Draadgaas plaatsen hoger dan 3,0 m

De post in de prijslijst wordt per lopende meter (lm) afsluiting gerekend. Onder het plaatsen van het gaas verstaat men meestal: de spandraden spannen, het gaas uitrollen en ophangen, het opspannen, vastmaken aan de draden en de palen, en afwerken aan de eind- en hoekpalen. Het plaatsen van de palen, het storten van de betonvoeten, de schoren en de poorten of deuren zijn doorgaans aparte posten. Kijk bij het vergelijken van offertes dus goed na wat in welke post zit. Het gebeurt vaak dat een offerte goedkoper lijkt, gewoon omdat de palen of het bevestigingsmateriaal er niet in zitten.

Boven drie meter los je de hoogte bijna nooit op met één gewone baan van de rol. Rollen gevlochten draadgaas vind je in de handel meestal tot ongeveer twee meter hoog. Hogere maten bestaan als sportgaas, maar zijn niet altijd meteen voorradig. In de praktijk monteert men daarom vaak twee banen boven elkaar, die op een horizontale draad of een liggende buis aan elkaar worden verbonden. Net dat verbinden is een van de grote verschillen met lagere afsluitingen.

In de prijslijst staan nog twee verwante posten, elk met een eigen pagina. Het verschil zit niet alleen in de hoogte, maar in de hele manier van werken:

• Draadgaas tot 1,4 m: een lage afsluiting rond de tuin of tussen delen van een perceel. Je werkt vanaf de grond, drie spandraden volstaan meestal, één baan van de rol en twee mensen. Een handige doe-het-zelver krijgt dit zelf voor elkaar.
• Draadgaas tot 1,8 m: de gebruikelijke perceelsafsluiting bij een rijwoning of een halfopen of open bebouwing. Nog altijd één baan en drie draden, de bovenrand bereik je vanaf de grond of een lage trap. De eisen aan palen en spanning liggen hoger, maar de werkwijze is dezelfde.
• Draadgaas boven 3,0 m: sportvelden, tennisvelden, bedrijfsterreinen, dierenweides. Je werkt vanaf een rolsteiger of hoogwerker, er komen meer draden, vaak een liggende buis in het midden of bovenaan, het gaas bestaat uit meerdere banen en de ploeg telt minstens drie mensen. De palen zijn dikker, staan dichter bij elkaar en zitten dieper in de grond.

Waarom zit er geen tussenstap tussen 1,8 m en 3,0 m? Een afsluiting van ongeveer twee meter pakt men in de praktijk aan zoals de variant tot 1,8 m, alleen met een hogere baan gaas. Zodra je boven de drie meter gaat, klopt de logica van een tuinafsluiting niet meer. Het gaas gedraagt zich dan eerder als een groot zeil dat een stevige constructie nodig heeft. Volstaat het dat de afsluiting een hond of een blik tegenhoudt, kies dan een lagere variant. Moet ze een bal opvangen, een volwassene beletten erover te klimmen of springende dieren binnenhouden, dan heb je deze post nodig.

Palen en betonvoeten

Het gaas komt pas op een afgewerkte draagconstructie. De palen moeten ingebetonneerd zijn, loodrecht staan en op één lijn. Het beton van de voeten heeft tijd nodig: voor er aan de palen getrokken wordt, laat je het meestal minstens enkele dagen uitharden. De juiste tijd vind je bij de fabrikant van de betonmortel en hangt af van het weer. Het opspannen van hoog gaas zet grote krachten op de eindpalen. Jong beton geeft daaronder mee en de paal blijft voorgoed scheef staan.

Boven drie meter gebruikt men buispalen met een grotere diameter en een dikkere wand dan bij een tuinafsluiting. De tussenafstand is kleiner, ruwweg rond 2,5 m in plaats van de gebruikelijke drie meter, en de betonvoeten zijn dieper en breder. Hoek-, eind- en overgangspalen krijgen schoren, en bij lange stukken komen er ook op tussenpalen geregeld schoren bij. De precieze afmetingen laat je bepalen door de leverancier van het systeem of een ontwerper, zeker waar wind of balinslagen een rol spelen.

Terrein en bereikbaarheid

• Langs de lijn van de afsluiting moet een vrije strook liggen waarover een rolsteiger of hoogwerker kan rijden.
• De grond onder de afsluiting is best vlak gemaakt, zodat de onderrand niet boven een kuil hangt of in bulten verdwijnt.
• Struiken, takken en resten van een oude afsluiting haal je vooraf weg.
• Staat de afsluiting op de perceelsgrens, laat die dan uitzetten door een landmeter-expert. Bij een hoge afsluiting is een verschuiving van enkele centimeters veel moeilijker recht te zetten dan bij een lage.

Buren en gedeelde grond

Een hoge afsluiting valt op in de hele omgeving. Bespreek het vooraf met je buren: een afsluiting boven drie meter kan schaduw geven, en de ploeg heeft soms ook langs hun kant toegang nodig om te werken. Gaat het om grond bij een appartementsgebouw, dan beslist de VME, meestal via de syndicus. Regel dat voor je de werken bestelt, zodat de ploeg niet halverwege moet stoppen.

Gevlochten draadgaas op rol

Klassiek gevlochten gaas is de meest gekozen oplossing rond sportvelden en tennisvelden. Op deze hoogte kiest men een dikkere draad en een kleinere maas, zodat het gaas balinslagen verdraagt en niet makkelijk te beklimmen is. Het bestaat gegalvaniseerd of geplastificeerd. Gegalvaniseerd gaas verdraagt mechanische schade bij het spannen beter. Geplastificeerd gaas ziet er netter uit en houdt roest langer tegen, maar de kunststof laag mag niet scheuren door een tang of het spantoestel. Waar de laag beschadigd is, begint de draad te roesten.

Gelast gaas en panelen

Gelast gaas op rol is stijver en heeft op grote hoogte de neiging te golven als het niet zorgvuldig gespannen wordt. Paneelsystemen, zoals dubbeldraadmatten en 3D-panelen, gebruikt men op deze hoogte vooral bij sportterreinen en bedrijfsterreinen, waar de panelen boven elkaar op systeempalen komen. Panelen worden niet gespannen maar op houders gemonteerd, dus dat is een andere post in de prijslijst. Deze pagina gaat over gaas dat tussen palen opgespannen wordt.

Spandraden, liggende buizen en bevestigingsmateriaal

Waar een lage afsluiting genoeg heeft aan drie spandraden, komen er boven drie meter meestal meer, ruwweg om de 60 tot 80 cm hoogte, volgens de leverancier van het systeem. Bij sportafsluitingen gebruikt men in plaats van of naast de bovenste draad een liggende buis, die de vorm vasthoudt en uitbollen tegengaat. Verder heb je spanstaven nodig die bij de eindpalen door het gaas gestoken worden, draadspanners, klemmen en binddraad. Het bevestigingsmateriaal heeft best dezelfde afwerking als het gaas. Een gegalvaniseerde klem op geplastificeerd gaas oogt vreemd, en bij het combineren van verschillende metalen roest het geheel sneller.

1. Constructie controleren. De monteur kijkt of de palen loodrecht en op lijn staan, of de schoren stevig zitten en of het beton voldoende uitgehard is. Staat een paal scheef, dan los je dat nu op, niet nadat het gaas gespannen is.
2. Spandraden spannen. De draden worden aan de eindpalen bevestigd, langs de tussenpalen geleid en met draadspanners geleidelijk opgespannen. Bij een hoge afsluiting spant men gelijkmatig van onder naar boven, zodat de palen niet eenzijdig getrokken worden.
3. Liggende buizen plaatsen. Voorziet het systeem een horizontale buis, dan komt die in de beugels op de palen, nog voor het gaas.
4. Eerste baan uitrollen en ophangen. De rol wordt langs de afsluiting uitgerold. Aan het begin steekt men een spanstaaf door het gaas en zet die vast aan de eindpaal. De onderste baan wordt aan de draden gehangen. Bij twee banen boven elkaar begint men gewoonlijk onderaan.
5. Gaas opspannen. Aan het andere eind van het stuk wordt het gaas met een tweede spanstaaf en een spantoestel aangetrokken. Bij grote hoogte trekt men op meerdere plaatsen tegelijk, anders komt het gaas alleen in het midden strak en blijft het boven en onder slap.
6. Banen verbinden. De bovenste baan wordt zo gehangen dat ze op de onderste aansluit, op een horizontale draad of de liggende buis. De banen worden verbonden door een draad door beide mazen te vlechten of door ze dicht bij elkaar vast te binden, zodat er geen spleet ontstaat waar een bal of een hand door kan.
7. Vastmaken aan draden en palen. Het gaas wordt op regelmatige, vrij korte afstanden aan de draden gebonden en aan elke paal. Te weinig bindpunten is op deze hoogte de meest voorkomende oorzaak van uitbollen later.
8. Afwerken en nalopen. Aan hoeken en uiteinden wordt het gaas afgewerkt. Uitstekende draadeinden worden naar binnen geplooid, zodat niemand met kleding of een hand blijft haken. De onderrand wordt over de hele lengte nagekeken.

Werken op hoogte

De bovenrand van het gaas zit op een hoogte waar een val tot zware letsels leidt. Werken vanaf een gewone ladder tegen een paal is niet veilig: bij het trekken aan het gaas schuift een ladder makkelijk weg. Professionele ploegen werken vanaf een rolsteiger of hoogwerker en gebruiken valbeveiliging. Bij harde wind wordt hoog gaas helemaal niet geplaatst. Een uitgerolde baan werkt als een zeil en kan iemand samen met de steiger omtrekken. Om die reden is er voor deze variant ook geen doe-het-zelfgids: het werk hoort bij een uitgeruste ploeg.

Hoe lang het werk duurt

Hoog gaas plaatsen gaat duidelijk trager dan bij de lagere varianten. Per lopende meter zijn er meer draden, meer bindpunten, vaak een verbinding tussen banen en moet de steiger voortdurend verplaatst worden. Een recht stuk rond een klein sportveld doet een ervaren ploeg meestal in enkele dagen, een terrein met veel hoeken op een helling kan heel wat langer duren. Daar komt de uithardingstijd van de betonvoeten bij, die niet samenvalt met het plaatsen van het gaas. Een goede planning houdt dus afstand tussen het storten van de palen en het spannen, met wat marge voor slecht weer.

Hoeveel werk er in zit, en dus ook wat het kost, hangt af van meer dingen dan je op het eerste gezicht zou denken:

• Een recht en lang stuk is het eenvoudigst. De ploeg komt op dreef en spant grote lengtes in één keer.
• Veel hoeken en knikken betekenen veel afwerkingen, extra spanstaven en telkens opnieuw spannen. Korte stukken gaan traag.
• Een helling maakt alles moeilijker: het gaas moet geknipt en op maat gezet worden, de steiger staat moeilijk stabiel en de onderrand op een gelijke hoogte boven de grond houden vraagt veel aandacht.
• Slechte bereikbaarheid, bijvoorbeeld een afsluiting vlak tegen een muur, een gracht of een gebouw van de buren waar geen steiger kan staan, vertraagt het werk sterk.
• Twee of meer banen boven elkaar brengen extra verbindingswerk mee dat traag gaat en nauwkeurig moet gebeuren.
• Slecht geplaatste palen door een andere firma betekenen vaak dat de monteur eerst moet herstellen, of dat het gaas nooit mooi strak komt.
• Het weer: wind en vorst leggen het werk stil of vertragen het, en geplastificeerd gaas wordt in de koude brosser.

Hoog gaas staat zelden op zichzelf. Graafwerk en betonwerk in de buurt zijn best klaar voor het gaas komt, zodat er geen machines langs de afsluiting moeten rijden. Bij sportvelden legt men vaak eerst de bovenlaag, kunstgras of asfalt, en pas daarna het gaas. Anders kan de steiger de ondergrond beschadigen, of net omgekeerd moet men de toplaag beschermen. Spreek de volgorde vooraf af met alle partijen.

Wil je later windschermdoek, reclamedoeken of klimplanten op de afsluiting, zeg dat dan al voor de palen geplaatst worden. Open gaas vangt bijna geen wind, maar een dichte wand van meer dan drie meter hoog vangt enorm veel wind. Palen die alleen voor gaas berekend zijn, kunnen dan plooien of loskomen. Hetzelfde geldt voor rijp en sneeuw die aan fijnmazig gaas blijven plakken.

Poorten en deuren komen meestal voor het gaas of tegelijk, zodat het gaas op hun palen afgewerkt kan worden. Verlichting van het sportveld, camera's of andere elektrische leidingen op de palen laat je uitsluitend doen door een erkende elektricien. De installatie moet volgens het AREI aangelegd zijn en wordt gekeurd door een erkend keuringsorganisme. Laat voor het graven van de betonvoeten de ligging van kabels en leidingen opvragen, in Vlaanderen via het KLIP-platform. Stuit je bij het graven op een gasleiding en ruik je gas, verlaat dan meteen de plek en bel 112 of de netbeheerder (Fluvius, Sibelga of ORES/RESA).

• Te weinig spanning. Na de eerste zomer bolt het gaas uit, er ontstaan buiken tussen de palen en balinslagen laten blijvende deuken achter.
• Te weinig bindpunten aan de draden. Het gaas verschuift, de bovenste baan komt los van de onderste en er ontstaat een opening.
• Spannen op jong beton. De eindpalen kantelen naar binnen, de hele afsluiting komt slap te staan en herstellen betekent het stuk afbreken.
• Ontbrekende schoren. De hoekpaal plooit geleidelijk door. Boven drie meter gaat dat sneller dan bij een lage afsluiting.
• Slecht verbonden banen. Een zichtbare horizontale golf of spleet in het midden van de afsluiting, waar een bal door kan.
• Beschadigde kunststof laag. Na een tijd verschijnen roestpunten op de draden, vooral waar met een tang aan het gaas getrokken is.
• Scherpe draadeinden. Op een speelterrein is dat een veiligheidsrisico: kinderen verwonden zich makkelijk aan een uitstekende draad.
• Te grote opening onderaan. Een hond, een bal of een kind kruipt eronderdoor, en dan mist een afsluiting rond een weide of speelveld haar doel.

Loop de afsluiting over de hele lengte langs beide kanten af en bekijk ze ook van wat verder weg. Van op afstand zie je oneffenheden het best. Duw op verschillende plaatsen en hoogtes met je hand tegen het gaas: het moet overal gelijkmatig veren en terugkomen. Controleer bij de oplevering:

• De palen staan loodrecht en op één lijn, geen enkele is na het spannen scheefgezakt
• Het gaas is over de hele hoogte gelijkmatig gespannen, zonder buiken of golven
• De verbinding tussen de banen is doorlopend, zonder spleten of zichtbare knik
• Het gaas is aan elke draad en elke paal op korte afstanden vastgebonden
• De spandraden staan strak en de draadspanners zijn aangedraaid
• Hoek- en eindpalen hebben schoren en staan stevig
• Liggende buizen, als het systeem die heeft, zitten vast in hun beugels
• Draadeinden zijn naar binnen geplooid en steken nergens uit
• De kunststof laag is niet gescheurd of afgeschuurd
• De onderrand houdt over de hele lengte de afgesproken afstand tot de grond
• De omgeving is opgeruimd, zonder draadresten of stukken gaas die mensen kunnen verwonden of een maaier kunnen beschadigen