Seramik fayans sökümü

İyi bir sökümün belli bir sırası vardır. Bir adım atlanırsa bunun bedelini ya duvarın kalitesi öder ya da gereksiz bir temizlik yükü çıkar.

1. Odanın hazırlanması: Küvet, lavabo, zemin ve kapı kasaları örtülür. Diğer odalara açılan kapılar naylonla kapatılır. Aynalar, dolaplar, bataryalar ve priz kapakları sökülür.
2. Tesisatın kapatılması: Su vanası kapatılır, o odanın sigortası indirilir. Kabloların ve boruların duvarda nereden geçtiğine bakılır.
3. Fayansın sökülmesi: Fayanslar kenardan ya da köşeden başlanarak küçük alanlar hâlinde kırılır. Bu iş elle veya yassı keskili hafif bir kırıcıyla yapılır.
4. Duvarın temizlenmesi: Sonraki işe göre yapıştırıcı ya da harç kalıntıları alınır.
5. Molozun taşınması: Moloz sağlam çuvallara doldurulur ve inşaat atığı olarak götürülür.

Neden kenardan başlanır? İlk fayans en zor çıkandır. Sonrakilerin boşta bir kenarı olur ve keski altlarına rahatça girer. Böylece duvar daha az darbe yer.

Mutfak tezgâhının arkasındaki bir sıra fayans gibi küçük alanlarda çoğu zaman bir çekiç ve geniş bir keski yeter. Elle çalışmak daha yavaştır ama kontrol sizdedir ve duvar boşuna zarar görmez.

Bütün bir banyo için genellikle yassı ya da kürek uçlu hafif bir kırıcı kullanılır. Ağır kırıcının dairede işi yoktur. Sıvayı, tuğlayı ve tesisatı kolayca bozar, apartmanda da komşuları gereksiz yere gürültüye boğar.

Fayansın bir kısmı yerinde kalacaksa sınır önce elmas diskli taşlamayla kesilir. Fayans böylece tam istenen yerden kırılır, iki sıra yandan değil.

Aynı büyüklükteki bir duvar bazen bir saatte biter, bazen bütün bir sabahı alır. Belirleyici olan, fayansın neyle tutturulduğu ve altında ne olduğudur.

• İnce yapıştırıcıyla döşenmiş fayans nispeten kolay çıkar. Ancak duvarda zımparalanması ya da kazınması gereken yapıştırıcı kalır.
• Harçla döşenmiş fayans eski binalarda yaygındır ve kalın bir tabakaya tutunur. Çoğu zaman harçla birlikte tuğlaya kadar sökülür, ardından duvarın düzeltilmesi gerekir.
• Alçıpan üzerindeki fayans dikkat ister. Kırarken levhanın kâğıdı kolayca yırtılır ve bazen levhayı değiştirmek tamir etmekten daha basittir.
• Üst üste birkaç kat fayans, yani zamanında eskinin üzerine yenisi yapıştırılmışsa, hem daha çok iş hem daha çok moloz çıkar.
• Duş alanında fayansın altında genellikle su yalıtımı tabakası bulunur. Söküm sırasında bu tabaka bozulur ve yeni fayansın altına yenisi yapılır.
• Ulaşım ve taşıma: Asansörsüz üst katlar, dar koridorlar ya da odada çok sayıda eşya işi uzatır.

Banyo ve mutfak duvarlarından su, gider ve elektrik geçer. Elektrik kabloları genellikle prizlerden ve anahtarlardan dikey ya da yatay olarak ilerler, ancak eski binalarda bu her zaman böyle değildir. Bir kablo ve boru dedektörü ile tesisatın çevresinde dikkatli çalışmak işinizi kolaylaştırır. Bir kablo zarar görürse onarımı bir elektrikçi yapmalıdır, kendi başınıza uğraşmayın. Mutfakta duvara yakın bir doğalgaz borusu varsa o bölgede yalnızca elle ve çok dikkatli çalışın. Gaz kokusu alırsanız elektrik düğmelerine dokunmadan ortamı terk edin ve 187'yi arayın.

Kırma sırasında akciğerlere zarar veren, silis içeren ince bir toz çıkar. FFP2 ya da daha üst sınıf bir maske, koruyucu gözlük, sağlam eldiven ve uzun kollu giysi gerekir, çünkü fayans kırıkları cam kadar keskindir. Fayansın arkasında eski asbestli çimento levhalar olduğundan şüpheleniyorsanız işi durdurun ve malzemeyi bir uzmana inceletin. Asbestin sökülmesini yalnızca bu işte uzmanlaşmış bir firmaya bırakın.

Apartmanda yaşıyorsanız gürültülü işlerin hangi saatlerde yapılabileceğini apartman yönetiminden öğrenin ve komşularınıza önceden haber verin. Molozun merdivenlerden ve asansörden nasıl taşınacağını da yönetimle konuşmak, ortak alanlarda sorun çıkmasını önler.

Küçük bir alanınız, tuğla duvarınız ve sabrınız varsa bu işi kendiniz de yapabilirsiniz. Alçıpan duvarda, yoğun tesisatlı bölgelerde ya da bütün banyonun harçla döşendiği durumlarda bir ustaya başvurmak genellikle daha akıllıcadır.

1. Su vanasını kapatın ve odanın sigortasını indirin.
2. Eşyaları, priz ve anahtar kapaklarını sökün.
3. Küveti, zemini ve kapıyı naylonla örtün, pencereyi açın.
4. Maskenizi, gözlüğünüzü ve eldivenlerinizi takın.
5. Dedektörle kablo ve boru güzergâhlarını fayansın üzerine işaretleyin.
6. Fayansın bir kısmı kalacaksa sınırı taşlamayla kesin.
7. Köşedeki ya da kenardaki ilk fayansı kırın ve parçalarını alın.
8. Keskiyi sonraki fayansların altına düşük bir açıyla sokun ve onları tek tek ayırın.
9. Tesisatın çevresinde yalnızca elle ve hafif darbelerle çalışın.
10. Yapıştırıcı kalıntılarını kazıyın ya da zımparalayın, molozu çuvallarla düzenli olarak dışarı taşıyın.
11. Duvarı süpürgeyle temizleyin ve boşalmış sıva olup olmadığını kontrol edin.

• Fazla güçlü alet sıvayı ve duvar örgüsünü kırar. Basit bir söküm bir anda bütün duvarın onarımına dönüşür.
• Tesisat yakınında körlemesine kırmak delinmiş bir boruyla ya da kesilmiş bir kabloyla sonuçlanır.
• Duvarda kalan yapıştırıcı yeni fayansın düz oturmasını engeller ve tutunmasını zayıflatır.
• Molozu hafife almak: Fayans ağırdır, çuval sayısı genellikle beklenenden fazla çıkar ve moloz evsel çöpe atılmamalıdır.
• Pay bırakmamak: Eski fayansın altından sıklıkla boşalmış ya da nemli sıva çıkar. Bunu baştan hesaba katmak gerekir.

Az miktardaki molozun nasıl toplandığını belediyenizden öğrenebilirsiniz. Daha büyük miktarlar için genellikle moloz konteyneri kiralanır.

• Fayans anlaşılan alanın tamamından sökülmüş, kalan fayansla sınır düzgün
• Duvarda yeni fayansa engel olacak yapıştırıcı kalıntısı yok
• Sıva tıklatıldığında boş ses vermiyor, boşalmış yerler işaretlenmiş ya da alınmış
• Su ve elektrik tesisatı sağlam, vana açıldığında hiçbir yerden su damlamıyor
• Eşyalarda, küvette ve zeminde çizik ya da çatlak yok
• Moloz götürülmüş, oda süpürülmüş ve elektrikli süpürgeyle temizlenmiş
• Yeni fayans için zemini kimin hazırlayacağı belli