Przegląd (kontrola okresowa) instalacji gazowej

Instalację gazową w budynku kontroluje się zwykle co najmniej raz w roku. W blokach z wielkiej płyty i w kamienicach termin zwykle wyznacza zarządca, wspólnota mieszkaniowa albo spółdzielnia, a technik obchodzi wtedy po kolei wszystkie mieszkania. W domu jednorodzinnym o przegląd musisz zadbać sam. Datę poprzedniej kontroli najłatwiej sprawdzić w ostatnim protokole.

Poza regularnym terminem przegląd warto zlecić także w takich sytuacjach:

• po montażu nowego kotła, kuchenki lub podgrzewacza wody,
• po przeróbce, przedłużeniu lub przeniesieniu rury gazowej, na przykład przy remoncie kuchni,
• po zakończeniu remontu, w którym ekipa pracowała w pobliżu instalacji,
• przed sprzedażą lub wynajmem, gdy nowy właściciel chce mieć pewność co do stanu instalacji,
• po awarii, wycieku gazu lub jakiejkolwiek ingerencji w przewody.

W bloku za wspólne części instalacji, czyli piony i główne zawory, odpowiada zarządca. Za urządzenia i przewody w twoim mieszkaniu odpowiadasz jednak ty.

W mieszkaniu lub domu jednorodzinnym wizyta trwa zwykle od kilkunastu minut do mniej więcej godziny. Jeśli w domu jest kilka urządzeń albo długie przewody, kontrola trwa dłużej. Technik zazwyczaj postępuje tak:

1. Ogląda rury od głównego zaworu aż do urządzeń. Patrzy na mocowanie, korozję i uszkodzenia oraz sprawdza, czy rura nie została zabudowana tam, gdzie nie powinna.
2. Sprawdza zawory przed urządzeniami i zawór główny: czy są dostępne, oznaczone i czy dają się zamknąć.
3. Miernikiem albo roztworem pieniącym bada szczelność połączeń, gwintów i węży.
4. Kontroluje urządzenia: podłączenie, zabezpieczenia, prawidłowy płomień i odprowadzenie spalin.
5. Ocenia wentylację pomieszczenia i dopływ powietrza do spalania, zwłaszcza przy kotłach i junkersach z otwartą komorą spalania.
6. Zapisuje wyniki i usterki w protokole i wyjaśnia ci, co znalazł.

Przy nowej instalacji lub po większej przeróbce wykonuje się też próbę szczelności pod ciśnieniem. Instalację napełnia się powietrzem lub gazem obojętnym i obserwuje, czy ciśnienie nie spada przez wymagany czas.

Przegląd w kawalerce z jedną kuchenką to inna praca niż kontrola domu z kotłem, podgrzewaczem i długą rurą przez kilka kondygnacji. Na nakład pracy, a więc i na koszt, wpływa przede wszystkim:

• liczba urządzeń i odgałęzień instalacji,
• długość przewodów i dostęp do nich, na przykład rury za szafkami albo w zabudowie z płyt g-k,
• potrzeba próby ciśnieniowej lub dodatkowych pomiarów,
• brak dokumentacji oraz stare, wielokrotnie przerabiane instalacje,
• to, czy chodzi o zwykły przegląd, czy o pilną wizytę po awarii.

Przewody kominowe i wentylacyjne sprawdza osobno kominiarz. Niektórzy fachowcy potrafią zgrać oba terminy, a czasem dołożyć też pomiary instalacji elektrycznej wykonywane przez elektryka z uprawnieniami SEP. Przydaje się to zwłaszcza po remoncie albo przed sprzedażą.

Kontrolę instalacji gazowej powinna wykonywać osoba z odpowiednimi kwalifikacjami gazowymi, czyli z aktualnym świadectwem kwalifikacyjnym w zakresie dozoru. Protokół od kogoś bez uprawnień nie ma wartości, na przykład dla ubezpieczyciela. Śmiało poproś więc przed wizytą o numer świadectwa i sprawdź, do kiedy jest ważne.

Technik dzieli znalezione usterki według wagi. Przy poważnej usterce, takiej jak wyciek gazu, wadliwe odprowadzenie spalin czy niedziałający zawór, urządzenia nie wolno używać, dopóki usterka nie zostanie usunięta. Często technik od razu zamyka wtedy dopływ gazu. Drobniejsze braki, jak brak oznaczenia rury albo zastawiony zawór, nie blokują użytkowania, ale trzeba je usunąć w terminie wpisanym do protokołu. Naprawy rur i urządzeń gazowych może robić wyłącznie hydraulik lub gazownik z uprawnieniami gazowymi, nigdy laik.

W praktyce często zdarza się, że ktoś latami używa starego węża przy kuchence albo zabudowuje zawór meblami kuchennymi. To proste sprawy, a przy przeglądach należą do najczęstszych uwag.

Sam przy instalacji gazowej nic nie przerabiaj. Przygotować się do wizyty technika możesz jednak bez problemu:

• zapewnij dostęp do kotła, kuchenki, podgrzewacza i głównego zaworu gazu,
• usuń rzeczy, które zasłaniają rury lub zawory,
• przygotuj stare protokoły, książkę serwisową kotła i instrukcje urządzeń,
• zapisz, co cię niepokoiło, na przykład gaśnięcie płomienia, dziwne dźwięki albo zapach.

Między przeglądami warto oddawać kocioł do serwisu zgodnie z zaleceniami producenta, zwykle raz w roku przed sezonem grzewczym. Serwis i przegląd to nie to samo: serwis dotyczy konserwacji kotła, przegląd ocenia bezpieczeństwo całej instalacji. Pomieszczenie z kotłem utrzymuj suche i przewietrzane, nie zaklejaj kratek wentylacyjnych, a przy urządzeniach gazowych zamontuj czujnik czadu. Jeśli poczujesz gaz, zamknij główny zawór, nie włączaj światła ani urządzeń elektrycznych, otwórz okna, wyjdź z mieszkania i zadzwoń pod numer pogotowia gazowego 992 lub numer alarmowy 112.

Przeczytaj protokół jeszcze przy technikiku, żeby mógł od razu wyjaśnić niejasności. Sprawdź, czy zawiera:

• imię i nazwisko technika, numer jego świadectwa kwalifikacyjnego i podpis,
• adres i dokładną listę sprawdzonych urządzeń z typem oraz rodzajem gazu, ziemnego lub płynnego z butli,
• opis instalacji i wynik badania szczelności, ewentualnie próby ciśnieniowej,
• listę usterek z podziałem według wagi i terminem ich usunięcia,
• jasny wniosek, czy instalacja nadaje się do bezpiecznego użytkowania,
• datę kontroli i termin następnego przeglądu,
• potwierdzenie zapłaty, które warto przechowywać razem z protokołem, także w formie elektronicznej.