Szlifowanie podłoża z kleju i lepiku przed wylewką samopoziomującą

Stary klej i lepik bywają miękkie, tłuste albo słabo związane z betonem. Masa wprawdzie się na nich rozleje, ale przyklei się tylko do kleju, a nie do nośnego podłoża. Kiedy klej pod obciążeniem lub przy zmianie temperatury zacznie pracować, wylewka odspoi się, pęknie albo powstanie pod nią pustka. Po kilku miesiącach daje to o sobie znać: panele winylowe skrzypią, płytki pękają, a przy opukiwaniu słychać głuchy dźwięk.

Szlifowanie ma więc dwa zadania: usunąć wszystko, co nie jest stabilne, i uszorstnić powierzchnię, żeby grunt mógł wniknąć, a masa dobrze się związała.

Zanim ruszy szlifierka, warto wiedzieć, jaki klej w ogóle jest na podłodze. W starszych mieszkaniach, zarówno w blokach z wielkiej płyty, jak i w kamienicach, to nie tylko kwestia techniki, ale też zdrowia.

• Czarny, błyszczący lepik pod starym parkietem może być na bazie smoły. Takie kleje mogą zawierać szkodliwe wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne, które przy szlifowaniu przechodzą do pyłu.
• Stare płytki PVC i niektóre kleje sprzed kilkudziesięciu lat mogą zawierać azbest. Jeśli masz takie podejrzenie, oddaj próbkę do zbadania i nie szlifuj podłogi na własną rękę. Usuwaniem azbestu powinna zająć się wyspecjalizowana firma z odpowiednim sprzętem i zabezpieczeniami.
• Zwykłe kleje dyspersyjne spod wykładzin i PVC są zwykle jaśniejsze i bardziej miękkie. Przy szlifowaniu raczej się rozmazują, niż kruszą.

Trzeba też ocenić samo podłoże. Mocną wylewkę betonową szlifuje się inaczej niż kruszący się stary jastrych czy podłoże drewniane. Na drewnie pracuje się delikatniej, żeby go nie przeszlifować. Do tego trzeba wybrać masę, którą producent wyraźnie dopuszcza na drewno.

1. Opróżnić pomieszczenie, zdjąć listwy przypodłogowe i zabezpieczyć drzwi, progi oraz otwory, przez które mógłby przedostać się pył.
2. Zeskrobać skrobakiem grube warstwy kleju, które niepotrzebnie zapychałyby tarcze.
3. Przeszlifować powierzchnię szlifierką do posadzek z grubym narzędziem diamentowym, podłączoną do odkurzacza przemysłowego.
4. Doczyścić krawędzie, narożniki i pasy przy ścianach mniejszą szlifierką, tam gdzie duża maszyna nie sięga.
5. W razie potrzeby przejść powierzchnię drobniejszym narzędziem, żeby struktura była jednolita.
6. Dokładnie odkurzyć całą powierzchnię razem z narożnikami, a nie tylko zamieść.
7. Sprawdzić nośność, czystość i równość podłoża oraz zaznaczyć miejsca do naprawy.

Po szlifowaniu przychodzi czas na gruntowanie dobrane do rodzaju podłoża i masy, a w razie potrzeby na uszczelnienie narożników i przejść rur, żeby masa nie uciekła w szczeliny. To jednak osobny etap prac.

Szlifowanie nie zawsze jest jedyną drogą. Ekipa wybiera sposób w zależności od tego, co zastanie na podłodze.

• Cienka warstwa kleju na mocnym betonie: wystarczy zwykłe szlifowanie narzędziami diamentowymi.
• Bardzo grube warstwy lepiku lub kleju: zwykle szybciej idzie najpierw frezowanie albo mechaniczne zdzieranie, a dopiero potem szlifowanie.
• Kruszący się, popękany lub słaby jastrych: szlifowanie nie rozwiąże problemu. Słabą warstwę trzeba usunąć i uzupełnić zaprawą naprawczą, czasem nawet nową wylewką.
• Duże różnice wysokości: szlifowaniem podłogi się nie wyrówna. Różnice wyrównuje masa o odpowiedniej grubości albo warstwa wyrównawcza.
• Resztki, których nie da się całkiem usunąć: niektórzy producenci oferują systemy gruntów przeznaczone na pozostałości starych klejów. Takie rozwiązanie musi jednak wyraźnie dopuszczać karta techniczna.

Pracochłonność i czas mogą się mocno różnić nawet w dwóch mieszkaniach o tej samej powierzchni. Pracę utrudnia przede wszystkim:

• gruba albo miękka, maziste warstwa kleju, która zapycha narzędzia,
• czarny lepik, przy którym trzeba dodatkowo zadbać o ochronę przed pyłem,
• pomieszczenia z wieloma narożnikami, wnękami i przejściami rur,
• podłoże drewniane, które wymaga delikatniejszej i wolniejszej pracy,
• blok lub kamienica, gdzie trzeba przestrzegać godzin ciszy z regulaminu i ustalić z zarządcą, wspólnotą lub spółdzielnią dostęp do klatki i wywóz odpadów.

Ułatwia ją puste, regularne pomieszczenie, mocny beton i cienka warstwa kleju. Pomaga też to, że stare pokrycie jest już zerwane, a grube resztki zeskrobane.

• Szlifowanie „na oko”: na powierzchni zostają wysepki kleju. Właśnie w tych miejscach masa później się odspaja.
• Zbyt agresywne szlifowanie: w betonie powstają rysy i wyrwy, a drewno traci grubość.
• Złe narzędzia: do miękkiego kleju pasuje inne narzędzie niż do twardego betonu. Zły dobór oznacza powolną pracę i nierówny efekt.
• Szlifowanie bez odciągu pyłu: pył jest w całym mieszkaniu, a cienka warstwa na podłodze osłabia przyczepność gruntu.
• Pominięta wilgotność: wilgotną wylewkę trzeba wykryć przed nałożeniem masy. Dopuszczalną wilgotność podaje producent masy i podłogi, przy wylewkach anhydrytowych jest zwykle bardziej rygorystyczna niż przy cementowych.
• Szlifowanie nieznanego czarnego lepiku bez sprawdzenia: niepotrzebne ryzyko dla zdrowia.

Przed gruntowaniem i wylaniem masy obejrzyj podłoże sam albo razem z wykonawcą. W praktyce często bywa tak, że problem wychodzi dopiero po wylaniu masy, gdy jest już za późno.

• na powierzchni nie widać ciągłych resztek kleju ani lepiku,
• podłoże jest mocne, przy zarysowaniu kluczem nie kruszy się ani nie pyli,
• przy opukiwaniu nie słychać głuchych miejsc,
• powierzchnia jest równomiernie uszorstniona, bez głębokich rys i wyrw,
• krawędzie, narożniki i pasy przy ścianach są doczyszczone tak samo jak środek,
• powierzchnia jest odkurzona, a po przeciągnięciu dłonią nie zostaje na niej pył,
• większe nierówności i pęknięcia są zaznaczone do naprawy,
• znana jest wilgotność podłoża albo uzgodniono jej pomiar przed wylaniem masy,
• odpady ze szlifowania są wywiezione, a materiały podejrzane o szkodliwość oddane do odpowiedniej utylizacji.