Gömme dolap kırımı ve sökümü

"Gömme dolap" denince akla tek bir şey gelse de aslında birbirinden oldukça farklı yapılar söz konusudur. İşin ne kadar uğraştıracağı büyük ölçüde dolabın tipine bağlıdır.

• Nişe yapılmış ahşap veya sunta dolap: gövde, raflar ve kapaklar duvara ve tavana vidalanmıştır. Bu iş yıkımdan çok söküme yakındır.
• Alçıpan veya sunta ön yüzlü dolap: dolabı odadan ayıran bölme duvar dolabın bir parçasıdır. Bu bölmenin profilleriyle birlikte kesilip sökülmesi gerekir.
• Kâgir dolap: eski binalarda dolabın yan duvarları ya da arka duvarı tuğla veya gazbetondan örülmüş olabilir. Bu durumda duvar kırımı yapılır.
• İçinde tesisat olan dolap: iç aydınlatma, priz ya da su sayacına veya kolon hattına açılan gizli bir servis kapağı bulunabilir.

Bu ayrım neden önemli? Becerikli biri ahşap bir dolabı birkaç saatte sökebilir. Kâgir dolapta ise önce duvarın bir yük taşıyıp taşımadığına bakmak gerekir. Ayrıca toz, moloz ve kırım sonrasında daha kapsamlı onarımlar da hesaba katılmalıdır.

1. Boşaltma ve çevreyi koruma: dolap boşaltılır, çevredeki mobilyalar naylonla örtülür, zemin karton ya da levhalarla kapatılır. Tadilatta zemin de yenilenecekse eski laminat parke genellikle kırımdan hemen önce veya hemen sonra sökülür. Böylece yeni zemin eşiksiz, tek seviyede yapılabilir.
2. Elektriğin kesilmesi: dolapta lamba ya da priz varsa elektrikçi hattı devreden çıkarır ve kabloların uçlarını güvenli şekilde sonlandırır.
3. Hareketli parçaların sökülmesi: önce sürgülü veya menteşeli kapaklar, raflar, askı boruları, çekmeceler ve aksesuarlar çıkarılır. Ağır kapaklar devrilmesin diye en başta indirilir.
4. Gövdenin sökülmesi: yan panolar, üst tabla ve arka paneller vidalarından sökülür ya da dikkatle kanırtılır. Parçalar yapıştırılmışsa veya duvara gömülmüşse testere, çok amaçlı kesici ya da kırıcı kullanılır.
5. Kâgir kısımların kırılması: örülmüş yan duvarlar yukarıdan aşağıya doğru parça parça sökülür. Tek seferde bütün halinde yıkılmaz.
6. Sabitleme elemanlarının sökülmesi: dübeller, vidalar, çıtalar ve yapıştırıcı kalıntıları temizlenir ki duvar onarılabilsin.
7. Atığın ayrılması ve taşınması: ahşap, sunta, metal ve moloz ayrıştırılır. Belediyenizin moloz ve iri hacimli atık kurallarına uygun şekilde, moloz torbası ya da konteynerle uzaklaştırılır.

Uygulamada kâgir bir dolabın aslında sadece dolap olmadığı, bir bölme duvarın hatta taşıyıcı bir duvarın parçası olduğu görülür. Eski binalarda tavanı neyin taşıdığı her zaman açık değildir. Statik açıdan önem taşıyabilecek bir duvar kırılacaksa durumu mutlaka bir inşaat mühendisine inceletin. Taşıyıcı elemanlara yapılan bilinçsiz müdahale, bütün binanın güvenliğini etkileyebilir.

Apartmanda dolabın arkasından kolon hattı, şaft ya da ortak duvar geçiyorsa işe başlamadan önce apartman yönetimiyle konuşmak işinizi kolaylaştırır. Ortak tesisata ait servis kapaklarına sonradan da ulaşılabilmesi gerekir. Su kesintisi gerektiren bir durumda komşuların önceden haberdar edilmesi de sorun çıkmasını önler.

İşin zorluğunu, dolayısıyla maliyetini en çok şunlar belirler:

• Dolabın büyüklüğü: bütün duvarı kaplayan ve tavana kadar çıkan bir dolapta daha fazla parça, daha fazla sabitleme ve daha fazla atık olur.
• Malzeme: masif ahşap, metal konstrüksiyon ve duvar örgüsü, hafif suntaya göre çok daha zor sökülür.
• Sabitleme şekli: yapıştırılmış ve duvara gömülmüş parçalar, vidalı olanlardan daha uzun sürer.
• Dolabın içindeki veya arkasındaki tesisat: elektrik, boru ve servis kapakları dikkat ister. Bazen bir elektrikçi ya da tesisatçı da çağırmak gerekir.
• Erişim ve taşıma: asansörsüz yüksek kat, dar koridor ya da bina önüne konteyner konamaması işi uzatır.
• Bağlantılı işler: aynı anda kapı kasaları sökülüyor, zemin yenileniyor ya da açıklıklar düzenleniyorsa işler birleştirilebilir, ancak toplam iş kapsamı büyür.

• Zorla sökmek: dolap sıva parçalarıyla birlikte koparılır ve zemine zarar verilir.
• Gözden kaçan sabitlemeler: dolaplar tavana ya da zemine de bağlanmış olabilir. Bu noktalar çoğu zaman görünmeyen yerlerdedir.
• Körlemesine delmek ve kesmek: dolabın arkasındaki duvardan kablo ya da boru geçiyor olabilir. Kesmeden önce duvarı bir dedektörle kontrol etmek iyi olur.
• Ağırlığı hafife almak: büyük kapaklar ve yan panolar göründüğünden ağırdır. Düşerlerse birini yaralayabilir ya da zemini kırabilirler.
• Atığı evsel çöpe atmak: moloz ve iri hacimli atık normal çöp konteynerine konmaz, belediyenin belirlediği şekilde toplatılır.
• Onarımları unutmak: dolabın kalktığı yerde duvarda ve zeminde kaplamasız bir alan kalır. Bu alan sonraki işlerde hesaba katılmalıdır.

Kâgir kısmı olmayan ahşap veya sunta bir dolabı kendiniz sökebilirsiniz. Dolapta elektrik varsa önce bir elektrikçiye hattı devreden çıkartın. Kâgir kısımları ve taşıyıcı duvarla ilişkili olabilecek her şeyi ustalara bırakın.

1. Dolabı boşaltmak, zemini ve çevredeki mobilyaları örtmek.
2. Şarjlı vidalama makinesi, levye, çekiç, el testeresi, eldiven, gözlük ve sağlam bir merdiven hazırlamak.
3. Kapakları indirmek, sürgülü kapaklarda önce kanatları raydan çıkarmak, ağır parçaları iki kişi taşımak.
4. Rafları, askı borularını, çekmeceleri ve aksesuarları çıkarmak.
5. Gövdeyi tavandan aşağıya doğru sırayla sökmek, her parçayı gevşetmeden önce tutmak.
6. Arka paneli ve çıtaları serbest bırakmak, yapıştırılmış parçaları koparmadan dikkatle alttan kesmek.
7. Duvardaki, tavandaki ve zemindeki vidaları ve dübelleri çıkarmak.
8. Atığı ahşap, metal ve diğerleri olarak ayırmak ve belediyenin atık toplama noktasına götürmek.
9. Tozu süpürgeyle çekmek, duvarın ve zeminin durumunu kontrol etmek.

• dolap çıtaları, rayları ve sabitleme elemanlarıyla birlikte tamamen sökülmüş,
• duvarda, tavanda ve zeminde dışarı çıkan vida veya dübel kalmamış,
• çevredeki duvarlar, kapı kasaları ve zemin anlaşılan kapsamın dışında zarar görmemiş,
• varsa kablolar güvenli şekilde sonlandırılmış ve işaretlenmiş,
• kâgir kısımlar kırıldıysa çevre duvarlarda yeni çatlak oluşmamış,
• atık götürülmüş, alan süpürülmüş ve tozu alınmış,
• sonrasında hangi sıva ve zemin onarımlarının yapılacağı netleşmiş.