Montaż zasobnika ciepłej wody użytkowej

Zasobniki różnią się przede wszystkim tym, co w nich grzeje wodę. Od tego zależy cały montaż.

• zasobnik elektryczny: wodę grzeje grzałka w środku. Montaż jest prosty i nie zależy od kotła. Sprawdza się w mieszkaniach w blokach i tam, gdzie nie ma innego źródła ciepła,
• zasobnik z wężownicą: w środku jest wymiennik, czyli metalowa spirala, przez którą płynie gorąca woda z kotła lub pompy ciepła. Woda użytkowa nie miesza się z wodą grzewczą, tylko odbiera od niej ciepło. Jeśli masz już kocioł, w eksploatacji to zwykle tańsze rozwiązanie,
• zasobnik kombinowany: ma wężownicę i dodatkowo grzałkę. Ma sens, gdy kocioł na paliwo stałe palisz tylko zimą, a latem chcesz grzać wodę prądem, gdy potrzebujesz rezerwy na wypadek awarii kotła albo chcesz wykorzystać nadwyżki z fotowoltaiki,
• wiszący lub stojący: mniejsze zasobniki wieszane na ścianie są typowe w mieszkaniach i kamienicach. Większe stoją na podłodze, zwykle w kotłowni domu jednorodzinnego.

Pojemność powinna pasować do liczby domowników i ich nawyków. Za mały zasobnik szybko się opróżnia, za duży niepotrzebnie trzyma ciepłą wodę, której nikt nie zużyje. Jeśli nie masz pewności, porozmawiaj z hydraulikiem jeszcze przed zakupem.

Dobry montaż zaczyna się od oględzin miejsca. Hydraulik ocenia, czy ściana utrzyma pełny zasobnik. Litr wody waży mniej więcej kilogram, więc wiszący bojler z wodą jest naprawdę ciężki. W ścianach z wielkiej płyty zwykle nie ma z tym kłopotu, w ściankach działowych z cienkich materiałów czy z płyt g-k już tak. Sprawdza też, którędy biegną instalacje wody, prądu i ogrzewania oraz gdzie da się odprowadzić wodę z zaworu bezpieczeństwa. Dalej praca zwykle wygląda tak:

1. Zamknąć dopływ wody, odłączyć prąd, a przy wymianie spuścić wodę i zdemontować stary zasobnik.
2. Osadzić wsporniki albo przygotować równe i nośne podłoże pod zasobnik stojący.
3. Zamocować zasobnik i sprawdzić, czy wisi pionowo i stabilnie.
4. Na dopływie zimnej wody zamontować zawór odcinający oraz zawór bezpieczeństwa z zaworem zwrotnym, zgodnie z instrukcją producenta.
5. Odpływ z zaworu bezpieczeństwa poprowadzić przez widoczny lejek do kanalizacji.
6. W razie potrzeby zamontować naczynie wzbiorcze przeznaczone do wody pitnej.
7. Podłączyć wyjście ciepłej wody do instalacji, ewentualnie także przewód cyrkulacji.
8. Przy zasobniku z wężownicą podłączyć wymiennik do obiegu kotła.
9. Napełnić zasobnik, odpowietrzyć go przez odkręcenie ciepłej wody na baterii i sprawdzić szczelność wszystkich połączeń.
10. Dopiero przy pełnym zasobniku włączyć grzanie, ustawić termostat i sprawdzić, czy woda się nagrzewa.

Podłączenie grzałki do prądu może wykonać tylko elektryk z uprawnieniami SEP, z osobnym zabezpieczeniem obwodu i właściwą ochroną przeciwporażeniową. Włączenie grzania w pustym zasobniku to częsty błąd, który niszczy grzałkę w ciągu chwili.

Przy zasobniku z wężownicą nie wystarczy podpiąć dwóch rurek. Kocioł musi wiedzieć, kiedy grzać wodę w zasobniku, a kiedy ogrzewać dom. Dlatego trzeba zadbać o kilka rzeczy:

• połączenie hydrauliczne: zasilanie i powrót wężownicy podłącza się według oznaczeń producenta, inaczej woda grzeje się wolno i nierówno,
• pompa obiegowa lub zawór trójdrogowy: kierują gorącą wodę z kotła do wężownicy wtedy, kiedy jest to potrzebne,
• czujnik temperatury i sterowanie: czujnik w zasobniku przekazuje kotłu temperaturę, a kocioł na tej podstawie włącza grzanie,
• priorytet ciepłej wody: w większości kotłów grzanie zasobnika ma pierwszeństwo przed ogrzewaniem, żeby ciepła woda była szybko dostępna,
• odpowietrzenie i ciśnienie: po podłączeniu instalację grzewczą się odpowietrza i uzupełnia do ciśnienia zalecanego przez producenta kotła.

Warto sprawdzić, czy zasobnik i kocioł do siebie pasują. Nie każdy kocioł ma wejście na czujnik zasobnika i nie każda wężownica jest wystarczająco duża dla pompy ciepła, która pracuje na niższej temperaturze wody. Projektowanie instalacji grzewczych opisuje norma PN-EN 12828.

Jeśli montaż wymaga jakiejkolwiek ingerencji w kocioł gazowy lub instalację gazową, może ją wykonać tylko osoba z uprawnieniami gazowymi. Gdy poczujesz w domu gaz, nie używaj włączników ani otwartego ognia, otwórz okna, wyjdź z pomieszczenia i zadzwoń pod numer pogotowia gazowego 992 albo 112.

Zakres pracy może się mocno różnić nawet przy tym samym zasobniku. Prościej jest, gdy:

• wymieniasz zasobnik na taki sam model albo o identycznych przyłączach,
• instalacje wody, prądu i kanalizacji są tuż przy miejscu montażu,
• chodzi o zasobnik elektryczny bez podłączenia do kotła.

Pracę wydłużają natomiast takie sytuacje:

• przejście z grzania elektrycznego na grzanie z kotła, gdy trzeba doprowadzić nowe rury i sterowanie,
• zasobnik kombinowany zasilany z kilku źródeł ciepła,
• słaba lub pusta w środku ściana, która wymaga innego kotwienia,
• ciasne pomieszczenie, poddasze albo piwnica z wąskimi schodami, do której trudno wnieść duży zasobnik,
• stare, skorodowane rury, które pękają przy demontażu, co w kamienicach zdarza się dość często.

W bloku warto wcześniej porozmawiać z zarządcą, spółdzielnią lub wspólnotą mieszkaniową, zwłaszcza gdy prace dotykają wspólnych pionów. Jeśli zasobnik montujesz razem z nowym źródłem ciepła, sprawdź, czy nie obejmują go programy dopłat, takie jak Czyste Powietrze. Aktualne warunki znajdziesz w opisie programu.

W praktyce powtarzają się te same potknięcia:

• brak zaworu bezpieczeństwa albo zawór odcinający między nim a zasobnikiem, co jest niebezpieczne,
• odpływ z zaworu bezpieczeństwa nie trafia do kanalizacji, więc woda kapie na podłogę albo ktoś „naprawia” zawór, zaślepiając go,
• włączenie grzania przed napełnieniem zasobnika,
• zamienione zasilanie i powrót wężownicy albo źle ustawione sterowanie, przez które kocioł ciągle się włącza i wyłącza,
• słabe kotwienie, które po czasie puszcza,
• brak uziemienia lub osobnego wyłącznika nadprądowego dla grzałki,
• montaż niezgodny z instrukcją producenta, co może oznaczać utratę gwarancji.

Gdy woda długo stoi w niskiej temperaturze, w zasobniku mogą namnażać się bakterie, na przykład Legionella. Producenci zwykle zalecają co jakiś czas podgrzać wodę do wyższej temperatury, a wiele sterowników robi to automatycznie.

Przy odbiorze poproś, żeby ekipa pokazała ci, jak działa zasobnik, i przejdź przez te punkty:

• zasobnik trzyma się pewnie, nie rusza się i wisi pionowo,
• żadne połączenie nie przecieka, także po nagrzaniu wody,
• zawór bezpieczeństwa jest zamontowany, między nim a zasobnikiem nie ma zaworu odcinającego, a odpływ prowadzi przez lejek do kanalizacji,
• zawór odcinający na dopływie zimnej wody jest łatwo dostępny,
• woda nagrzewa się do ustawionej temperatury, a termostat ją utrzymuje,
• przy grzaniu z kotła kocioł reaguje na sygnał z zasobnika, a instalacja grzewcza jest odpowietrzona,
• przy grzaniu elektrycznym masz potwierdzenie podłączenia przez elektryka z uprawnieniami SEP, najlepiej z protokołem pomiarów,
• przy pracach przy urządzeniu gazowym masz potwierdzenie od osoby z uprawnieniami gazowymi,
• dostajesz instrukcję, kartę gwarancyjną i wyjaśnienie, jak spuścić wodę z zasobnika i kiedy sprawdzać anodę.