Kort antwoord
Voor de leidingen naar de radiatoren gebruik je in België meestal meerlagenbuis 16 × 2 mm, die in de doe-het-zelfzaak 1,72 tot 2,00 € per meter kost, met persfittingen van 8,49 € (knie) tot 9,99 € (T-stuk). Een thermostatische radiatorkraan met kop kost 33,99 tot 35,49 €, een losse thermostaatkop 9,98 tot 52 €, een voetventiel 17,69 € en een radiatorconsole 5,98 tot 7,95 € per stuk. Bij vloerverwarming met een legafstand van 15 cm heb je volgens Vasco 6,7 m buis per m² nodig, de buis PE-RT 16 × 2 mm kost 0,66 tot 1,36 € per meter, dus 4,40 tot 9,10 € per m². Isolatie, randisolatie, collector en chape komen daar nog bij.
Wat koop je voor de verwarming
| Materiaal | Waarvoor | Gewone prijs |
|---|---|---|
| Meerlagenbuis 16 × 2 mm | leidingen naar de radiatoren | 1,72 - 2,00 €/m |
| Persknie en pers-T-stuk 16 mm | bochten en aftakkingen | 8,49 - 9,99 €/stuk |
| Thermostatische radiatorkraan met kop | regeling van de radiator | 33,99 - 35,49 €/stuk |
| Thermostaatkop M30 × 1,5 | vervangen van een oude kop | 9,98 - 52,00 €/stuk |
| Voetventiel | retour van de radiator | 17,69 €/stuk |
| Radiatorconsole | ophangen van een paneelradiator | 5,98 - 7,95 €/stuk |
| Vloerverwarmingsbuis PE-RT 16 × 2 mm met EVOH | vloerverwarming | 0,66 - 1,36 €/m |
Gewone prijzen in Belgische doe-het-zelfzaken en webwinkels (Gamma, Brico, Zelfbouwmarkt, Elektramat), november 2026.
Buizen voor de verwarming
Aluminium als zuurstofsperre
Zonder zuurstofsperre
Zuurstofdicht, solderen of persen
Meerlagenbuis
Meerlagenbuis heeft een binnen- en buitenlaag uit kunststof met daartussen aluminium. Het aluminium houdt de buis in vorm na het plooien, beperkt de uitzetting en maakt de buis zuurstofdicht. Wavin geeft voor Tigris 16 × 2 mm een continue werkdruk van 10 bar bij 70 °C, kortstondig 95 °C bij 6 bar. Op het bouwforum van Bouwinfo legde een bouwheer 16 × 2 mm naar de radiatoren, 20 × 2 mm naar de douches en 26 × 3 mm als hoofdleiding.
| Eigenschap | Meerlagenbuis | PPR zonder aluminium | Koper |
|---|---|---|---|
| Uitzetting | 0,025 - 0,030 mm/m·K (Wavin) | - | - |
| Zuurstofdicht | ja | nee | ja |
| Verbinden | persen, knellen | lassen | solderen, persen |
| Plooien | met de hand of buigveer | nee | - |
Een buis zonder zuurstofsperre laat zuurstof in de installatie en versnelt de corrosie van ketel en radiatoren, daarom hoort in de verwarming meerlagenbuis, koper of een zuurstofdichte kunststofbuis. Met de hand plooi je meerlagenbuis 16 mm volgens Wavin tot een straal van 5 keer de diameter, met een buigveer tot 4 keer.
Persen
De persfitting schuif je op de buis en pers je met een perstang met persbekken volgens het profiel van de fabrikant. De Sanivesk-persfittingen bij Gamma hebben een TH-profiel, voor Wavin Tigris mogen alleen de U-persbekken van Wavin gebruikt worden. Persbek en fitting moeten bij elkaar passen, met een ander profiel ziet de verbinding er goed uit, maar lekt ze onder druk. Snij de buis recht af, kalibreer en schuin hem af, anders beschadig je de dichtingsring. Knelkoppelingen kun je met een sleutel aandraaien, maar ze horen op bereikbare plaatsen, niet in muur of vloer.
Thermostatische kranen en koppen
De thermostatische kraan komt op de aanvoer van de radiator, de thermostaatkop erop regelt het debiet volgens de temperatuur in de kamer. In de Belgische doe-het-zelfzaak is M30 × 1,5 de gewone aansluiting, zodat de meeste koppen op de meeste kranen passen. Danfoss heeft voor zijn RA-kranen eigen koppen, en Comap Sar W5 en de Van Marcke Senso hebben M28 × 1,5. Op de retour zit een voetventiel, waarmee je de radiator afsluit en waterzijdig inregelt.
Wat betekenen de cijfers op de kop
| Stand | Kamertemperatuur volgens Danfoss |
|---|---|
| * (vorstbeveiliging) | 7 °C |
| 1 | 13 °C |
| 2 | 17 °C |
| 3 | 20 °C |
| 4 | 23 °C |
| 5 | 26 °C |
Een kop op stand 5 verwarmt niet sneller, hij sluit alleen later af. De cijfers zijn een richtwaarde, want de plaats van de kop bepaalt mee wat hij meet. Bij koude kamer staat de kraan op elke stand volledig open en sluit hij langzaam als de ingestelde temperatuur bereikt is.
De kamer met de kamerthermostaat
In de kamer waar de kamerthermostaat hangt, laat je de radiatorkranen niet de ketel tegenwerken. Op Bouwinfo luidt het advies in een thread uit 2021 daar geen thermostatische kranen te plaatsen of ze te smoren, zodat de andere kamers ook warm water krijgen, en de installatie waterzijdig in te regelen. In een thread uit 2025 over een radiator die op stand 4 maar 16 °C haalde, stond de verwarmingstemperatuur op de ketel nog op 10 °C. De reageerders waren het niet eens of de kranen in de kamer met de thermostaat open moeten staan of op ongeveer 3 tot 3,5.
Waarop letten bij de montage
- Bij een tweepijpsysteem moet elke radiator waterzijdig ingeregeld zijn, anders nemen de dichtstbijzijnde radiatoren het water van de verste.
- Voor het vervangen van een kraan moet de installatie minstens gedeeltelijk leeg.
- Danfoss schrijft dat oude kranen zonder begrenzing tot 4 keer meer water doorlaten dan nodig.
- Stand 1 = 13 °C
- Stand 2 = 17 °C
- Stand 3 = 20 °C
- Stand 4 = 23 °C
- Stand 5 = 26 °C

Consoles en radiatoren
Een paneelradiator hangt op twee of meer consoles, afhankelijk van de lengte. Koop je een radiator van een andere maat, dan koop je de consoles apart. Bij Gamma kost een set van 2 Levica-ophangbeugels 15,89 €, bij Zelfbouwmarkt een BeauHeat-ophangsysteem voor paneelradiatoren van 50 cm hoog 5,98 € per stuk. Kies de pluggen volgens de muur, cellenbeton en gipsplaat vragen andere pluggen dan beton.
Vloerverwarming
Buis
Voor watergedragen vloerverwarming gebruik je PE-RT- of PE-Xa-buis met zuurstofsperre uit EVOH, meestal 16 × 2 mm. De Magnum PE-RT-buis 16 × 2 mm van 100 m kost bij Elektramat 66,25 €, de Warmup PE-RT-buis van 110 m bij Brico 149,73 €. Je koopt de buis op rol, zodat elke kring uit één stuk zonder verbinding in de vloer bestaat.
Legafstand en buisverbruik
| Legafstand | Buis per m² volgens Vasco | Waar |
|---|---|---|
| 10 cm | 10 m | badkamer, randzones bij grote ramen |
| 12 cm | 8,33 m | noppenplaat |
| 15 cm | 6,7 m | woonruimtes |
| 20 cm | 5 m | goed geïsoleerde woningen, gangen |
Volgens Vasco haalt een nat systeem met buis 16 × 2 mm bij 30 W/m² een kringlengte van ongeveer 120 m, uitgaande van een drukverlies van 250 mbar. Bij een hoger vermogen wordt de kring korter. De aanvoertemperatuur van vloerverwarming ligt volgens Vasco tussen 30 en maximaal 45 °C.
Tacker, noppenplaat of net
| Systeem | Hoe | Legafstand volgens Vasco | Voor | Tegen |
|---|---|---|---|---|
| Tacker | buis met nagels door de folie in de isolatie | 10, 15 of 20 cm | goed op gespoten PUR, vrije bochten | twee tot drie mensen, tackerpistool |
| Noppenplaat | buis klikt tussen de noppen | veelvoud van 6 cm (12, 18, 24 cm) | één persoon legt plaat en buis, nette legafstand | duur, vraagt een volledig vlakke ondergrond |
| Net | buis met clips op een bewapeningsnet | 10 of 15 cm | goed op gespoten PUR, isolatie blijft heel | veel clips, werk op de knieën |
| Droogsysteem | buis in de sleuven van een plaat | 15 cm | lage opbouw, renovatie | duurder, lagere draagkracht |
In Vlaanderen is gespoten PUR de meest gebruikte vloerisolatie onder vloerverwarming, schrijft Bouwinfo in een stappenplan uit 2026. Vasco noemt de noppenplaat niet geschikt op gespoten PUR, omdat de plaat op een volledig vlakke ondergrond moet liggen. Op het bouwforum van Bouwinfo is tacker of noppen een oude discussie. Een gebruiker legde in 2009 met drie mensen een kring van ongeveer 100 m in 20 minuten met tackers. Volgens dezelfde gebruiker gaf de noppenplaat in een berekening volgens EN 1264 95 W/m² en de tacker 97 W/m², een klein verschil. Een noppenplaat is handiger, niet noodzakelijk.
Randisolatie
Langs alle muren komt randisolatie, zodat de chape kan uitzetten. Vasco gebruikt een strook van 9 mm dik en 150 mm hoog op rol van 50 m. Snij de randisolatie niet door in de hoeken en snij het overschot pas af als de vloerafwerking ligt. Volgens Vasco komt er bij een nat systeem een uitzetvoeg ten laatste na 40 m² per vlak of 8 m lengte.
Collector
De collector verdeelt aanvoer en retour over de kringen. Vasco levert collectoren in RVS met debietmeters van 2 tot 12 kringen en een inbouwkast voor maximaal 4 of 6 kringen. Met de debietmeters regel je de kringen in, met thermische motoren kan elke kamer een eigen thermostaat krijgen.
Chape en opstoken
In de doorsneden van Vasco ligt er bij tacker, noppenplaat en net ongeveer 6,5 cm chape met wapening op de buizen. Een cementchape droogt volgens Vasco ongeveer een week per cm. Volgens het opstookprotocol van Vasco wacht je 28 dagen, start je met een aanvoer van maximaal 20 °C en verhoog je met 5 °C per 24 uur. De maximumtemperatuur houd je 3 dagen aan en daarna zak je weer met 5 °C per 24 uur. Voor het leggen van tegels zet je de verwarming volgens Vasco 24 uur vooraf uit, voor parket 48 uur. Voor het gieten van de chape test je alle kringen onder druk.
- Noppenplaat op een vlakke ondergrond
- Vloerverwarmingsbuis
- Chape met wapening: ongeveer 6,5 cm volgens de doorsneden van Vasco
Materiaalverbruik volgens de recepturen van NUMIQ
De calculator van NUMIQ rekent het materiaal bij het werk volgens deze recepturen:
| Werk | Materiaal per eenheid | Materiaal samen |
|---|---|---|
| Leggen van vloerverwarmingsbuizen (m²) | 6,7 m PE-RT-buis | ongeveer 4,40 tot 9,10 € |
| Leggen van de systeemplaat (m²) | 1,05 m² noppenplaat | - |
| Plaatsen van de collector (stuk) | collector 5 kringen en klein materiaal | - |
| Vervangen van een thermostatische kraan (stuk) | thermostatische kraan met kop | ongeveer 34 € |
| Vervangen van het voetventiel (stuk) | voetventiel | ongeveer 17,70 € |
| Verwarmingsleiding (m) | meerlagenbuis en aandeel koppelingen | ongeveer 1,75 € voor de buis, koppelingen apart |
| Radiatorconsole (stuk) | console | ongeveer 6 tot 8 € |
Voor een kamer van 15 m² met vloerverwarming kost de buis alleen ongeveer 66 tot 137 €. De collector deel je over alle kringen van de woning.
Fabrikanten en merken in Belgische winkels
| Domein | Merken in Belgische winkels | Let op |
|---|---|---|
| Meerlagenbuis en fittingen | Henco, Wavin Tigris, Levica, Sanivesk, Van Marcke | persbek volgens het profiel van het systeem (TH, U) |
| Thermostatische kranen en koppen | Danfoss, Comap, Giacomini, Caleffi, Honeywell, Van Marcke, Levica | Danfoss RA met eigen aansluiting, Comap Sar W5 en Van Marcke Senso M28 |
| Radiatoren | Vasco, Stelrad, Sanivesk | bij een andere maat nieuwe consoles en de afstand van de aansluitingen controleren |
| Vloerverwarming | Vasco, Henco, Magnum, Warmup | legafstand volgens het systeem, noppenplaat niet op gespoten PUR |
Ervaringen uit de praktijk
Wat vakmensen en bouwheren in de praktijk en op Belgische forums telkens weer vertellen:
- Nieuwe radiatoren lauw, ook op 5: na het vervangen van oude radiatoren werden de nieuwe maar half warm. De voorinstelling van de kraan, onder de kop een ring met cijfers, stond op een te klein debiet.
- Stand 4 en toch koud: op Bouwinfo haalde een nieuwe eigenaar in 2025 met kranen op stand 4 maar 16 °C. De verwarmingstemperatuur van de ketel stond nog op 10 °C, de kranen regelen alleen het debiet.
- Kamerthermostaat en kranen: op Bouwinfo raden reageerders aan in de kamer met de kamerthermostaat geen thermostatische kraan te zetten of ze te smoren en de installatie in te regelen, zodat de andere kamers ook warm worden.
- Slimme koppen: wie per kamer wil regelen, kijkt op het bouwforum naar draadloze koppen met een centrale bij de ketel. Een reageerder schat dat voor een hele woning op enkele duizenden euro.
- Tacker of noppenplaat: op Bouwinfo zonder winnaar. Tacker is goedkoper en goed op gespoten PUR, de noppenplaat legt één persoon en houdt de legafstand, maar vraagt een vlakke ondergrond.
- Noppen op PUR: op het bouwforum raadde een PUR-plaatser in 2009 noppenplaten af omdat de harde platen de oneffen PUR niet volgen. Een andere gebruiker legde ze wel, maar alleen op perfect vlak geschuurde PUR.
- Opstoken voor de tegels: in een thread uit 2026 zei de chapeur dat het opstookprotocol niet nodig was, de leverancier van de vloerverwarming eiste het wel. Een gebruiker zag na opwarmen tot 40 °C barsten in een vloer met tegels van 100 × 100 en 120 × 120 cm.
- Te weinig dekking: bij een dunne vloerverwarming met invulmassa lag er in 2026 op sommige plaatsen maar 1,5 mm boven de buizen en weigerde de vloerder te tegelen. Het egaliseren kostte de bouwheer extra.
- Buis zonder zuurstofsperre: in de praktijk wordt telkens weer herhaald dat gewone kunststofbuis zonder zuurstofsperre lucht in de installatie laat, waarna radiatoren en ketel roesten.
- Elke radiator een eigen leiding: bij het vergelijken van koper en kunststof wordt aangeraden elke radiator met een eigen buis op een collector aan te sluiten, zodat alle verbindingen bereikbaar blijven.
Hoe kies je het materiaal per situatie
| Situatie | Buizen | Regeling | Waaraan denken |
|---|---|---|---|
| Radiator vervangen | bestaande aansluiting, eventueel een kort stuk meerlagenbuis | nieuwe thermostatische kraan en kop | installatie aftappen, voorinstelling van de kraan |
| Nieuwe leidingen naar radiatoren | meerlagenbuis 16 mm, elke radiator apart vanaf een collector | koppen, kamerthermostaat in een kamer zonder thermostatische kraan | verbindingen alleen aan collector en radiatoren |
| Vloerverwarming in nieuwbouw | PE-RT of PE-Xa met EVOH 16 mm, op tacker of net op gespoten PUR | collector met debietmeters, thermische motoren | kringen tot ongeveer 120 m, randisolatie, chape ongeveer 6,5 cm |
| Vloerverwarming bij renovatie met lage opbouw | droogsysteem of dun systeem | collector met mengcircuit | draagkracht, vlakheid en dekking boven de buis |
| Warmtepomp | vloerverwarming | aanvoer 30 tot 45 °C | kringlengte daalt bij hoger vermogen |
Veelgemaakte fouten
- Kunststofbuis zonder zuurstofsperre in de verwarming. Zuurstof in de installatie en slib in de radiatoren.
- Verkeerde persbek of niet gekalibreerde buis. Lekkende verbinding achter de pleister.
- Thermostaatkop achter een radiatorkast of gordijn. De kamer blijft koud terwijl de radiator warm is.
- Geen waterzijdige inregeling. De verste radiatoren blijven koud.
- Thermostatische kranen die de kamer met de kamerthermostaat afsluiten. De ketel blijft draaien of de andere kamers krijgen te weinig warmte.
- Kring vloerverwarming te lang. Ongelijke vloertemperatuur.
- Geen randisolatie. Scheuren in de chape langs de muren.
- Noppenplaat op oneffen gespoten PUR. Platen komen omhoog en de buis springt uit de noppen.
- Verbinding van de vloerverwarmingsbuis in de chape. Een lek dat je in beton moet zoeken.
- Natte chape te snel opstoken.
Veelgestelde vragen
Wat kost meerlagenbuis voor de verwarming?
Meerlagenbuis 16 × 2 mm kost in Belgische doe-het-zelfzaken 1,72 tot 2,00 € per meter. Een persknie 16 mm kost 8,49 €, een pers-T-stuk 9,99 €.
Welke buis voor de verwarming?
Meerlagenbuis of koper, omdat ze zuurstofdicht zijn. Voor vloerverwarming PE-RT- of PE-Xa-buis met zuurstofsperre uit EVOH. Kunststofbuis zonder zuurstofsperre hoort niet in de verwarming.
Hoe stel je een thermostaatkop in?
Volgens Danfoss komt stand 3 overeen met ongeveer 20 °C, stand 2 met 17 °C en stand 4 met 23 °C. Een hogere stand verwarmt niet sneller, de kraan sluit alleen later.
Past elke thermostaatkop op elke kraan?
De meeste koppen en kranen hebben M30 × 1,5. Danfoss RA-kranen hebben een eigen aansluiting, Comap Sar W5 en Van Marcke Senso hebben M28 × 1,5. Controleer de kraan voor je een kop koopt.
Waarom wordt mijn radiator niet warm op stand 5?
Vaak zit er lucht in de radiator, staat de voorinstelling van de kraan op een klein debiet of staat de verwarmingstemperatuur van de ketel te laag. Op Bouwinfo stond die bij een nieuwe eigenaar nog op 10 °C.
Tacker of noppenplaat voor vloerverwarming?
Op gespoten PUR gebruik je volgens Vasco geen noppenplaat, daar zijn tacker of net de gewone keuze. Op een vlakke ondergrond is de noppenplaat handiger en houdt ze de legafstand.
Hoeveel buis heb je nodig per m² vloerverwarming?
Volgens Vasco 10 m bij een legafstand van 10 cm, 6,7 m bij 15 cm en 5 m bij 20 cm.
Hoe lang mag een kring vloerverwarming zijn?
Vasco rekent bij een nat systeem met buis 16 × 2 mm en 30 W/m² met ongeveer 120 m. Bij een hoger vermogen wordt de kring korter.
Hoe dik is de chape boven vloerverwarming?
In de doorsneden van Vasco ligt er bij tacker, noppenplaat en net ongeveer 6,5 cm chape met wapening. Een cementchape droogt ongeveer een week per cm.
Wat kost het materiaal voor vloerverwarming per m²?
De buis kost bij 15 cm legafstand 4,40 tot 9,10 € per m². Daarbij komen isolatie, folie of noppenplaat, randisolatie, collector en chape.
Gerelateerde werken
Bronnen
Technische documentatie en fabrikanten
- Wavin: technisch handboek Tigris, meerlagenbuis
- Vasco: technische brochure vloerverwarming België (2023)
- Vasco: prijslijst vloerverwarming België en Luxemburg (mei 2026)
- Danfoss: radiatorkranen en thermostaatknoppen, standen en temperaturen
- Bouwinfo en Solyd: zelf vloerverwarming leggen, een stappenplan (2026)
- Brico: Sanivesk meerlagenbuis 16 mm, rol 50 m
- Gamma: Levica Superpipe meerlagenbuis 16 mm en varianten
- Gamma: Sanivesk persknie 16 mm en persfittingen
- Gamma: Levica thermostaatkraan met kop 16 mm en voetventiel
- Gamma: Danfoss RAE-K thermostaatkop M30 × 1,5
- Brico: thermostaatkoppen
- Gamma: Levica ophangbeugel radiator
- Zelfbouwmarkt: ophangsysteem paneelradiator 50 cm
- Elektramat: Magnum vloerverwarmingsbuis PE-RT 16 × 2 mm, 100 m
- Brico: Warmup PE-RT-buis 16 × 2 mm, 110 m
Discussies uit de praktijk
- Bouwinfo bouwforum: radiator op stand 4, maar 16 graden (2025)
- Bouwinfo bouwforum: kamerthermostaat bereikt insteltemperatuur, andere radiatoren niet warm genoeg (2021)
- Bouwinfo bouwforum: vloerverwarming, tacker of noppen (2009)
- Bouwinfo bouwforum: noppenplaat boven PUR af te raden (2009)
- Bouwinfo bouwforum: 6 cm chape met tegels 60 × 60, opstookprotocol overslaan (2026)
- Bouwinfo bouwforum: conflict plaatser vloerverwarming en vloerder (2026)
- Bouwinfo bouwforum: alpex 16 of 20 mm naar kranen en douche (2026)
Prijzen: gewone prijzen in Belgische doe-het-zelfzaken en webwinkels (Gamma, Brico, Zelfbouwmarkt, Elektramat), november 2026.