Kalorifer tesisatını boşaltma

Kalorifer suyunun her yıl kış öncesi boşaltılıp boşaltılmayacağı çok sorulur. Cevap hayırdır. Tesisatta yıllardır dönen suyun oksijeni azalmış, içindeki kireç de çoktan çökmüştür. Bu yüzden borular ve kombi için şebekeden gelen taze sudan daha zararsızdır. Sistemi her doldurduğunuzda içeri yeniden oksijen ve kireç girer, bu da paslanmayı ve tortuyu artırır. Yani gereksiz boşaltma tesisata yarardan çok zarar verir.

Boşaltmanın mantıklı olduğu durumlar şunlardır:

• Radyatörü vanalarla tek başına kapatmak mümkün değilse radyatör değişimi ya da yer değişikliği
• Boru, vana, pompa veya kombinin onarımı ya da değişimi
• Tortu bağlamış bir tesisatın yıkanması, örneğin eski kazan yerine yeni kombi takılırken
• Kışın hiç ısıtılmayacak ve donma riski olan bir evin kapatılması

Tek bir radyatörü değiştirmek için çoğu zaman bütün evi boşaltmak gerekmez. Radyatörde termostatik vana ve kapatılabilir dönüş rakoru varsa tesisatçı iki tarafı kapatır ve yalnızca o radyatörü boşaltır.

Radyatörlü sistem

Su, tesisatın en alçak noktasındaki boşaltma vanasından alınır. Bu vana genellikle kombinin altında, bodrumda ya da en alttaki radyatörün yanında bulunur. Vanaya bir hortum takılır, ucu gidere ya da dışarıya yönlendirilir. Ardından radyatörlerdeki hava alma vanaları (purjörler) en üst kattan başlanarak aşağıya doğru sırayla açılır. İçeri hava girdikçe su rahatça akar. Kombide su doldurma musluğu ya da otomatik doldurma varsa önce bu kapatılır, yoksa sistem boşaldıkça kendini tekrar doldurur.

Kombi aynı zamanda sıcak su da veriyorsa şunu bilmekte fayda var: ısıtma devresinin boşaltılması musluktan akan kullanım suyunu etkilemez. Bunlar kombinin içinde ayrı devrelerdir.

Yerden ısıtma

Yerden ısıtmada şapın içinde yatay uzanan uzun boru döngüleri vardır. Bu döngülerdeki su kendiliğinden tamamen akmaz. Donma nedeniyle boşaltma yapılıyorsa tesisatçı kollektördeki her devreyi tek tek basınçlı havayla üfler ya da yıkar. Başka durumlarda yerden ısıtma devreleri çoğunlukla kollektörden kapatılır ve dolu bırakılır.

Apartman dairesi

Türkiye'de pek çok dairenin kendi kombisi vardır. Bu durumda tesisat size aittir ve boşaltma, müstakil evdeki gibi yapılır. Bina merkezi sistemle ısınıyorsa durum farklıdır. Kolon hatları ortak tesisatın parçasıdır, bu yüzden boşaltma ve doldurma işini apartman yönetimi organize eder. Kendi başınıza müdahale ederseniz binanın bir bölümünü ısısız bırakabilirsiniz. Radyatör değiştirmeden önce yöneticiyle konuşun, iş çoğunlukla ısıtma sezonu dışında bir güne planlanır.

Tesisat sade, boşaltma vanası kolay ulaşılır yerde, vanalar sağlam ve ev tek katlıysa boşaltma kısa sürer. Şu durumlar ise daha fazla zaman ve emek ister:

• Çok sayıda radyatör ya da birden fazla kat
• Radyatör ile yerden ısıtmanın birlikte kullanıldığı sistemler
• Açılırken bozulabilecek kadar sıkışmış veya sızdıran vanalar
• Boşaltma vanası olmayan ve radyatör rakorunun gevşetilmesi gereken tesisatlar
• Vanaları tıkayan ve yıkama gerektiren çok kirli, çamurlu su
• Gidere dökülmemesi, toplanıp atık olarak teslim edilmesi gereken antifrizli su

Basit bir radyatörlü sistemi eli işe yatkın biri de boşaltabilir. Yalnız doğalgaz bağlantısına ve kombinin elektrik kısmına dokunmayın, bu işler uzman tesisatçının ve elektrikçinin işidir. Gaz kokusu alırsanız hiçbir şeyi açıp kapatmadan evden çıkın ve 187'yi arayın. En alçak noktanın nerede olduğundan ya da hangi vananın ne işe yaradığından emin değilseniz bir tesisatçı çağırın.

1. Kombiyi kumandasından veya sigortasından kapatmak ve radyatörler elle dokunulunca ılık olana kadar beklemek.
2. Su doldurma musluğunu ya da sisteme giden soğuk su vanasını kapatmak.
3. Hortum, kova, bez ve purjör anahtarını hazırlamak.
4. Hortumu en alçak noktadaki boşaltma vanasına takmak ve ucunu vanadan daha aşağıda kalacak şekilde gidere ya da dışarıya yönlendirmek.
5. Boşaltma vanasını açmak.
6. Radyatörlerdeki purjörleri en üst kattan başlayarak sırayla açmak.
7. Su akışı durana kadar beklemek ve suyun kalabileceği en alttaki radyatörleri ayrıca kontrol etmek.
8. Kış boyunca kapatılacak evlerde en alttaki radyatörlerin rakorlarını da gevşetmek ve hiçbir yerde su kalmaması için sistemi açık bırakmak.
9. Doldurmadan önce bütün vana ve muslukları kapatmak, genleşme tankının basıncını kombi kılavuzuna göre kontrol etmek.
10. Sistemi yavaşça doldurmak, mümkünse kombi üreticisinin önerdiği şartlandırılmış suyu kullanmak ve bu sırada radyatörlerin havasını en alttakinden en üsttekine doğru almak.
11. Basıncı üreticinin belirttiği değere getirmek, müstakil evlerde bu genellikle soğukken yaklaşık 1 ile 1,5 bar arasıdır.
12. Kombiyi çalıştırmak, sistem ısındıktan sonra havayı yeniden almak ve basıncı tekrar kontrol etmek.

• Sıcak sistemi boşaltmak. Basınç altındaki sıcak su insanı haşlayabilir, contalara ve zemin kaplamasına da zarar verir.
• Doldurma musluğunu unutmak. Su durmadan akar ve sistemin neden bir türlü boşalmadığını anlayamazsınız.
• En alçak noktalarda su bırakmak. Kış kapatmasında radyatörde ya da boru dirseğinde kalan az miktarda su bile donunca boruyu çatlatabilir.
• Eski vanaları zorlamak. Sıkışmış bir vana kolayca kırılır. Elinizin altında yedek parça bulundurmak ya da tesisatçı çağırmak daha akıllıcadır.
• Havayı eksik almak. Tesisatta su sesi, guruldama olur, radyatörler yalnızca üstten ısınır ve pompa zorlanır.
• Yanlış basınç. Basınç düşükse kombi arıza verir, yüksekse emniyet ventili su atar.

Sistemi doldurup kombiyi çalıştırdıktan sonra birkaç saat göz kulak olun, sonraki günlerde de basınca bir kez daha bakın. Hava tesisattan yavaş yavaş ayrıldığı için radyatörlerin havasını ikinci kez almak gerekmesi normaldir.

• Manometredeki basınç kombi üreticisinin belirttiği aralıkta ve ısındıktan sonra düşmüyor
• Kombi arıza kodu vermiyor ve pompa sessiz çalışıyor
• Bütün radyatörler yüzeyinin tamamında eşit ısınıyor
• Tesisatta guruldama ya da tıslama sesi yok
• Bağlantılar, vanalar ve boşaltma vanası kuru
• Emniyet ventili damlatmıyor
• Yerden ısıtmada kollektördeki bütün devreler açık ve debimetreler akış gösteriyor
• Parça değiştirildiyse tesisatçıdan neyi değiştirdiğini ve sistemi hangi basınçla doldurduğunu öğrendiniz