Boya malzemeleri: duvar boyası, astar, alçı tamiri ve koruma

Astar yüzeyin emiciliğini eşitler, boyanın tutunmasını iyileştirir ve sarfiyatı düşürür. Astarsız saten alçı, boyanın suyunu boya yayılmadan çeker ve duvarda lekeler, rulo izleri ve tamir yerlerinde mat alanlar kalır. Türkiye'de astar seçimi derin nüfuz veya üniversal diye değil, zemine göre yapılır: yeni alçıya şeffaf astar, eski boyaya ve renk değişimine pigmentli geçiş astarı.

Ne zaman şeffaf saten alçı astarı

Şeffaf astar, emici zeminlere giren hazır bir emülsiyondur. Fawori Şeffaf Astar teknik bülteni onu alçı, kireç badana, emiciliği yüksek ve tozuyan eski plastik boya yüzeyler ile gaz beton için önerir. Tipik olarak şuralara sürülür:

• yeni saten alçı perdah ve sıva alçısı üzerine,
• tamir yapılmış ve alçısı kurumuş alanlara,
• elle sürtüldüğünde tozuyan eski badanalara (kazıyıp temizledikten sonra).

Filli Boya, Momento Max boyası için saten alçıya Momento Şeffaf Jel Astar veya Konsantre Astar önerir ve astardan sonra boyaya geçmeden en az 12 saat bekletir. Marshall da yeni alçılı yüzeylere bir kat Saten Alçı Astarı ister.

Ne zaman geçiş (dönüşüm) astarı

Eski su bazlı boyalı yüzeyde, renk değişiminde veya eski yağlı boya üzerinde pigmentli astar kullanılır. Marshall kirli veya önceden boyanmış yüzeyler ve renk değişimi için Geçiş Astarı ister. Filli Boya eski su bazlı boya üzerine Momento Pigmentli Astar, eski solvent bazlı boya üzerine zımparadan sonra Momento Dönüşüm Astarı önerir. Dyo da Teknoplast altında renk değişiminde Dyo Geçiş Astarı ister. Dyo, Teknoplast altında izolasyon astarı kullanılmamasını açıkça yazar. Astarı her zaman üst kat boyanın üreticisinin bülteninden seçin.

İnceltme ve sarfiyat

Bazı astarlar hazır, bazıları konsantredir, inceltme oranını her zaman kutunun üzerinden okuyun. Bi'Boya astar +5 ile +35 °C arasında uygulanır. Soğuk ve nemli havada kuruma süresi uzar.

Küf önleyici astar ve boya

Küf görülen yüzeyde önce küf temizlenmeli ve yüzey dezenfekte edilmelidir. Nemin sebebi, yani sızıntı, yoğuşma veya yetersiz havalandırma, astar veya boya ile çözülmez.

Delikler, çatlaklar ve kırık köşeler

Derin delikler önce sıva alçısıyla, ardından saten alçıyla düzeltilir. Derin bir tamiri tek seferde doldurmayın, katlar halinde yapın, yoksa çöker veya çatlar. Saten alçının küçük torbaları kilo başına çok daha pahalıdır: 1 kg 199,99 TL, 25 kg ise kilosu 35 TL. Birkaç delik için küçük paket, bütün bir oda için 10 veya 25 kg mantıklıdır.

Köşelerde ve farklı malzemelerin birleştiği yerlerde tekrar eden çatlaklar sadece macunla kapanmaz. Bu tür çatlaklarda file ile derz bandı uygulaması gerekir.

Tamirler kuruduktan sonra zımparalanır, tozu alınır ve astarlanır.

Köşeler ve pencere kenarları için akrilik mastik

Duvar ile tavan arasındaki köşeye, pencere kasası ile sıva arasındaki derze ve kapı kasalarına kartuşlu akrilik mastik sürülür. Silikon kullanmayın, standart silikon boya tutmaz. Akrilik mastik boyanabilir olarak satılır: Ceresit CS 111 240 ml Bauhaus'ta 119 TL, Probau Akrilik Mastik 500 g 85 TL.

Mastiği ince sürün ve ıslak parmakla veya spatula ile düzeltin. Kat ne kadar kalınsa, zamanla çatlama riski o kadar artar. Boyamadan önce kurumasını bekleyin, geniş derzlerde daha uzun.

Komple saten alçı

Eski boya, duvar kağıdı veya kırım sonrası duvar çok bozuksa, nokta tamir yerine bütün yüzeye saten alçı çekmek daha iyidir. Türkiye'de yeni duvarlar zaten genellikle saten alçı perdah ile boyaya hazırlanır. İş ve fiyatlar için saten alçı işine bakın.

Tavan boyası ve beyaz plastik boya

En ucuz grup. Tavan boyası kilo ile, genellikle 3,5, 10 ve 17,5 kg ambalajda satılır. Kuru oturma odalarında ve tavanlarda yeterlidir.

Tavan boyalarının m² başına sarfiyatını teknik bültenlerden doğrulayamadık, bu yüzden m² fiyatı vermiyoruz. Çok inceltilen ucuz bir boya, örtücülüğü iyi olan daha pahalı bir boyadan m² başına daha ucuza gelmeyebilir.

Silinebilir boya (silikonlu, akrilik)

Mutfak, koridor, çocuk odası ve mobilyanın duvara değdiği yerler için. Türkiye'de bu boyaların çoğu „silikonlu“ diye satılır. Bu, silikon katkılı akrilik bağlayıcı demektir: Filli Boya Momento Max bülteninde bağlayıcı „silikonlu stiren akrilik“ olarak yazılıdır. Silinebilirliği kutudaki „silinebilir“ kelimesinden değil, TS EN 13300'e göre yaş ovalama sınıfından anlarsınız:

Sınıf numarası ne kadar düşükse boya o kadar dayanıklıdır. Türkiye'de üreticiler bu sınıfı her zaman vermez. Dyo Teknoplast bülteninde yaş ovalamada sınıf 1 ve örtücülükte sınıf 1 yazar. Filli Boya Momento Max ve Marshall Maximum ise sınıf belirtmeden „tam silinebilir“ der. Mağaza sayfalarında çoğu zaman sadece TS 5808 uygunluğu görürsünüz, bu da yaş ovalama sınıfı değildir. Silinebilirlik önemliyse sınıfı yazan bir boya seçin veya üreticiden teknik bülteni isteyin.

Örtücülük

TS EN 13300 örtücülüğü de dört sınıfa ayırır, sınıf 1 en iyi örtendir. Örtücülük sınıfı yalnızca yanında yazan sarfiyatta geçerlidir. Dyo Teknoplast örtücülükte sınıf 1'i 7 m²/l sarfiyatta verir. Boyayı bültenden fazla inceltir veya daha ince yayarsanız örtücülük düşer.

Renkli ve renklendirilmiş boyalar

Renkli boyayı iki yolla alırsınız:

• kutudan hazır renkler, örneğin Momento Max ve Momento Silan'ın Koçtaş'taki hazır renkleri,
• mağazada kartelaya göre makinede renklendirilen boyalar. Baz boyaya renk eklenir, fiyat renge göre değişir.

Renklendirmede bütün miktarı tek seferde yaptırın. Ayrı karıştırılan iki kova arasında renk farkı olabilir. Koyu ve canlı renkler çoğu zaman üçüncü katı veya renkli astarı gerektirir.

Kireç esaslı ve silikat (mineral) boyalar

Kireç esaslı boyalar kalsiyum hidroksit bazlıdır, baziktir ve su buharını çok iyi geçirir. İnce katlar halinde uygulanır. Eski plastik boya üzerine kireç esaslı boya sürülmez, mineral sıvalar ve eski yapılar için uygundur.

Silikat boyalar potasyum su camı bağlayıcılıdır ve buhar geçirgenliği en yüksek boyalar arasındadır. Silikonlu boya ile silikat boya aynı şey değildir: silikonlu boya silikon katkılı akriliktir, silikat ise mineral bağlayıcılıdır. Türkiye'de bu rehber için iç cephe silikat boya ve fiyatını doğrulamadık. Kullanacaksanız uygun astarı mutlaka o ürünün bülteninden alın, sıradan akrilik astar uygun olmayabilir.

Küf önleyici boyalar

Küf önleyici boya, boya yüzeyinde küfün yeniden üremesini engelleyen biyositler içerir. Polisan Elegans Extra Küf Önleyici Tavan 3,5 kg 650 TL, Filli Boya Yeni Küf-Nem Önleyici Betakril Tavan 3,5 kg 875 TL. Silikat boya ile küf önleyici boya aynı şey değildir: silikat boya bağlayıcısı sayesinde buhar geçirgendir, küf önleyici boya yüzeyi kimyasal olarak korur. Küfte sıra hep aynıdır: küfü temizleyin ve dezenfekte edin, nemin sebebini bulup giderin, sonra uygun astar ve küf önleyici boya sürün. Sebep giderilmezse küf en iyi boyanın altından da geri gelir.

m² fiyatı, teknik bültendeki sarfiyat ve olağan fiyattan hesaplanmıştır, fire ve üçüncü kat dahil değildir. Momento Max için bülten tek katta 14 ila 26 m²/l teorik sarfiyat verir, Teknoplast için 14 ila 18 m²/l. Marshall Maximum için üreticinin verdiği 16 m²/l tek kat olarak alınmıştır. Marshall ve Filli Boya fiyatları, Eylül 2026 tarihli ve Koçtaş ile Trendyol örneklerine dayanan bir fiyat derlemesinden alınmıştır, mağazada kontrol edin. Diğer fiyatlar Kasım 2026'da Bauhaus ve idefix'teki olağan fiyatlardır, sepette indirimler hariçtir. Türk lirası fiyatları hızlı değiştiği için alışverişten önce güncel fiyata bakın.

Naylon, örtü ve karton

Zemine ince naylon değil, kalın örtü serin. İnce naylon zeminde kayar, yırtılır ve üzerine damlayan boyayı evin içinde taşırsınız. Kalın örtü boyayı emer ve birçok kez kullanılabilir. Karton kullanırsanız birleşim yerlerini bantlayın ki açılmasın.

Bantlı naylon pencere ve kapılarda en çok zamanı kazandırır. Bant kasaya yapıştırılır, naylon tüm yüzeyin üzerine açılır.

Kâğıt bant ve hassas bant

Kâğıt bant ucuzdur, ancak pürüzlü sıvada boya altına sızabilir ve uzun süre kalırsa iz bırakır. ScotchBlue gibi bantlar satıcıya göre 14 güne kadar iz bırakmadan sökülür. Renk sınırları ve iki renk arasındaki geçişler için kaliteli bant kullanmaya değer; zemini örtmek için kâğıt bant yeterlidir.

Bant ne zaman sökülmeli

Bandı, son kat boya hâlâ yaşken sökün. Kuruyan boya bantla birlikte kesintisiz bir film oluşturur. Söküldüğünde bu film bantla birlikte kırılır ve yırtılır, kenar tırtıklı olur, bazen duvardan boya da kopar. Bandı yavaşça ve boyalı yüzeyden uzağa doğru açıyla çekin. Geç kaldıysanız önce kenarı bant boyunca keskin bir maket bıçağıyla kesin.

İki katta, bant birinci katta kalır ve ikinci kattan sonra sökülür. Katlar arasında ertesi güne kadar beklemek gerekiyorsa, birinci kattan sonra bandı yaşken söküp ikinci kattan önce yenisini yapıştırmak daha iyidir.

Pencerelerin bantlanması

Pencere kenarlarını (söveleri) boyamadan önce kasayı kenarına kadar bantlayın, cama bantlı naylon yapıştırın. Kolları ve denizlikleri kapatın; iç denizlikler için tercihen bantlı naylon kullanın.

Kasa ile sıva arasında akrilik mastik

Pencere kasası ile sıva arasındaki derzi boyamadan önce akrilik mastikle doldurun. Mastiği yapıştırılmış bandın üzerine kadar sürün, düzeltin ve bandı hemen sökün. Kuruduktan sonra boyayla kapatılan temiz bir birleşim elde edersiniz. İç mekânda pencere derzine silikon sürmeyin, boya üzerinde tutmaz ve kabarır.

Köşe profilli köşe

Sövenin dış köşesinde köşeyi koruyan ve düz tutan bir köşe profili vardır. Köşe kırıksa sıva alçısı veya saten alçıyla tamir edin, zımparalayın ve duvarın geri kalanı gibi astarlayın.

Boyama sırası

1. Tavan. İlk olarak, damlalar ve sıçramalar bitmiş duvarlara düşmesin diye.
2. Pencere kenarları. Tavandan sonra, duvar henüz boyanmamışken. Kenarlar ve köşeler fırçayla, geri kalanı küçük ruloyla.
3. Duvarlar. Önce fırçayla tavan, köşe ve söve boyunca, sonra ruloyla tüm yüzey, iz kalmasın diye yaş üzerine yaş.
4. Son kattan sonra bant yaşken sökülür.
5. İkinci kat aynı sırayla, birinci kat kuruduktan sonra.

Tavan ile duvar geçişi

Beyaz duvar ve beyaz tavanda köşeye akrilik mastik çekip fırçayla boyamak yeterlidir. Beyaz tavan altında renkli duvarda:

• önce tavanı boyayın ve tamamen kurumasını bekleyin,
• tavan ile duvar arasındaki köşeyi akrilik mastikle düz çekin,
• hassas bandı tavana, köşeye tam oturacak şekilde yapıştırın,
• duvarı boyayın ve bandı yaşken sökün.

Ustalar forumlarda renkli duvarı tavanın birkaç milimetre veya santimetre altında bitirmeyi de önerir, çünkü eski binalarda köşe çoğu zaman eğridir ve altındaki düz çizgi daha temiz görünür.

1. Kurumamış astarın üzerine boya sürmek. Boya çekilir, kötü örter ve lekelenir. Astarın kurumasını bekleyin, bültenlere göre 6 ila 24 saat.
2. İkinci katı çok erken sürmek. Momento Max 4 saat, Teknoplast en az 6 saat sonra tekrar boyanır. Soğuk ve nemli havada daha uzun.
3. Aşırı inceltme. Bültendeki orandan fazla inceltmek örtücülüğü düşürür ve genellikle üçüncü katı gerektirir. Momento Max en fazla yüzde 20, Teknoplast yüzde 10 ila 15 inceltilir.
4. Tamir yerlerini astarlamamak. Alçı çevresindeki duvardan farklı emer ve boyanın altından mat bir leke olarak görünür.
5. Akrilik yerine silikon. Silikonun üzerinde boya tutmaz.
6. Bandı boya kuruduktan sonra sökmek. Kenar tırtıklı olur, boya kopar.
7. Koyu veya canlı rengi tek katta bitirmek. Renklendirilmiş boyalarda üçüncü kat veya renkli astar hesaba katın.
8. Nemin sebebini gidermeden küf önleyici boya sürmek. Küf geri gelir.
9. Plastik boya üzerine kireç esaslı boya. Tutmaz, ilk kat kabarır.
10. Üst kat boyaya uymayan astar. Dyo, Teknoplast altında izolasyon astarı kullanılmamasını yazar. Astarı boyanın bülteninden seçin.