Tesviye kumu serimi

Tesviye kumu taşıyıcı bir katman değildir. İnsanların ve araçların yükünü altındaki sıkıştırılmış stabilize tabaka taşır. Kumun tek görevi, taşların titreşimle hafifçe gömülüp sıkıca oturacağı düzgün ve eşit kalınlıkta bir yatak oluşturmaktır.

Bundan önemli bir sonuç çıkar: Tesviye kumu, temeldeki büyük çukurları ya da tümsekleri kapatmak için kullanılmaz. Bir yerde kalınlık bir santim, bir metre ötede on santim olursa kalın kısım zamanla daha çok sıkışır ve parke orada çöker. Bu yüzden düzlük ve eğim temel tabakada ayarlanır. Kum yatağı bunları yalnızca ince ayarla tamamlar ve tüm alanda aynı kalınlıkta kalır.

Uygulamada çoğunlukla ince taneli kırmataş kullanılır, genellikle yaklaşık 2 ile 4 ya da 5 mm arası. Köşeli taneler birbirine kenetlenir, suyu iyi geçirir ve taşın altında kaymaz. Bazı parke üreticileri sıfırdan başlayan ince taneli karışımlara da izin verir. Bu tür kum daha kolay mastarlanır ama suyu daha zor uzaklaştırır.

• 2 ila 4 mm kırmataş: Yaya yolu, teras ve araç girişi için çok yönlü bir seçim
• İnce taneli kırma kum: Çalışması rahattır, daha az yük alan alanlar için uygundur
• Yuvarlak taneli dere kumu: Taneler birbiri üzerinde kayar, araç geçecek parkenin altına önerilmez
• Kil ya da toprak karışmış malzeme: Uygun değildir, suyu tutar ve kışın donla birlikte parkeyi kabartabilir

Kullandığınız parke taşının teknik föyünde belirli bir tane boyutu ve yatak kalınlığı yazıyorsa ona uyun. Beton parke taşları için TS EN 1338 geçerlidir, üreticiler de garanti konusunda çoğu zaman kendi uygulama kurallarına bakar.

İşe ancak stabilize temel doğru eğimle sıkıştırılmış ve bordür taşları yerine oturmuşsa başlanır. Yağmur suyunun akması için parke yüzeyine genellikle yüzde 1 ila 2 civarında eğim verilir, her zaman evden uzağa doğru.

Temelin üzerine kılavuz çıtalar ya da çelik borular yerleştirilir. Bunların yüksekliği, üst kenarları kum yatağının üst yüzeyini gösterecek şekilde ayarlanır. Aralarına kum dökülür ve uzun, düz bir mastarla çekilerek düzlenir. Kılavuzlar alındıktan sonra kalan oluklar doldurulur ve mala ile düzeltilir.

Mastarlanmış kumun üzerine artık basılmaz. Taşlar, döşenmiş bölümün üzerinde durularak ileriye doğru dizilir. Kum yatağı döşemeden önce ayrıca sıkıştırılmaz. Taşlar döşenip derzler kumla doldurulduktan sonra lastik altlıklı kompaktörle üzerinden geçilir ve kum parkeyle birlikte sıkışır. Bu sırada taşlar birkaç milimetre oturur. Kot ayarlanırken bu oturma payını hesaba katmak gerekir.

Sıkıştırma sonrası yatak kalınlığı genellikle yaklaşık 3 ila 5 cm olur. Daha ince bir katman küçük farkları kapatamaz, daha kalını ise eşit sıkışmaz.

Tek yöne eğimli, dikdörtgen, temeli iyi sıkıştırılmış ve el arabasıyla rahat ulaşılan bir alan kolaydır. Böyle bir yerde kum hızlıca ve tek seferde mastarlanır.

Daha fazla zaman alan durumlar şunlardır:

• Birden fazla eğimi, kanalı ve yağmur ızgarası olan, eğim yönünün değiştiği alanlar
• Kavisler, basamaklar, rögar kapakları ve bina duvarlarının çevresi
• Önce düzeltilmesi gereken bozuk bir stabilize temel
• Malzemenin bahçe içinden elle taşınmasını gerektiren zor erişim
• Mastarlanmış kumu ıslatıp işin yeniden yapılmasına yol açan yağmurlu hava

Ustanın işe ne kadar emek ayıracağını da genellikle bu koşullar belirler.

• Bozuk temeli kalın kumla kapatmak: Bir yıl içinde bu noktalarda çukurlar oluşur
• Mastarlanmış kumun üzerine basmak: Ayak izleri taşın altında küçük çukurlar olarak kalır
• Bir seferde çok fazla alan hazırlamak: Bütün avlu mastarlanır, sonra yağmur yağar ya da gece bir kedi geçer ve yatak bozulur
• Uygunsuz malzeme: Topraklı kum ya da araç tekerinin altında kayan yuvarlak taneli kum
• Yanlış kot ayarı: Sıkıştırmadaki oturma payı unutulur ve bitmiş yüzey bordürün, eşiğin ya da kapakların altında kalır
• Lastik altlıksız kompaktör kullanmak: Taşların yüzeyine ve kenarlarına zarar verir

Temel hazır ve sıkıştırılmışsa teras ya da bahçe yolu için kum yatağını kendiniz hazırlayabilirsiniz. İki çelik boru ya da düz çıta, uzun bir mastar, su terazisi, ip ve tırmık yeterlidir.

1. Sıkıştırılmış temelin düzlüğünü ve eğimini ip ve mastarla kontrol etmek, büyük farkları önce temelde düzeltmek.
2. Kılavuz boruları, aralarındaki mesafe mastarın boyundan biraz kısa olacak şekilde paralel yerleştirmek.
3. Boruların yüksekliğini, taşlar döşenip sıkıştırıldıktan sonra yüzey planlanan kot ve eğime gelecek şekilde ayarlamak.
4. Hafif nemli kumu boruların arasına dökmek ve tırmıkla yaymak.
5. Kumu mastarla, borular üzerinde testere hareketiyle çekmek, fazlasını ileriye doğru sürmek.
6. Boruları dikkatlice çıkarmak, kalan olukları doldurup mala ile düzeltmek.
7. Yalnızca o gün döşeyebileceğiniz kadar alan hazırlamak.
8. Taşları döşenmiş bölümün üzerinde durarak dizmek, kum yatağına basmamak.

Parke döşendikten sonra kum yatağını göremezsiniz. Bu yüzden onu döşemeden önce, sonra da parkenin davranışına bakarak kontrol edin:

• Kum yatağı tüm alanda aynı kalınlıkta ve üzerinde ayak izi yok
• Malzeme temiz, içinde toprak, kök ya da iri taş yok
• İki metrelik mastar ne kumun ne de sonradan parkenin üzerinde belirgin boşluk göstermiyor
• Yağmurdan sonra su planlanan yöne akıyor, su birikintisi kalmıyor
• Taşlar üzerine basıldığında sallanmıyor ve ses çıkarmıyor
• Bitmiş parke bordürler, eşik ve rögar kapaklarıyla doğru hizada
• Sıkıştırmadan sonra derzler ağzına kadar dolu