150 mm kalınlığa kadar tuğla bölme duvar yıkımı

Türkiye'deki betonarme binaların çoğunda yükü kolonlar, kirişler ve beton perde duvarlar taşır. 150 mm'ye kadar olan tuğla duvarlar genellikle yalnızca kendi ağırlığını taşıyan dolgu duvarlardır. Yine de bu her zaman böyle değildir. Eski yığma binalarda ya da ahşap kirişli döşemelerde, zamanla sehim yapan kirişler duvara yaslanabilir. Bazen de bir kolon veya beton perde, sıvanın arkasında tuğla duvarla aynı hizada saklıdır ve dışarıdan fark edilmez.

Deprem bölgesi olduğu için bir konu daha var: dolgu duvarlar binanın deprem sırasındaki davranışını bir ölçüde etkileyebilir. Tek bir bölme duvarı kaldırmak çoğu durumda sorun yaratmaz, ama birden fazla duvar kaldırılacaksa ya da emin değilseniz, bir inşaat mühendisine duvarı ve binanın durumunu değerlendirtin. Taşıyıcı bir elemana dokunulacaksa mühendis görüşü bir öneri değil, zorunluluktur. Kolon, kiriş veya perde duvar asla kırılmaz ve kesilmez.

Apartmanda oturuyorsanız apartman yönetimini önceden haberdar edin. Yıkım gürültülüdür, merdiven ve asansör moloz taşımak için kullanılır ve komşular hangi saatlerde çalışılacağını bilmek ister.

İşini bilen bir ekip genellikle şu sırayla ilerler:

1. keşif ve tesisat kontrolü: duvarın iki yüzündeki prizler, anahtarlar, buatlar, tesisat şaftları ve petekler tespit edilir, kablo dedektörü de işe yarar,
2. tesisatın kapatılması: elektriği elektrikçi keser ve güvenli hale getirir, su ve kalorifer hatlarını tesisatçı söker, duvardaki doğalgaz borusuna yalnızca yetkili doğalgaz firması müdahale eder,
3. ortamın korunması: zemin sert bir altlık ve naylonla kapatılır, mobilyalar çıkarılır veya sarılır, diğer odaların kapıları naylon ve bantla kapatılır ki toz bütün eve yayılmasın,
4. duvardakilerin sökülmesi: kasa, fayans, süpürgelik, raflar ve anahtar-prizler önceden alınır,
5. kalan yapıdan ayırma: dış duvarla, komşu duvarla ve tavanla birleşim yeri çoğu zaman önceden kesilir, böylece yıkım sırasında kalacak duvarın sıvası ve tuğlası kopmaz,
6. yukarıdan aşağıya yıkım: tuğlalar tavandan zemine doğru sıra sıra sökülür, duvar asla alttan oyularak yıkılmaz,
7. molozun düzenli taşınması: moloz çuvallara veya el arabasına doldurulup konteynere götürülür, odada yığılmasına izin verilmez,
8. temizlik: zemin, tavan ve yan duvarlarda kalan harç artıkları kazınır, ortam süpürülüp elektrik süpürgesiyle çekilir.

Yıkımda kırıcı, hilti ve temiz bir bitiş için vakumlu kesme ya da kanal açma makinesi kullanılır. İnce bir bölmede ağır alet çoğu zaman gerekmez: daha hafif bir yöntem hem çevredeki duvarlar hem komşular için daha güvenlidir.

Aynı alana sahip iki duvar bambaşka iş çıkarabilir. Zorluğu ve dolayısıyla maliyeti en çok şunlar belirler:

• malzeme ve harç: zayıf harçla örülmüş delikli tuğla kolay iner, çimento harçlı dolu tuğla daha çok uğraştırır,
• duvarın üzerindekiler: fayans, kalın sıva veya üst üste boya katmanları hem işi hem atığı artırır,
• duvardaki tesisat: her kablo, boru veya sigorta kutusu önceden kapatılıp başka yere taşınmalıdır,
• kasa ve lento: duvara gömülü çelik kapı kasası veya kapı üstündeki lento yıkımı uzatır,
• erişim: asansörsüz üst kat, dar merdiven veya uzakta duran konteyner çok fazla taşıma demektir,
• oturulan ev: evde yaşanıyorsa koruma daha titiz olmalı ve apartmanın izin verdiği saatlerde çalışılmalıdır,
• tavan yüksekliği: yüksek tavanlı eski dairelerde duvar daha büyüktür ve tavana yakın kısımlar için iskele gerekir.

Molozun taşınması ve bertarafı çoğu zaman ayrı hesaplanır. Örme duvar ağırdır ve beklenenden fazla moloz çıkar. İnşaat atığı evsel çöp konteynerine konmaz, belediyenin kurallarına uygun şekilde hafriyat konteynerine veya belirlenen yere götürülür.

• taşıyıcılığı kontrol etmeden yıkmak: bir şeyi destekleyen duvar kalkınca tavanda veya üst kattaki duvarlarda çatlaklar görülebilir,
• tesisatı delmek: duvardaki elektrikli kablo veya su borusu en tehlikeli ve en can sıkıcı sürprizlerdendir,
• alttan oymak: duvarın üst kısmı tek parça halinde çökebilir ve birini yaralayabilir,
• molozu tek yere yığmak: özellikle ahşap döşemeli eski binalarda büyük bir moloz yığını döşemeyi aşırı yükleyebilir,
• komşu duvarı koparmak: birleşim yeri kesilmezse kalması gereken duvarın sıvası ve tuğlası da dökülür,
• tozu hafife almak: ince tuğla ve harç tozu havalandırmaya, elektroniklere ve komşulara kadar ulaşır, bu yüzden iyi koruma ve toz maskesi şarttır.

Uygulamada çoğu zaman duvar açıldıktan sonra kimsenin bilmediği bir hat ya da beklenenden kötü durumda bir tuğla örgü ortaya çıkar. Bu yüzden takvime biraz pay bırakmak ve böyle durumların nasıl çözüleceğini ustayla önceden konuşmak akıllıca olur.

Yıkım gürültülü ve tozlu bir iştir. Ustaların da, başında duruyorsanız sizin de toz maskesi, koruyucu gözlük, eldiven, sağlam ayakkabı ve kulak koruyucu kullanması gerekir. Pencereleri açık tutmak iyidir, ama tozu apartman merdivenine üflemeyin.

Yıkım sırasında doğalgaz borusu zarar görürse ya da gaz kokusu alırsanız hemen çalışmayı durdurun, elektrikli cihaz çalıştırmayın, ışık düğmesine dokunmayın, ateş yakmayın, pencereleri açın ve ortamı terk edin. Dışarıdan 187 doğalgaz acil hattını ya da 112'yi arayın.

Bu iş kalemi genellikle yalnızca duvarın kaldırılmasını kapsar. Duvarın durduğu yerin onarılması, yani zeminin şapla düzeltilmesi, tavanın ve yan duvarların alçı sıvayla tamiri ayrı bir iştir. Bunu sipariş verirken netleştirmek iyi olur.

Teslim alırken şu noktalara bakın:

• duvar, kasa ve fayans dahil anlaşılan ölçüde kaldırılmış,
• kalan duvarlarda, tavanda ve zeminde yeni çatlak veya kopmuş parça yok,
• komşu duvarlar ve tavanla birleşim yerleri düzgün ve onarıma hazır,
• açıkta kalan tesisat güvenli şekilde sonlandırılmış ve işaretlenmiş, elektrik elektrikçi tarafından kontrol edilmiş,
• moloz götürülmüş ve nereye bırakıldığını biliyorsunuz,
• apartman merdiveni, asansör ve ortak alanlar temiz ve hasarsız,
• evde zeminlerde, pencerelerde ve havalandırmada kalın toz kalmamış.