4 ile 6 cm Kilitli Parke Taşı Kesimi

Önce tam taşlar alanın kenarına kadar döşenir. Bordürün ya da duvarın dibinde kalan boşluk şimdilik açık bırakılır. Kesim ancak bundan sonra yapılır, çünkü her kenarın ölçüsü biraz farklıdır ve göz kararı burada işe yaramaz.

1. Ölçü alma: taş yerine konur ve kesim çizgisi doğrudan bordüre ya da duvara göre işaretlenir. Kavislerde şablon veya gergin bir ip kullanılır.
2. Sabitleme: taş, kesim sırasında kaymasın diye sağlam bir zemine yerleştirilir. Kalın taşlarda bu daha da önemlidir, çünkü ağırdırlar ve küçük bir kayma bile eğri kesime yol açar.
3. Kesim: disk, bastırmadan, çizgi boyunca yavaşça ilerletilir. En temiz sonuç sulu kesimle alınır: su diski soğutur ve tozu bağlar.
4. Deneme ve temizleme: taşın yerine oturup oturmadığına bakılır. Keskin çapaklar zımparalanır.
5. Yerleştirme: kesilen taş kum yatağa konur, yanındaki taşlarla aynı seviyeye getirilir. Sonunda tüm yüzey kompaktörle sıkıştırılır ve derzlere kum süpürülür.

Uygulamada döşemeyi, kenarda ince şeritler kalmayacak şekilde planlamak iyi sonuç verir. Kenardaki taş genellikle en az yarım taş genişliğinde olmalıdır. Küçük üçgenler ve dar şeritler iyi kilitlenmez, yük geldiğinde kırılır ve bir süre sonra yerinden çıkar.

Beton kilitli parke taşı için genelde dört tür alet kullanılır. Her biri farklı bir duruma uygundur.

• Beton için elmas diskli spiral taşlama: pratiktir, yüzey üzerinde kesime ve kavislere de uygundur. Ancak usta işi bir el ister. Kenarlar daha kolay kırılır ve kuru kesimde çok toz çıkar.
• Sulu taş kesme masası: düz ve temiz bir kesim verir, çok sayıda düz kesim gereken işlerde idealdir. Su, tozu belirgin şekilde azaltır.
• Büyük diskli benzinli kesme makinesi: özellikle kalın taşlarda ve bordürlerde kullanılır. Küçük taşlamanın kesme derinliğinin yetmediği yerlerde işe yarar.
• Parke taşı kırma makinesi (giyotin): taşı kesmez, kırar. Hızlıdır ve toz yapmaz, ama kenar pürüzsüz olmaz. Kenarın bordür, çakıl ya da çimle örtüleceği yerlerde kullanılır, göz önündeki detaylarda değil.

Disk malzemeye göre seçilmelidir. Beton taş için beton diski veya genel inşaat diski, doğal taş için sert malzeme diski kullanılır. Uygun olmayan ya da aşınmış disk ısınır, eğri keser ve kenarları parçalar.

Taşın kalınlığı, üzerinden ne geçeceğine göre belirlenir. 4 cm taş genellikle yalnızca yaya trafiği olan yollarda ve teraslarda kullanılır. 6 cm, müstakil ev ve site bahçelerinde yaygındır ve üreticiye göre ara sıra binek araç geçişine de dayanır. 8 cm garaj girişleri ve otoparklar için, 10 cm ise daha ağır araçların geçtiği yerler için tercih edilir. Kesin kullanım alanını her zaman ilgili taşın üreticisi belirtir. Beton parke taşları için TS EN 1338 standardı geçerlidir.

Kesimde fark özellikle şu noktalarda ortaya çıkar:

• Kesme derinliği: 4 ile 6 cm taşı büyük bir spiral taşlama tek seferde keser. 8 ile 10 cm taşta çoğu zaman iki taraftan kesmek ya da büyük diskli kesme makinesi veya masa kullanmak gerekir.
• Süre ve aşınma: kalın taşın kesimi daha uzun sürer, disk daha çok ısınır ve daha çabuk aşınır.
• Çatlama riski: iki taraftan kesimde kesikler tam olarak birleşmelidir. Aksi halde basamak kalır ya da taş kırılırken yamuk ayrılır.
• Ağırlık: kalın taşlar ağırdır, sabitlemesi ve yerinde denemesi daha zahmetlidir.

Araç geçen alanlarda kötü kesilmiş her kenar daha çabuk kendini gösterir. Araç geçerken kenar taşlarına baskı yapar ve küçük ya da iyi kilitlenmemiş bir parça kısa sürede gevşer.

Kesimin zorluğu yalnızca alanın büyüklüğüne değil, üzerindeki detayların sayısına bağlıdır. Düz bordürler arasındaki dikdörtgen bir terasta sadece iki kenarda kesim gerekir. Köşeleri, rögarları, yağmur iniş boruları ve kavisli çiçek tarhı olan bir ev çevresinde ise kenar kesimi kat kat fazla olabilir.

İşi özellikle şunlar zorlaştırır:

• her taşın farklı şekil aldığı kavisler ve açılı birleşimler,
• rögar kapakları, direkler ve iniş boruları çevresindeki oyuklar,
• daha kalın ya da yüzeyinde taş kırığı bulunan çok sert taşlar,
• her kırığın hemen göze battığı yüzey işlemli veya renkli katmanlı taşlar,
• kesim için az yer olması ya da komşuların veya apartman yönetiminin tozlu çalışmayı istememesi.

Buna karşılık düz ve doğru yerleştirilmiş bordürler, dar şerit bırakmayan iyi planlanmış bir desen ve alanın dışında sulu kesim yapma imkânı işi kolaylaştırır.

Sık görülen bir hata, döşenmiş taşların hemen üstünde kuru kesim yapmaktır. Beton tozu su ya da çiğle birleşince yüzeyde zor çıkan bir tabaka bırakır. Sulu kesimden çıkan çamurlu su da kurumadan yıkanmalıdır. Bir başka hata, kesilen taşı çevresiyle hizalamadan yerine koymaktır. Böylece ayağın takıldığı bir basamak oluşur ve sıkıştırma sırasında taş kırılır.

Spiral taşlama kullanmayı biliyorsanız, 4 ile 6 cm taştan yapılmış bir teras ya da yürüyüş yolundaki düz kesimleri kendiniz yapabilirsiniz. Kalın taşlarda ve karmaşık kavislerde işi kesme masası olan bir ustaya bırakmak daha güvenlidir. Beton tozu akciğerlere zarar veren kuvars içerir, bu yüzden koruyucu donanımı atlamayın.

1. Koruyucu gözlük, FFP2 veya FFP3 sınıfı toz maskesi, kulaklık, eldiven ve sağlam ayakkabı giymek.
2. Taşlamada koruma kapağının takılı olduğunu, diskin beton için elmas disk olduğunu ve hasarlı olmadığını kontrol etmek.
3. Taşı yerine koyup kesim çizgisini kurşun kalem veya kalıcı kalemle tüm boyunca işaretlemek.
4. Taşı döşenmiş alanın dışında sağlam bir zemine koyup kaymaya karşı sabitlemek.
5. Bastırmadan, birkaç geçişte yavaşça kesmek ve diskin kendi hızında çalışmasına izin vermek.
6. Mümkünse kesim yerini suyla ıslatarak tozu ve ısınmayı azaltmak.
7. Taşlama tüm derinliğe ulaşmıyorsa taşı çevirip öbür taraftan tam aynı çizgide kesmek.
8. Taşı yerinde denemek, kalan pürüzleri hafifçe zımparalamak.
9. Taşı kum yatağa yerleştirmek, lastik tokmakla çevresiyle hizalamak ve yüzeydeki tozu yıkamak.

İşi teslim alırken alanın tüm kenarını dolaşın ve şu noktalara bakın:

• kesimler düz ya da kavisi diş diş olmadan akıcı şekilde takip ediyor,
• görünen yüzdeki kenarlar kırılmamış ve çatlamamış,
• kenar taşları çok küçük değil ve komşu taşlarla bordür arasında sıkı duruyor,
• bordür veya duvar dibindeki derz düzgün ve kumla dolu,
• kesilen taşlar çevreyle aynı seviyede, basamak oluşmuyor,
• rögar ve kapakların çevresinde sadece kumla doldurulmuş büyük boşluklar yok,
• taş yüzeyinde kurumuş toz veya kesim çamuru izi kalmamış,
• kesim artıkları ve atıklar alandan ve çevresinden toplanmış.