WC tesisat şaftı duvarının yıkılması

Eski apartman dairelerinde bu duvar çoğu zaman binayla birlikte yapılmıştır ya da sonradan biri tarafından örülmüştür. Görevi daha çok görüntüyle ilgilidir: boruları gizler ve üzerine fayans döşenebilir. Sorun, tesisata ulaşmak gerektiğinde başlar. Duvarın arkasında kolonların yanı sıra çoğu zaman ana su vanaları, su sayaçları ve bazen elektrik hatları da bulunur.

Duvarın yıkılmasının başlıca nedenleri şunlardır:

• apartmanda kolon hatları yenilenecek ve tesisatçının borulara rahatça ulaşması gerekiyor,
• yeni bir banyo veya tuvalet yapıyorsunuz ve klozetin, lavabonun yerini değiştiriyorsunuz,
• duvar su çekmiş, küflenmiş ya da içine böcek yerleşmiş,
• eski yapı gevşemiş ve bir kısmının kendiliğinden yıkılma tehlikesi var.

Bu iş çoğu zaman eski fayans ve seramiğin kırılması, küvetin sökülmesi ya da hazır banyo kabininin sökümüyle birlikte yapılır. Hepsi tek seferde planlanırsa moloz bir kez taşınır ve yeni tesisat ek bir kırma işi olmadan hazırlanır.

1. Apartman yönetimiyle zamanlama. Kolon hatları ortak tesisattır. Bu yüzden işin günü apartman yönetimiyle birlikte belirlenir. Bütün kolonun suyu kesilecekse bunu yönetim yapar ve komşulara önceden haber verilir.
2. Alanın hazırlanması. Klozet, gerekirse lavabo ve duvardaki fayanslar sökülür. Zemin ve kapı örtülür, diğer odalara açılan yerler toza karşı naylonla kapatılır.
3. Malzemenin ve arkasındakilerin görülmesi. Duvar küçük bir noktadan dikkatlice açılır. Böylece neyden yapıldığı ve arkasında tam olarak ne olduğu görülür. Alet ancak bundan sonra seçilir.
4. Yıkım. Duvar yukarıdan aşağıya, küçük parçalar halinde sökülür. Tuğlada keski ve darbesi düşük, hafif bir kırıcı kullanılır. Alçıpan ve ahşapta maket bıçağı, testere ve levye yeterlidir. Boruların yanında elle çalışılır, kırıcı tam güçte kullanılmaz.
5. Molozun taşınması. Atıklar sağlam çuvallara konur ve inşaat atığı kabul eden bir yere götürülür. Moloz, apartmanın önündeki çöp konteynerine atılmaz. Birçok belediyenin moloz toplama hizmeti olduğunu da hatırlatmakta fayda var.
6. Temizlik ve kontrol. Alan süpürülür, borular, vanalar ve çevredeki duvarlar gözden geçirilir. Böylece sonraki işler başlayabilir.

Duvarın malzemesi, ne kadar toz ve moloz çıkacağını ve ne kadar dikkatli çalışılması gerektiğini belirler.

• Tuğla veya bims blok yığma ve betonarme binalarda yaygındır. Yıkımı tozludur, moloz fazla çıkar ve boruların yanında parça parça ilerlemek gerekir.
• Gazbeton görece kolay kesilir ve kırılır, ama harca iyi tutunur. Bu yüzden kenarların ayrıca temizlenmesi gerekir.
• Sunta, laminat veya ahşap genellikle fazla toz çıkarmadan parça parça sökülür.
• Metal karkas üzerine alçıpan en kolay olanıdır: plakalar kesilir, profillerin vidaları sökülür.

Eski binalarda pis su kolonu asbestli çimentodan (eski adıyla eternit) yapılmış olabilir. Böyle bir boru kesilmez, kırılmaz, zımparalanmaz. Asbestten şüpheleniyorsanız işi durdurun ve malzemeyi bir uzmana inceletin. Asbestli malzemeyi yalnızca bu işte yetkin, uzman bir firma sökebilir.

İşin zorluğunu, dolayısıyla maliyetini en çok şunlar etkiler:

• duvarın malzemesi, örme bir duvar hafif bir kapamadan daha fazla emek ister,
• duvarın çevredeki duvarlara bağlı olup olmadığı ya da tek başına durup durmadığı,
• arkasındaki tesisatın miktarı ve durumu, eski ve paslı borular büyük dikkat ister,
• odanın büyüklüğü, dar bir tuvalette aletle de molozla da çalışmak zordur,
• kat ve asansör durumu, çünkü molozun bir şekilde aşağı indirilmesi gerekir,
• alanı önceden boşaltıp klozeti kendiniz söktünüz mü, yoksa bunu ustanın mı yapacağı.

Tesisatın duvarın daha derinine gömülü olduğu anlaşılırsa çevredeki duvarın da bir kısmının kırılması gerekebilir. Bunu ustayla anlaşırken baştan konuşmak iyi olur.

Bu tür duvarlar genellikle taşıyıcı değildir. Yine de yıkmadan önce bunu doğrulamak gerekir, özellikle banyonun nasıl yapıldığı belli değilse. Taşıyıcılık konusunda en ufak şüphede bir inşaat mühendisine danışın.

Duvarın arkasında elektrik hattı da olabilir. Elektriğin kesilmesini ve hattın düzenlenmesini yalnızca bir elektrikçi yapmalıdır. Şafttan doğalgaz borusu geçiyorsa bu boruya zarar verilmemeli ve dokunulmamalıdır. Gaz kokusu alırsanız işi hemen bırakın, pencereleri açın, elektrik düğmelerine dokunmayın, ortamı terk edin ve doğalgaz acil hattı 187'yi ya da 112'yi arayın.

Sonrasını da düşünün. Yeni kapama, vanalara ve sayaçlara ulaşılabilecek şekilde yapılmalıdır, bunun için genellikle bir müdahale kapağı bırakılır. Bazı binalarda tesisat şaftının yangının katlar arasında yayılmasını önleme işlevi de vardır. Bu yüzden yeni çözümü apartman yönetimiyle konuşmak yerinde olur.

• arkasında ne olduğuna bakmadan körlemesine yıkmak, bu da boruların delinmesine veya çatlamasına yol açabilir,
• titreşime dayanamayan eski kolonların hemen yanında güçlü bir kırıcı kullanmak,
• apartman yönetimine haber vermeden işe başlamak, bir şey ters giderse suyu kimse kesemez,
• molozu hafife almak, küçük bir örme duvar bile çok sayıda çuval doldurur,
• yeni kapamanın nasıl olacağını ve müdahale kapağının nereye konacağını düşünmeden yıkmak.

• duvar anlaşılan ölçüde kaldırılmış, duvar kenarları harç artıklarından temizlenmiş,
• kolonlarda, branşmanlarda ve bağlantı parçalarında çatlak, sıyrık ya da gevşek ek yok,
• su yeniden açıldığında hiçbir yerden damla gelmiyor, pis su hattı sızdırmıyor,
• su vanaları ve sayaçlar sağlam ve rahatça açılıp kapanıyor,
• şafttaki elektrik hattı hasarsız ya da elektrikçi tarafından güvenli hale getirilmiş,
• moloz taşınmış, apartmanın ortak alanlarında dağınıklık kalmamış,
• oda süpürülmüş ve sonraki işlere hazır.