Multi split klima montajı

NUMIQ fiyat listesinde multi split için iki kalem bulunur. Birincisi iki iç ünite ve bir dış üniteden oluşan sistemin montajı, ikincisi üç iç ünite ve bir dış üniteden oluşan sistemin montajı ve yerleştirilmesidir. Bu kalemler teknisyen işçiliğini küçük sarf malzemeleriyle birlikte kapsar, ünitelerin kendisi dahil değildir. Genellikle şunları içerir:

• dış ünitenin titreşim önleyici takozlarla birlikte konsola, kaideye veya düz çatıya yerleştirilmesi,
• montaj plakalarının sabitlenmesi ve iç ünitelerin ilgili odalarda duvara asılması,
• bakır boru, kablo ve drenaj hattı için duvarlarda geçiş deliklerinin açılması,
• bakır soğutucu borularının her iç üniteye ayrı ayrı çekilmesi ve bağlanması,
• dış ünite ile iç üniteler arasındaki iletişim kablosunun çekilmesi,
• her iç ünitenin drenaj (yoğuşma suyu) hattının bağlanması,
• devrelerin basınç testi, vakumlanması ve gerekirse boru uzunluğuna göre ek gaz şarjı,
• sistemin devreye alınması, çalışma kontrolü ve ünitelerin nasıl kullanılacağının anlatılması.

Montajın genellikle kapsamadığı işler: ünitelerin kendisi, teklifte belirtilen uzunluğu aşan boru hatları, kablo kanalları ve renk seçenekleri, duvarda kanal açma ve sıva tamiri, platform veya iskele, sigorta panosundan çekilecek elektrik hattı. Türkiye'de tek iç üniteli ev tipi klimalarda markaların standart montajı çoğu zaman ücretsiz sunulurken multi sistemlerde montaj genellikle ücretlidir; bazı markalar ise iç ünite başına belirli bir metreye kadar bakır boruyu montaja dahil eder. Bu yüzden teklif alırken fiyata kaç metre boru dahil olduğunu ve her ek metrenin nasıl ücretlendirildiğini sormak faydalıdır.

Multi split, mono split veya single split denilen iki ya da üç ayrı klimadan otomatik olarak daha iyi değildir. Her çözümün kendine uygun olduğu durumlar vardır.

Multi split ne zaman avantajlıdır

• Cephede yalnızca bir ünitelik yer vardır. Apartmanlarda kat malikleri kurulu veya yönetim planı çoğu zaman yalnızca bir dış üniteye, bazen de sadece balkona yerleştirmeye izin verir.
• Odalar birbirine yakındır. Çatı katında yan yana yatak odaları veya odaları koridorun aynı tarafında bulunan bir daire gibi. Boru hatları kısa olur ve gizlenebilir.
• Binanın görünümü önemlidir. Evin arka cephesindeki tek bir dış ünite, üç üniteye göre görüntüyü çok daha az bozar.

Ayrı klimalar ne zaman daha uygundur

• Odalar birbirinden uzaktır veya evin karşı taraflarındadır. Üreticiler tek bir iç üniteye giden boru uzunluğunu da, tüm devrelerin toplam uzunluğunu da sınırlar. Örneğin Daikin'in MXM serisi teknik verilerinde ikili sistem için kapasiteye göre toplam 30 ila 50 m, üçlü sistem için 60 ila 75 m ve dış ile iç ünite arasında en fazla 15 m kot farkı belirtilir. Geniş bir evde bu sınırlara sığmak mümkün olmayabilir.
• Çoğu zaman yalnızca bir oda kullanılır. Büyük bir dış ünite düşük yükte, tek oda için tasarlanmış küçük bir üniteye göre daha az verimli çalışır.
• Yedeklilik önemlidir. Multi split sistemin dış ünitesi arızalandığında hiçbir oda iklimlendirilemez. Ayrı klimalarda birinin arızası diğerlerini etkilemez.
• Her oda farklı mod ister. Ev tipi multi split sistemler aynı anda tek modda çalışır. Bir ünite soğuturken diğeri aynı anda ısıtamaz. Bu durum özellikle ilkbahar ve sonbaharda, evin kuzey tarafı ısıya, güney tarafı serinliğe ihtiyaç duyduğunda sorun olur.

Maliyet karşılaştırmasında multi splitin dış ünite sayısından ve cephedeki yerden tasarruf sağladığını, ancak daha zahmetli montajın ve uzun hatların bu tasarrufun bir kısmını götürebileceğini hesaba katmak gerekir. Bu nedenle mesafeleri ölçecek ve somut bir kombinasyon önerecek bir teknisyenin yerinde keşif yapması karar için değerlidir.

Klimayı en iyi kaba inşaat aşamasında veya tadilatta sıvadan önce planlamaktır. Bakır boru, kablo ve drenaj hattı duvar içine veya asma tavana döşenebilir, montajdan sonra yalnızca çıkış noktaları görünür. Bu hazırlığa klima ön tesisatı (sıva altı tesisat) denir. Bitmiş bir iç mekanda hatlar kablo kanalı içinde götürülür; bu yöntem işe yarar ama görünür kalır.

Montaj talebi ilk sıcaklarla birlikte mayıs ve haziranda hızla artar, yaz boyunca da yüksek kalır. Bu dönemde teknisyenlerin randevuları birkaç hafta ileri kayabilir. Montajı kışın veya ilkbahar başında planlayanların hem randevu hem de cihaz seçenekleri daha geniştir.

Teknisyen gelmeden önce şunların netleşmiş olması gerekir:

• Her oda için kapasite. Alan, pencerelerin yönü, yalıtım durumu ve kişi sayısına göre belirlenir. Büyük pencereli, güneye bakan bir salon kuzeydeki bir yatak odasından daha fazla kapasite ister.
• Dış ünitenin yeri. Servis erişimi olan, hava akışı serbest, komşuların pencerelerinden ve yatak odalarından uzak bir yer.
• İç ünitelerin konumu. Hava akışı doğrudan yatağa, çalışma masasına veya kanepeye yönelmeyecek şekilde.
• Boru ve drenaj güzergahları. Drenaj hattı eğim ister. Su doğal eğimle uzaklaştırılamıyorsa drenaj pompası gerekir.
• Elektrik hattı. Üretici şartlarına uygun, dış ünite için ayrı sigortalı bir hat. Bu hattı yetkili bir elektrikçi hazırlar.
• Onaylar. Apartmanda dış cephe ortak alan sayıldığından kat maliklerinin onayı veya yönetim planındaki kurallar belirleyicidir.

Keşif ve sistem tasarımı

Teknisyen dış üniteden her odaya olan mesafeleri, kot farklarını ve olası güzergahları ölçer. Buna göre dış üniteyi ve iç ünite kombinasyonunu önerir. Üreticiler belirli bir dış üniteye hangi kapasite kombinasyonlarının bağlanabileceğini belirtir. İç ünitelerin toplam kapasitesi dış ünitenin kapasitesinden yüksek olabilir, çünkü hepsinin aynı anda tam güçte çalışmayacağı varsayılır. Tasarımda hanenin gerçek kullanım alışkanlıkları dikkate alınmalıdır.

Dış ünitenin yerleştirilmesi

Multi split dış ünitesi tek odalık sisteme göre daha büyük ve ağırdır. Konsol taşıyıcı duvara ankrajlanmalıdır; mantolama yapılmış cephede ısı köprüsü oluşmaması ve cephenin çatlamaması için yalıtımdan geçen, mantolamaya uygun ankrajlar kullanılır. Ünite terazisine alınır, ayaklarının altına titreşim önleyici takozlar konur ve kullanım kılavuzuna göre emiş ve üfleme tarafında boşluk bırakılır. Isıtma modunda oluşan yoğuşma suyunun kışın kaldırımda veya balkonda donmaması için ünitenin altında drenaj çözümü düşünülür.

İç ünitelerin yerleştirilmesi

Duvara montaj plakası sabitlenir; üreticinin talimatına göre tam terazisinde ya da drenaj çıkışına doğru hafif eğimli olarak. Ünitenin hava emebilmesi için üstünde tavana kadar boşluk kalmalıdır.

Duvar geçişleri ve boru güzergahları

Duvar geçişi, yoğuşma suyunun geri akmaması için dışarıya doğru hafif eğimle delinir. Her iç ünitenin sıvı ve gaz hattı olmak üzere iki bakır borusu vardır ve her biri ayrı ısı yalıtımıyla kaplanır. Bunlara iletişim kablosu ve drenaj hortumu eklenir. Multi splitte dış üniteye birden fazla hat demeti ulaştığından, cephe üzerinde estetik bir çözüm gerekir; örneğin ortak bir kablo kanalı.

Bağlantı, basınç testi ve vakumlama

Boruların uçlarına havşa açılır ve dış ünitenin vanalarına ve iç ünitelerin bağlantı uçlarına bağlanır. Bağlantı tork anahtarıyla sıkılır, çünkü gevşek bağlantı kaçırır, aşırı sıkılan bağlantı ise çatlar. Ardından her devre azotla basınçlandırılır ve basıncın düşüp düşmediği izlenir. Sonra vakum pompasıyla vakumlama yapılır; bu işlem hattaki havayı ve nemi uzaklaştırır. Devredeki nem kompresörün ömrünü kısaltır. Boru, ünitenin fabrikada şarj edildiği uzunluktan daha uzunsa üreticinin tablosuna göre ek gaz şarjı yapılır.

Devreye alma ve ayarlar

Vanalar açılır, elektrikçi bağlantıyı tamamlar ve teknisyen her üniteyi önce tek tek, sonra hepsini birlikte çalıştırır. Üfleme havası sıcaklığı, drenajın akışı, ses seviyesi ve kumanda ya da uygulama ile iletişim kontrol edilir. Kullanıcıya filtrelerin nasıl temizleneceği anlatılır.

İç ünite tipleri

• Duvar tipi. En yaygın ve en ekonomik seçenek. Odaların çoğuna uygundur.
• Konsol (döşeme) tipi. Duvarın alt kısmına monte edilir. Çatı katlarında ve pencere altında avantajlıdır.
• Kaset ve kanallı tip. Asma tavanın içine gizlenir. Yeterli tavan yüksekliği ister ve çoğunlukla inşaat sırasında veya yeni asma tavan yapılırken planlanır.

Cihazların yaklaşık fiyatı

Cihaz fiyatı markaya, kapasiteye ve iç ünite sayısına göre büyük farklılık gösterir. Türkiye'deki büyük satış platformlarında bir dış ve iki iç üniteden oluşan setler, yaygın markalarda yaklaşık 60.000 TL civarından başlar; premium markalarda bir dış ve üç iç üniteli setler 200.000 TL'nin üzerine çıkabilir. Kesin tutarı ancak belirli bir kombinasyon için hazırlanan teklif gösterir.

• Tahmine dayalı kapasite. Uygulamada alan ve yön dikkate alınmadan her odaya aynı ünitenin takıldığı görülür. Güney odası yeterince soğumaz, kuzeydeki ise gereksiz yere sık devreye girip çıkar.
• Aşılan boru uzunlukları. Uzak bir oda üreticinin sınırlarına rağmen sisteme bağlanırsa kapasite düşer ve garanti kaybı riski doğar.
• Atlanan vakumlama. Devre yalnızca soğutucu gazla "süpürülür". Sistemde kalan hava ve nem birkaç sezon sonra kompresör arızası olarak ortaya çıkar.
• Eğimsiz drenaj hattı. Su hortumda birikir, ünite duvara damlatır, hortumda tortu ve koku oluşur.
• Devrelerin karıştırılması. Multi splitte dış üniteye birden fazla iç ünite bağlıdır. Borular ve iletişim kabloları devreler arasında karıştırılırsa üniteler hata verir veya olması gerekenden farklı bir oda soğur.
• Mantolamada yanlış ankrajlanmış konsol. Ankrajların çevresinde cephe çatlar ve ünite zamanla sarkar.

Soğutucu gaz devresini açmak, bağlamak, şarj etmek ve sızdırmazlık kontrolü yapmak, florlu sera gazları ile ilgili mevzuat kapsamında düzenlenmiş bir faaliyettir. Bu işleri yapan teknik personelin florlu sera gazlı cihazlar konusunda MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi, hizmet veren firmanın ise TSE tarafından verilen Hizmet Yeterlilik Belgesi bulunmalıdır. Multi splitte devre şantiyede her zaman bağlandığından belgeli teknisyen bir avantaj değil, zorunluluktur. Üreticiler ayrıca garantiyi çoğu zaman yetkili servis tarafından yapılan montaja ve garanti belgesine işlenmesine bağlar. Sipariş vermeden önce teknisyenin ve firmanın belgelerini isteyin.

Dış ünitenin elektrik hattını yetkili bir elektrikçi çeker; yeni hat sigorta panosunda ayrı bir sigorta ile korunmalı ve kaçak akım koruması bulunmalıdır.

Apartmanlarda dış cephe kat maliklerinin ortak alanıdır ve dış ünitenin yerleştirilmesi için yönetim planındaki kurallara uygun şekilde kat maliklerinin yazılı onayı gerekir. Tescilli veya koruma altındaki bir yapıda ek izin gerekip gerekmediğini yerel yetkili kurumdan teyit edin.

Teslim alırken firmanın kaşeli garanti belgesini, şarj edilen gaz miktarını ve basınç testi ile vakumlama kaydını isteyin. Ardından şu noktaları kontrol edin:

• her iç üniteyi tek başına çalıştırmak ve tam olarak ilgili odanın soğuduğunu doğrulamak,
• tüm üniteleri aynı anda çalıştırıp en az yarım saat açık bırakmak ve herhangi birinin hata verip vermediğine bakmak,
• drenaj hortumundan suyun dışarıya veya sifona aktığını, duvara damlamadığını kontrol etmek,
• boru yalıtımında yırtık olup olmadığını ve dış güzergahta güneşten korunup korunmadığını incelemek,
• dış ünitenin terazisinde durduğunu, titreşim yapmadığını ve etrafında boşluk olduğunu doğrulamak,
• duvar geçişlerinin dıştan yalıtılıp yalıtılmadığına ve içeri su sızıp sızmadığına bakmak,
• kumandayı ve uygulamayı denemek, zamanlayıcı ayarlarını yapmak.

NUMIQ fiyat listesinde multi split montajı, bir dış ve iki iç üniteli sistem ile bir dış ve üç iç üniteli sistem için ayrı kalemler olarak yer alır. Fiyat teknisyen işçiliğini küçük sarf malzemeleriyle birlikte kapsar, ünitelerin kendisi dahil değildir. Güncel fiyatı fiyat listesinin ısıtma tesisatı işleri bölümünde bulabilirsiniz. İşçilik fiyatları bölgeye ve şehre göre değişir.

Toplam tutarı en çok etkileyen etkenler:

• her iç üniteye giden hattın uzunluğu ve hattın duvar içinden, asma tavandan veya kablo kanalından geçmesi,
• duvar ve döşemelerdeki geçiş sayısı ve duvar malzemesi, örneğin betonarme,
• dış ünitenin montaj yüksekliği ve platform veya iskele ihtiyacı,
• drenaj çözümü, özellikle drenaj pompası gerekiyorsa,
• iç ünite tipi, çünkü kaset ve kanallı tipler duvar tipine göre daha zahmetlidir,
• montaj sonrası kanalların kapatılması ve boya işleri.

Birkaç ayrı klima ile karşılaştırırken cihazlar, montaj, kablo kanalları ve hatlar dahil toplam maliyeti hesaplayın. Tek oda için geçerli fiyatı klima montajı yazısında bulabilirsiniz. İnşaat sırasında ısıtma da planlanıyorsa, havayı değil suyu ısıtan sistemi anlatan havadan suya ısı pompası montajı yazısına göz atın. Klima için kablo kanalı açılması gerekiyorsa kablo için duvara kanal açma yazısı yardımcı olur.