Vloerverwarmingsbuizen in de chape storten

Het storten zelf gaat vrij snel, het meeste werk zit in de voorbereiding. Een goede installateur of vloerenlegger werkt ongeveer zo:

1. Ondergrond controleren. De draagvloer moet vlak, schoon en droog zijn. Ligt de vloer boven een kruipruimte of kelder of direct op de grond, dan moet vocht uit de ondergrond goed tegengehouden worden.
2. Isolatie leggen. Onder de buizen komen isolatieplaten van EPS, op vochtigere plekken XPS, of systeemplaten met noppen. De isolatie zorgt dat de warmte naar boven gaat, de kamer in, en niet naar beneden de kruipruimte of kelder in.
3. Randisolatiestrook plaatsen. Langs alle wanden, rond kolommen en bij deurkaders wordt een randstrook geplakt. Zo kan de chape bij het opwarmen vrij uitzetten en scheurt hij niet.
4. Buizen leggen. De buizen, meestal PE-RT of PEX met zuurstofdiffusiescherm, worden in een spiraal of slingerpatroon gelegd op de afstand uit het ontwerp. Ze worden vastgezet met clips of in de noppen van de platen, zodat ze tijdens het storten niet gaan drijven.
5. Drukproef. Voor het storten worden de kringen op druk gezet en wordt gecontroleerd of er nergens iets lekt. Tijdens het storten blijft het systeem onder druk. Raakt iemand een buis met een schop of slang, dan zie je dat meteen.
6. Chape aanbrengen. Een zandcementchape wordt uitgespreid, verdicht en met een lat vlak afgetrokken. Een vloeibare anhydrietchape wordt gegoten en loopt vanzelf vlak. Een chape wordt niet getrild zoals constructiebeton, goed uitstrijken en afwerken is genoeg.
7. Uitzettingsvoegen maken. Grote vloeren, onregelmatige ruimtes en doorgangen bij deuren worden met voegen in vakken verdeeld. Een voeg hoort de verwarmingskringen van elkaar te scheiden en zou ze niet vaker moeten kruisen dan nodig.

Waarom zoveel lagen? Elke laag heeft een eigen taak: de isolatie houdt de warmte vast, de randstrook laat beweging toe en de chape slaat warmte op en verdeelt die. Ontbreekt er een, dan verwarmt de vloer slechter of raakt hij na verloop van tijd beschadigd.

Voor vloerverwarming worden twee soorten chape gebruikt. Beide werken goed, zolang de voorschriften van de fabrikant gevolgd worden.

• Zandcementchape kan goed tegen vocht en is dus ook geschikt voor de badkamer. Volgens NBN EN 1264 ligt er boven de buis meestal minimaal ongeveer 45 mm. Aan het mengsel worden vezels en een toevoeging voor vloerverwarming toegevoegd. Deze vloer droogt langzamer.
• Anhydrietchape (een gietchape op basis van calciumsulfaat) is vloeibaar, sluit de buizen mooi in en geleidt warmte goed. Hij kan dunner zijn, de precieze dikte bepaalt de fabrikant. Hij is gevoelig voor vocht, dus in natte ruimtes is een zorgvuldige waterdichte laag nodig. Voor het leggen van de vloerafwerking wordt de bovenkant meestal geschuurd.

Heb je weinig opbouwhoogte of wil je sneller verder, dan ligt anhydriet voor de hand. Gaat het om een vochtige ruimte of wil je een beproefde, robuuste oplossing, dan kies je vaak voor zandcement. Laat de keuze afhangen van het ontwerp van de vloerverwarming en van de vloerafwerking die erop komt.

Hoeveel werk het is, en dus ook wat het kost, hangt vooral af van de ondergrond en de bereikbaarheid.

• Eenvoudiger is het in nieuwbouw, met een vlakke draagvloer, grote open ruimtes en goede toegang voor een pomp of menger.
• Lastiger is het bij een verbouwing, als de oude vloer eerst tot op de draagvloer weg moet en de ondergrond uitgevlakt moet worden.
• Veel kleine ruimtes, nissen en drempels betekenen meer uitzettingsvoegen en meer handwerk.
• Een hoge verdieping zonder lift of een smalle toegang maakt het aanvoeren van materiaal moeilijker.
• Een dikkere chape kost meer materiaal en droogt langer.

Woon je in een appartement, denk dan ook aan het gewicht van de nieuwe vloeropbouw en aan contactgeluid naar de buren. Bespreek de plannen vooraf met de syndicus of de vereniging van mede-eigenaars (VME), daar weten ze vaak wat de vloer kan dragen en welke afspraken er over geluid gelden.

• Storten zonder drukproef. Een lekkende koppeling onder de chape betekent de vloer openbreken.
• Randstrook vergeten of te vroeg afgesneden. De chape drukt dan tegen de wanden en scheurt.
• Buizen niet goed vastgezet. Ze komen omhoog en er blijft te weinig chape boven over.
• Te dunne dekking. De vloer wordt in banen warm en de chape boven de buizen beschadigt makkelijk.
• Te snel drogen. De verwarming direct na het storten vol aanzetten of tocht op een warme zomerdag geeft scheuren.
• Afwerking op een natte chape. Parket gaat golven en tegellijm hecht niet goed.

Na het storten heeft de chape rust nodig. De eerste dagen moet hij beschermd worden tegen tocht, directe zon en vorst. De verwarming gaat pas voor het eerst aan na de tijd die de fabrikant van de chape aangeeft. Bij zandcement is dat meestal ongeveer drie weken, bij anhydriet eerder, rond een week.

Daarna volgt het opstoken: de watertemperatuur gaat stap voor stap omhoog, blijft een paar dagen op hetzelfde niveau en zakt dan weer langzaam. Het verloop wordt vastgelegd in een opstookprotocol. Het volledig uitdrogen voor de vloerafwerking duurt een stuk langer, bij een dikke zandcementchape soms enkele weken. Of de vloer klaar is, bepaalt niet de kalender maar een vochtmeting, die de vloerenlegger of tegelzetter voor het leggen hoort te doen.

Controleer bij de oplevering of je dit hebt:

• Een verslag van de drukproef voor het storten
• Een legplan van de buizen met maten, of foto's van voor het storten
• Een randstrook langs alle wanden en uitzettingsvoegen volgens het ontwerp
• Een vlak oppervlak zonder scheuren, gaten of hol klinkende plekken bij het aftikken
• Gegevens over het soort chape, de dikte en de datum van storten
• Een opstookprotocol met temperaturen en data
• Een verslag van de vochtmeting voor het leggen van de vloerafwerking