Tips voor veilig werken met elektriciteit tijdens een verbouwing

Omdat een renovatie behoorlijk duur kan uitvallen, is het verleidelijk om op arbeidskosten te besparen en een deel van het werk zelf te doen. Dat lijkt misschien een goed idee, maar je belangrijkste prioriteit moet altijd het naleven van de geldende regels, zoals het AREI, en de veiligheid zijn. Er zijn genoeg klussen die je prima zelf kunt uitvoeren, maar werk aan de elektrische installatie laat je beter over aan professionals.

Dit artikel overloopt een aantal basisregels voor veilig werken, zodat je verbouwing vlot en veilig verloopt. Je leest wat je zelf kunt doen, hoe je dat aanpakt en wat je beter vermijdt.

Wat kun je zelf doen?

Elektriciteit gebruik je elke dag, de hele dag door. Normaal ervaar je daarbij geen problemen of gevaren, maar zelf aan de elektrische installatie sleutelen is iets heel anders.

Mede vanwege het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) is het raadzaam om elektrotechnische werken door een vakman te laten uitvoeren. Bij werken met elektriciteit moet je er niet alleen op letten dat de aansluiting veilig is, maar ook dat ze aan de regels voldoet. Een nieuwe of grondig aangepaste installatie wordt bovendien gekeurd door een erkend keuringsorganisme.

Dit kun je als huiseigenaar en amateur-elektricien zelf doen:

• Tuinverlichting plaatsen
• Vijverpompen installeren
• Rookmelders op batterijen ophangen
• Losse lampen op zonne-energie plaatsen
• Oude zekeringen vervangen en aansluiten, al laat je dit meestal beter aan een elektricien over
• Lampen vervangen, op voorwaarde dat je lampen met het juiste vermogen gebruikt, anders kan er brand ontstaan
• Openingen maken voor mobiele airco's, die je wel alleen door een elektricien laat aansluiten
• Een elektrische oven in de keuken inbouwen, zonder hem op het net aan te sluiten
• De aandrijfriem van de wasmachine vervangen

Wat laat je beter aan professionals over?

Gaat het om werk waarbij elektrische toestellen worden gemaakt, geïnstalleerd, getest, onderhouden, hersteld, opnieuw bedraad, verwijderd of vervangen, dan schakel je een professionele elektricien in. Na installatie en aansluiting op het net loopt er meestal weinig mis.

Dat betekent echter niet dat er bij dagelijks gebruik geen problemen kunnen ontstaan, of zelfs zeer gevaarlijke situaties en kortsluiting. Het is belangrijk om te beseffen dat zelfs oververhitte draden brand kunnen veroorzaken. Een slecht aangelegde installatie kan dus echt een groot gevaar vormen.

Houd er bij het opvolgen van je verbouwing rekening mee dat er specifieke regels gelden voor ruimtes waar elektriciteit en water samenkomen, zoals badkamers, keukens en bepaalde buitenruimtes, waaronder bubbelbaden en zwembaden. In deze ruimtes zijn de regels voor het installeren en gebruiken van elektrische toestellen strenger. Overweeg daarom professionele sanitaire werken als de waterleidingen samen met elektrische onderdelen moeten worden aangepast of hersteld.

De combinatie van water en elektriciteit kan ernstige schade aan je woning, letsels of zelfs dodelijke ongevallen veroorzaken. Neem dit niet licht op. Let in alle ruimtes ook op de ophoping van stof en vuil, want die kunnen vocht vasthouden en zo een elektrisch risico vormen. Zorgen voor goede ventilatie helpt om de ruimtes droog te houden en verkleint de kans op kortsluiting en daaropvolgende brand in huis.

Voorbeelden van werk dat je beter aan een professionele elektricien overlaat:

• Lichtschakelaars vervangen
• Plafondlampen met ventilator vervangen
• Een verlengkabel of verdeelstekker installeren
• Een stopcontact of aansluitpunt aanleggen of verplaatsen
• Elektrische toestellen zoals kachels of elektrische keukentoestellen herstellen of testen
• Een stekker vervangen

Waar je op moet letten

Of je je huis nu voorbereidt op de verbouwing, er middenin zit of bijna klaar bent en al uitkijkt naar het gewone dagelijkse leven: bij het werken met elektrische kabels of toestellen zijn er een paar dingen om op te letten. Hieronder een aantal algemene veiligheidstips:

Plooi geen draden en houd ze zo recht mogelijk. Leg ze bovendien zo dat ze niet in de weg liggen en je er niet over kunt struikelen. Zo voorkom je niet alleen dat je jezelf verwondt, maar ook dat de kabels beschadigd raken of niet meer werken.

Gebruik verdeelstekkers of verlengkabels nooit buiten, tenzij ze daar speciaal voor bedoeld zijn. Regen of fel zonlicht kan schade veroorzaken en mogelijk zelfs brand.

Leer je zekeringkast kennen. Als het huis meer stroom verbruikt dan de installatie aankan, schakelen de automatische zekeringen soms uit. Kijk daarom eerst in de zekeringkast of er schakelaars omlaag staan voordat je een elektricien belt. Is dat zo, zet ze dan weer omhoog om de stroom in huis te herstellen.

Tijdens een verbouwing heb je onvermijdelijk periodes waarin de stroom gedeeltelijk of helemaal uitvalt. Wil je zo weinig mogelijk last hebben bij bijvoorbeeld koken of douchen, plan de werken dan op momenten dat ze je dagelijkse routine het minst verstoren.

In huizen die ouder zijn dan 50 jaar zou de elektrische installatie volledig vervangen moeten worden. Moderne toestellen, waar destijds nog niemand aan dacht, vragen meer stroom, en de isolatie van oude bedrading gaat in de loop der jaren achteruit. Die combinatie kan ertoe leiden dat er brand ontstaat in de muur of op een andere plek in huis.

Voor het monteren van plafondarmaturen heb je een ladder nodig. Kies de juiste ladder om ongevallen te voorkomen. Binnen kiezen mensen vaak een te korte ladder en vallen ze eraf, omdat ze te hoog klimmen en de ladder instabiel wordt. Ga voor je veiligheid nooit hoger staan dan de tweede sport van boven. Bij werk buiten mag de ladder niet steiler staan dan 75 graden. Een goede vuistregel is dat de voet van de ladder een halve meter tot een meter van de muur staat waartegen de ladder leunt.

Veilig werken met elektriciteit tijdens een verbouwing geldt ook voor je gezin. Wees extra voorzichtig als je kinderen of huisdieren hebt, die zich mogelijk niet bewust zijn van de gevaren van blootliggende kabels. Een ander probleem bij het renoveren van huizen uit de vorige eeuw is het opwaaien van stof en schimmel, die schadelijke stoffen kunnen bevatten. Deze stoffen komen bij elektrotechnische werken gemakkelijk in de lucht terecht en kunnen bij inademing zeer schadelijk zijn.

Tot slot

Deze lijst is lang niet volledig, maar met deze paar veiligheidstips voorkom je al veel vaak gemaakte fouten die tijdens een verbouwing tot onveilige situaties kunnen leiden. Bekijk voordat je begint ook de prijslijst voor bouwwerken, zodat je een idee hebt van het budget en de kosten van professionele diensten. Twijfel je ergens over, schakel dan liever een vakman in.