50 cm'ye kadar palisat döşeme

Bordür taşı yalnızca kilit taşını çimden ayırır. Palisat ise küçük bir seviye farkını da taşıyabilir: yükseltilmiş bir tarh, terasın yanındaki basamaklı bir geçiş ya da hafif eğimli bir arazinin kenarı gibi. 50 cm'ye kadar olan yükseklik sıradan bir bahçe için pratiktir. Toprağı tutar, ağır görünmez ve karmaşık bir hesap gerektirmez.

Ancak şunu unutmayın: palisadın bir kısmı her zaman toprağın içindedir. 50 cm boyundaki bir parçanın zeminin üstünde kalan kısmı daha azdır, kabaca boyunun üçte ikisi kadar. Daha büyük bir şevi tutmanız gerekiyorsa ya da palisadın arkasında araba park edilecek veya ağır yük duracaksa, bu artık bir istinat duvarıdır. Böyle bir duvarı bir uzmana değerlendirtmek gerekir. Ayrıca daha derin, genellikle betonarme bir temel ister.

Beton palisatlar çok dayanıklıdır. Dona, neme ve toprak basıncına karşı direnir, iyi yerleştirildiğinde uzun yıllar dayanır. Gri ve renkli modelleri, taş veya ahşap görünümlü yüzeyleri vardır. Şevlerde, ev çevresinde ve araç giriş yollarında doğru tercih budur. Doğu Anadolu gibi kışı sert geçen bölgelerde neredeyse tek mantıklı seçenektir.

Ahşap palisatlar doğal görünür ve hızlı monte edilir. Fakat toprağın içindeki ahşap, emprenyeli olsa bile er ya da geç neme ve çürümeye yenik düşer. Toprak tutmaktan çok dekoratif tarh kenarları için uygundur.

Plastik ve kompozit palisatlar hafiftir, çürümez ve neredeyse hiç bakım istemez. Dayanımları ise daha düşüktür. Bu yüzden alanları görsel olarak ayırmak için uygundur, toprağı tutmak için değil.

Basit bir kural: palisada binecek baskı ne kadar fazlaysa, beton palisada ve beton yatağa o kadar yönelin.

1. Hattın işaretlenmesi. İp ve kazıklarla güzergâh ve üst kenarın yüksekliği belirlenir. Kavislerde bir hortum veya sprey boya işi kolaylaştırır.
2. Kazı. Alt dolgu katmanı, yatak ve palisadın gömülecek kısmı sığacak derinlikte bir kanal kazılır. Bu genellikle parça boyunun en az üçte biri artı alt dolgu demektir.
3. Alt dolgu. Kanalın tabanına çakıl veya kırma taş serilir ve iyice sıkıştırılır. Bu katman yükü taşır, aynı zamanda suyu uzaklaştırır.
4. Yatak. Hafif kenarlarda sıkıştırılmış çakıl yatak yeterlidir. Şevde, yük fazlaysa veya toprak yumuşaksa palisatlar betona oturtulur. Bu beton genellikle az sulu, toprak nemi kıvamında karılır.
5. Yerleştirme. Palisatlar ipe göre tek tek yerleştirilir ve lastik tokmakla hizalanır. Düşeylik, düzlük ve yükseklik su terazisi veya lazerle sürekli kontrol edilir.
6. Arka destek ve drenaj. Toprağın kalacağı taraftan palisatlar betonla desteklenir, arkasına drenaj çakılı dökülür. Islak arazide buna bir drenaj borusu da eklenir.
7. Dolgu ve birleşim. Son olarak kanal doldurulur, toprak hafifçe sıkıştırılır ve çevre çime, tarha veya kilit taşına bağlanır.

Alt dolguya neden bu kadar özen gösteriliyor? Toprak kışın donar, baharda suyla doyar. Alt katman sağlam ve su geçirgen değilse palisatlar ilk kıştan sonra eğilmeye başlar. Kıyı bölgelerinde don az olsa da yağmur suyu aynı sorunu yavaş yavaş yaratır.

Düz bir arsada, sağlam toprakta, el arabası ve malzemeyle rahatça ulaşılabilen düz bir hat daha kolay ve daha hızlı biter. İşi zorlaştıran durumlar şunlardır:

• eğim ve toprağı tutma ihtiyacı, çünkü bu beton yatak ve arka destek gerektirir,
• kavisler ve değişen yükseklik, çünkü her parça ayrı ayrı ayarlanır,
• killi veya su tutan toprak, çünkü daha derin alt dolgu ve drenaj gerekir,
• kazı hattındaki ağaç kökleri, taşlar veya eski beton temeller,
• arsaya zor ulaşım ve taşınması gereken çok miktarda kazı toprağı,
• güzergâhtan geçen su, doğalgaz veya elektrik hatları, bunların yeri kazıdan önce öğrenilmelidir.

Kazı sırasında bir doğalgaz borusuna denk gelirseniz ya da gaz kokusu alırsanız işi hemen durdurun, bölgeden uzaklaşın ve 187 Doğalgaz Acil hattını veya 112'yi arayın.

Düz arazide alçak bir kenarı kendiniz de yapabilirsiniz. Palisat bir şevi tutacaksa, araç girişinin yanında duracaksa veya üzerinden ağır iş makinesi geçecekse işi bir ustaya bırakın.

1. Güzergâhta su, doğalgaz veya elektrik hattı geçip geçmediğini öğrenmek.
2. Hattı kazıklara gerilmiş iple işaretlemek ve üst kenarın yüksekliğini ayarlamak.
3. Alt dolgu, yatak ve palisadın en az üçte birinin gömülmesi için pay bırakarak kanal kazmak.
4. Çakıl sermek ve el tokmağıyla veya kiralık kompaktörle sıkıştırmak.
5. Toprak nemi kıvamında betonu üreticinin talimatına göre hazırlamak ve yatağı sermek.
6. İlk palisadı yerleştirmek, su terazisiyle kontrol etmek ve diğerlerini yan yana, aralıksız eklemek.
7. Her parçayı lastik tokmakla ipe göre hizalamak.
8. Arka tarafa beton destek eklemek ve üreticinin belirttiği süre boyunca sertleşmesini beklemek.
9. Palisatların arkasına önce drenaj çakılı, sonra toprak doldurmak ve hafifçe sıkıştırmak.

• Yetersiz sıkıştırılmış alt dolgu. Palisatlar düzensiz oturur ve hat dalgalanmaya başlar.
• Çok sığ gömme. Kısa kalan gömülü kısım toprak basıncını tutamaz, parçalar dışa doğru yatar.
• Drenaj eksikliği. Palisadın arkasında biriken su baskı yapar, kışın donar ve zamanla palisadı dışarı iter.
• Yanlış malzeme. Betonun gerektiği bir şevde ahşap veya plastik kullanmak.
• Arka desteğin olmaması. Palisatlar toprak taşıdığı halde yalnızca çakılın içinde durur.
• Kontrol edilmeyen düzlük. Uzun bir hatta küçük bir sapma bile kolayca göze çarpar.

• hat plana göre düz veya akıcı bir kavis halinde,
• üst kenarlar aynı seviyede veya kararlaştırılan eğimde, parçalar arasında basamak yok,
• palisatlar dik duruyor ve elle bastırınca oynamıyor,
• palisadın toprak tuttuğu yerlerde arkada beton destek ve drenaj çakılı var,
• parçalar arasındaki aralıklar eşit,
• kilit taşına, çime veya tarha birleşim temiz ve boşluksuz,
• yağmurdan sonra palisadın arkasında su birikmiyor,
• çevre toplanmış ve fazla toprak götürülmüş.