Boya Badana İşleri: 2026 m² fiyatları ve maliyet kalemleri

Boyacı dairenin taban alanını değil, gerçekten boyadığı duvar ve tavan yüzeyini hesaplar. Sıradan bir dairede bu yüzey genellikle taban alanının yaklaşık iki buçuk katı kadardır. Çatı katında eğimli tavanlarda ya da yüksek tavanlı odalarda daha fazla çıkar. Pencere ve kapı boşluklarının düşülüp düşülmeyeceği anlaşmaya bağlıdır, çoğu zaman yalnızca büyük boşluklar düşülür. Bunun sebebi, pencere iç yan yüzeylerinin ve boşluk çevresinin ayrıca zaman almasıdır.

Rulo ile boyamak işin yalnızca bir kısmıdır. Süreyi ve fiyatı çoğu zaman boyacı ruloyu boyaya ilk kez batırmadan önce yapılan işler belirler:

• Duvarın durumu: Sağlam, beyaz bir boya varsa astar atıp boyamak yeterlidir. Eski badana kabarıyorsa ya da duvarda çatlaklar varsa kazıma, file ile tamir ve saten alçı gerekir.
• Eşyalı daire: Mobilyaları odanın ortasına toplamak, her şeyi örtmek ve sonunda iyice temizlemek gerekir. Bu, boş bir dairede ya da yeni teslim alınmış bir binada çalışmaktan daha uzun sürer.
• Renkler: İki rengin buluştuğu her yer bantlanır ve fırçayla rötuşlanır. Canlı renkler çoğu zaman üçüncü kat ister.
• Odanın yüksekliği ve şekli: Yüksek tavanlar, merdiven boşlukları, eğimli tavanlar ve nişler işi yavaşlatır, bazen iskele gerektirir.
• Detaylar: Pencere kenarları, köşeler, süpürgelik üstleri, kaloriferler ve borular düz bir duvara göre çok daha fazla zaman alır.

Teklifleri karşılaştırırken yalnızca boyanın mı, yoksa yüzey hazırlığının da mı fiyata dahil olduğuna bakın. Metrekare fiyatı aynı olan iki teklif bambaşka işleri kapsıyor olabilir.

Pahalı bir boya bile kötü hazırlanmış bir duvarda uzun süre dayanmaz. Bu yüzden boyamadan önce duvarı kontrol etmek gerekir. Birkaç basit testi kendiniz de yapabilirsiniz:

1. Bant testi: Duvara bir parça maskeleme bandı ya da koli bandı yapıştırın, sıkıca bastırın ve hızla çekin. Bantta boya kalıyorsa eski boya tutmuyordur. Yeni kat onu yalnızca daha fazla yükler.
2. Avuç testi: Kuru elinizi duvarda gezdirin. Avucunuzda beyaz bir toz kalıyorsa boya tebeşirlenmiştir. Bu tabakayı ya temizlemek ya da astarla sağlamlaştırmak gerekir.
3. Su testi: Küçük bir alanı ıslak süngerle nemlendirin. Boya yumuşayıp siliniyorsa bu eski bir kireç badana ya da tutkallı boyadır. Plastik boya bunun üzerinde tutmaz.
4. Yandan ışık: Bir lambayı ya da el fenerini duvara çok yakın, ışık yüzey boyunca kayacak şekilde tutun. Boyadan sonra daha da belirginleşecek pürüzleri böylece görürsünüz.

Uygulamada çoğu zaman duvardan çok duvardaki lekeler sorun çıkarır. Su sızıntısı izleri, sigara sarısı, is ya da yağ lekeleri normal boyanın altından iki kattan sonra bile geri çıkar. Bu tür yerler önce leke örtücü bir astarla kapatılır, ancak ondan sonra bütün duvar boyanır. Küf varsa önce sebebini bulup gidermek gerekir. Bu sebep genellikle nem ya da yetersiz havalandırmadır. Kışın kuzeye bakan odalarda, banyo ve mutfakta, nemli kıyı bölgelerinde bu çok sık görülür. Küf önleyici boya, sebep ortadan kalkmadıkça sorunu yalnızca bir süre erteler.

Yeni sıva ve saten alçı ne kadar kurumalı

Nemli zemin, boyanın kabarmasının ve küf oluşmasının sık rastlanan sebeplerinden biridir. Yeni kireç-çimento esaslı bir sıva günlerce değil, haftalarca kurur. Alçı sıva ve saten alçı daha hızlı kurur, ama burada da katın kalınlığı, sıcaklık ve havalandırma belirleyicidir. Tam süreyi malzemenin teknik föyünde bulursunuz. Taşınmak için acele etseniz bile bu süreye uyun.

Kazımak yorucudur, çok toz çıkarır ve her zaman gerekmez. Eski beyaz boya sağlam tutuyorsa duvarı temizleyip astar atmak ve boyamak yeterlidir. Kazımak şu durumlarda mantıklıdır:

• Eski boya kabarıyor ya da bantta kalıyorsa
• Duvarda suyla yumuşayan eski kireç badana ya da tutkallı boya varsa
• Kat sayısı o kadar artmışsa ki boya pul pul dökülüyorsa
• Boyanın altında nem ya da küf varsa

Kendin yap rehberi: eski badanayı kazımak

Su bazlı eski badanayı kendiniz de temizleyebilirsiniz. Bunun için sabır ve iyi bir örtme yeterlidir. İşlem şöyle yapılır:

1. Zemini ve mobilyaları naylonla örtmek, kenarları bantla sabitlemek ve odadaki prizlerle anahtarların sigortasını kapatmak.
2. Duvarı biraz deterjan katılmış ılık suyla, tercihen bir püskürtücü ya da geniş bir fırçayla ıslatmak ve birkaç dakika suyu çekmesini beklemek.
3. Yumuşayan boyayı spatula ya da kazıyıcıyla, sıvaya batmaması için hafif bir açıyla tutarak kazımak.
4. Kalıntıları temiz suyla yıkamak ve duvarın tamamen kurumasını beklemek.
5. Kuruyan duvara astar atmak, tamir ve saten alçı işlerine ancak ondan sonra geçmek.

Eski apartmanlarda merdiven boşluklarında ve koridorlarda silinebilir alt bant olarak sürülmüş yağlı boyalar suyla yumuşamaz. Yeni katın tutunabilmesi için bunları zımparalamak gerekir. Kalınsa ya da kabarıyorsa tamamen sökmek daha doğrudur. Eski boyaları zımparalarken toz maskesi takın, çünkü eski boyaların tozu sağlığa zararlı maddeler içerebilir.

Her çatlak aynı anlama gelmez. Yanlış tamir edilen bir çatlak birkaç ay sonra aynı yerde yeniden görünür. Boya işinde üç tür çatlak ayırt edilir:

• Boyadaki kılcal çatlaklar: Eski boyada ya da saten alçının yüzeyinde oluşan, hareket etmeyen ince çatlaklardır. Zımparalayıp ince macunla doldurmak ve astar atmak yeterlidir.
• Hareketli çatlaklar: Duvarla tavanın birleştiği köşelerde, alçıpan derzlerinde, tuğla duvarın betonarme kolon ya da kirişle buluştuğu yerlerde, yani farklı malzemelerin birleştiği noktalarda ortaya çıkar. Çatlak açılır, temizlenir ve macunun içine bir file bant gömülür. Buna file ile tamir denir. Burada tek başına macun dayanmaz.
• Yapısal çatlaklar: Pencere ve kapı köşelerinden çapraz giden çatlaklar, genişleyen çatlaklar ya da bütün duvarı boydan boya geçen çatlaklar. Bunları boyacı tamir etmez. Önce bir inşaat mühendisi incelemelidir, aksi halde file bandın üzerinden de geri gelirler. Özellikle bir depremden sonra ortaya çıkan ya da büyüyen çatlakları ciddiye alın. Apartmanda yaşıyorsanız apartman yönetimine de haber verin, çünkü sorun bütün binayı ilgilendiriyor olabilir.

Çatlak file ile nasıl tamir edilir

1. Çatlağı kazıyıcıyla sığ bir V şeklinde açmak ve gevşek malzemeyi çıkarmak.
2. Tozu temizlemek ve tamir edilecek yere astar atmak.
3. İlk kat macunu sürmek ve cam elyaf file bandı, çatlağı iki taraftan da aşacak şekilde içine bastırmak.
4. Kuruduktan sonra tamir yerinin kenarı çevredeki duvara fark edilmeden geçecek şekilde inceltilerek macunlamak.
5. Zımparalamak, yandan ışıkla kontrol etmek ve boyadan önce yeniden astar atmak.

Birleşim yerlerine akrilik mastik

Duvarın kapı kasası, pencere, süpürgelik ya da alçıpanla birleştiği yerler boyadan sonra sık sık ince, koyu bir çizgi halinde açılır. Bu yüzden bu derzler boyanabilir akrilik mastikle doldurulur. Akrilik esnek kalır ve üzerine boya tutar. Silikon buraya uygun değildir, çünkü boya silikonun üzerinde tutmaz. Uygulamada boyacının ne kadar özenli çalıştığı çoğu zaman tam da bu derzlerden hemen anlaşılır.

Saten alçı pürüzleri, eski boyaları ve tamir edilmiş yerleri tek, düzgün bir yüzeyde birleştirir. Ancak bütün duvarı her zaman alçılamak gerekmez. Birkaç dübel deliği ya da küçük hasar için noktasal tamir yeterlidir. Bütün yüzeye saten alçı çekmek; duvar kâğıdı ya da fayans söküldükten sonra, dalgalı eski duvarlarda, yeni alçıpanda ve pencereden gelen ışığın duvara yandan vurduğu her yerde anlamlıdır.

Alçıpanda yüzey kalitesi genellikle Q1 ile Q4 arasında derecelendirilir. Normal mat boyanın altına Q2 ya da Q3 yeterlidir. Yandan ışık alan duvarlarda, parlak boyaların ya da koyu renklerin altında Q4, yani bütün yüzeyin macunlanması önerilir. Daha yüksek seviye daha fazla kat, daha fazla zımpara ve daha fazla zaman demektir. Bu da fiyata yansır. Alçıpan işini bir alçıpancı yapıyorsa hangi seviyeye kadar teslim edeceğini önceden konuşun.

Duvara saten alçı nasıl çekilir

1. Duvarı temizlemek, tutmayan her şeyi sökmek ve astar atmak.
2. Dış köşelere, köşeyi koruyan ve düz çıkmasına yardım eden köşe profilleri yerleştirmek.
3. Büyük pürüzleri önce tesviye alçısıyla düzeltmek, saten alçıyı yalnızca ince katlar halinde sürmek.
4. Saten alçıyı paslanmaz mala ya da geniş spatulayla tek yönde sürmek, ikinci katı çapraz yönde çekmek.
5. Kuruduktan sonra zımpara filesi ya da zımpara kâğıdıyla zımparalamak ve bu sırada yandan ışıkla kontrol etmek.
6. Tozu iyice almak ve boyadan önce yeniden astar atmak.

Kutunun üzerinde TS EN 13300 standardına göre verilen iki bilgiye bakın. Bunlar sayesinde farklı markaların boyalarını karşılaştırabilirsiniz:

• Yaş aşınma direnci: 1 ile 5 arasında sınıflandırılır. Sayı ne kadar küçükse boya o kadar dayanıklıdır. Mutfak, çocuk odası ve koridor için silinebilir 1. ya da 2. sınıf uygundur. Yatak odası ve salon için daha yüksek bir sınıf da yeterlidir.
• Örtücülük: Belirtilen sarfiyatta 1 ile 4 arasında sınıflandırılır. Burada da 1. sınıf, 4. sınıftan daha iyi örter. Daha ucuz ama zayıf örten bir boya çoğu zaman fazladan bir kat ister. Malzemeden tasarruf ettiğiniz kısmı işçilikte ödersiniz.

Canlı renkler, özellikle sarı, turuncu ve kırmızı, kırık ya da koyu tonlara göre daha zayıf örter. Bunların altına çoğu zaman benzer ama daha açık tonda bir ara kat sürülür, son katlar ondan sonra gelir. Renk makinesinde hazırlatılmış boyayı birden fazla kutuda alıyorsanız, boyamadan önce hepsini büyük bir kapta karıştırın. İki ayrı karışım arasında bile küçük bir ton farkı olabilir.

Duvarları daha nemli eski binalarda, taş evlerde ve kireç sıvalı duvarlarda kireç ya da silikat esaslı boya iyi sonuç verir. Su buharını geçirir ve küfe doğal olarak direnir. Ancak yalnızca mineral zeminde tutar, eski plastik boyanın üzerinde tutmaz. Plastik boyadan kireç boyaya geçmek istiyorsanız bütün yüzeyi kazımanız gerekir.

Boş bir daire çok daha hızlı boyanır. Duvarları sağlam bir 2+1 dairenin olağan boyası, bir boyacı için genellikle bir ya da iki iş günü sürer. Kazıma, file ile tamir ya da saten alçı gerekiyorsa iş birkaç güne yayılır, çünkü her katın bir sonrakinden önce kuruması gerekir.

Dairede oturuyorsanız önceden hazırlık yapın:

• Rafları ve dolapları boşaltın, duvardaki tabloları ve askıları indirin
• Mobilyaların odanın ortasına itilebilmesi için duvar önlerini açın
• Örtmenin ve mobilyaların yerine konmasının teklife dahil olup olmadığını önceden konuşun
• İş sırasında ve sonrasında havalandırın, ama boyanın fazla hızlı kurumasına yol açan cereyan yapmayın

Boyalar oda sıcaklığında uygulanır. Üreticiler teknik föylerde minimum hava ve yüzey sıcaklığını belirtir, bu genellikle +5 °C civarındadır. Isıtılmayan yeni bir binada kışın bu yüzden ancak kalorifer ya da kombi çalışıp mekân ısındıktan sonra boya yapılır.

Yeni binalarda ve boş dairelerde büyük yüzeylerde boya giderek daha sık yüksek basınçlı bir makineyle püskürtülür. İş hızlı ilerler ve doğru uygulandığında rulo izi olmayan, çok düzgün bir yüzey çıkar. Ama bunun da püf noktaları vardır. Boyanmaması gereken her şeyin ruloya göre çok daha titiz örtülmesi gerekir. Eşyalı, oturulan bir dairede püskürtme çoğu zaman pratik değildir. Bu yüzden yüzeyler genellikle püskürtülür, son kat ise rulo ile atılır. Böylece sonradan yapılacak küçük rötuşlar daha kolay olur.

Venedik sıvası, çok ince birkaç kattan oluşan, perdahlanmış bir dekoratif sıvadır. Perdahtan sonra mermeri andırır. Klasik Venedik sıvası kireç esaslıdır, sentetik türleri de vardır. Tamamen düz bir zemin ister, pratikte Q4 seviyesinde saten alçı gibi. Parlak yüzey her pürüzü öne çıkarır. Sonuç büyük ölçüde ustanın elinin becerisine bağlıdır ve sonradan noktasal tamir zordur. Sipariş vermeden önce ustanın gerçekten yaptığı işleri görmek isteyin.

Beton efekti, taş görünümü ya da metalik boyalar gibi diğer dekoratif teknikler de benzer şekilde zahmetlidir. Metrekare fiyatları normal boyaya göre belirgin şekilde yüksektir. Çünkü fiyatın büyük kısmını malzeme değil, el işçiliği ve deneyim oluşturur.

Biten işi önce gün ışığında, sonra da duvara yandan tutulan bir lambayla inceleyin. Yandan gelen ışık, boyanın düzgün örtmediği yerleri ve rulo izlerini gösterir. Küçük kusurları boyacı hâlâ oradayken ve elinde aynı boya varken, teslim sırasında çözün. Sonradan tek bir noktaya yapılan rötuş duvarda çoğu zaman leke gibi görünür. Bu yüzden şikâyet halinde genellikle bütün duvar köşeden köşeye yeniden boyanır.

Teslim alırken şunları kontrol edin:

• Boya her yerde eşit örtüyor, alttaki zemin görünmüyor, leke ya da benek yok
• Duvarla tavan arasındaki ve renklerin buluştuğu çizgiler düz ve temiz
• Tamir edilen çatlaklar ve file ile kapatılan yerler boyanın altından belli olmuyor
• Kapı kasası, pencere ve süpürgelik derzleri akrilikle doldurulmuş ve boyanmış
• Pencereler, zemin, prizler ve anahtarlar temiz, üzerlerinde boya damlası yok
• Boyacı aynı partiden kalan boyayı size teslim etmiş ve sonraki rötuşlar için üzerine not düşmüş