelności razem z zastosowaną metodą,
• imię i nazwisko, podpis i numer świadectwa kwalifikacyjnego instalatora, ewentualnie pieczątkę firmy,
• protokół z przeglądu, jeśli wymaga go operator, ubezpieczyciel lub kupujący,
• wszystkie dokumenty odłożone razem z dokumentacją domu na długie lata.